Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Копетон бөгеті – Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Жаңа Англия аймағындағы Бингарадан жоғары орналасқан, тоғыз радиалдық қақпасы және қақпалы бетонды төгілмелі су төгу құрылысы бар ірі балшық ядролық және тас толтырғыш бөгеті. Бөгеттің мақсаты – қоршаған ортаға қажетті су ағындарын қамтамасыз ету, гидроэлектр энергиясын өндіру, суару және сумен жабдықтау. Бөгет арқылы жиналған су қоймасы Копетон көлі деп аталады.
Copeton Dam is a major clay core and rock fill embankment dam with nine radial gates and a gated concrete chute spillway across the Gwydir River upstream of Bingara in the New England region of New South Wales, Australia. The dam's purpose includes environmental flows, hydro electric power generation, irrigation, and water supply. The impounded reservoir is called Lake Copeton.
Орналасуы және ерекшеліктері
1968 жылғы наурыз айында басталып, 1973 жылы пайдалануға берілген және 1976 жылы аяқталған Копетон бөгеті – Барвон өзенінің саласы Гвайдир өзеніндегі маңызды бөгет. Бөгетті суландыруға қажетті сумен қамтамасыз ету мақсатында Жаңа Оңтүстік Уэльс суды сақтау және суландыру комиссиясы мен Су ресурстары департаменті салған. Бөгеттен алынған су қазір Гвайдир өзеніне жіберіледі, оны бөгеттен төмен орналасқан суармалаушылар, оның ішінде пекан жаңғағын өсірушілер, сондай-ақ мақта, бидай, люцерна, көкөніс, жеміс ағаштары, майлы тұқымдар мен мал азырағы, қой мен ірі қара мал жайылымдары үшін пайдаланады. Бөгеттің қабырғасы таспен толтырылған, биіктігі және ұзындығы бар. Судың ең терең жері ал ең толық сыйымдылығында бөгет қабырғасы АХД деңгейінде суды ұстап тұрады. Копетон көлінің су беті және су жиналатын алабы құрайды. Қақпамен басқарылатын бетонды құбырлы төгілме күніне суды шығаруға қабілетті. Копетон бөгетінен төмен орналасқан бірнеше бұрылыс бөгеттері мен реттеуші құрылыстармен бірге, бөгет судың жерге сенімді ағысын қамтамасыз етеді. Бұл көлем бастапқыда жоспарланғаннан әлдеқайда аз, себебі суармалау арналарының кейбіреулерінде сіңіру және булану деңгейі жоғары болды. Осы артық бағалауларға қарамастан, Гвайдер аңғарындағы суармалы егіншілік аймақтың Австралияның мақта өндіруші негізгі аймағына айналуына себеп болды.
Commenced in March 1968, commissioned in 1973, and completed in 1976, the Copeton Dam is a major dam on the Gwydir River, a tributary of the Barwon River, and is located approximately southwest of Inverell, between Bingara and Bundarra. The dam was built by the New South Wales Water Conservation & Irrigation Commission and the Department of Water Resources to supply water for irrigation. Water from the dam is now released directly into the Gwydir River which is used by irrigators downstream of the dam including for pecan nut farming, and for producing cotton, wheat, lucerne, vegetables, fruit trees, oil seeds and fodder as well as pastures for sheep and cattle. The dam wall comprises of rock fill and is high and is long. The maximum water depth is and at 100% capacity the dam wall holds back of water at AHD. The surface area of Lake Copeton is and the catchment area is The gate controlled concrete chute spillway is capable of discharging of water per day. Together with a series of diversionary weirs and regulatory works downstream from the dam, Copeton is able to provide a reliable flow of water to of land. This amount is much less than the originally planned because of higher rates of absorption and evaporation along some of the irrigation channels. Despite these overestimates irrigated agriculture in the Gwydir Valley saw the area become Australia's major cotton producing region.
Жабдықтарды жаңарту
2007 жылы бөгеттің қауіпсіздігі үшін жаңарту қажеттігі туралы шешім қабылданды. 70 миллион австралиялық долларына бағаланған жаңарту жұмыстары 2013 жылы аяқталуы күтілуде. Бірінші кезеңде Diamond Bay-де төрт бөліктен тұратын, кең, фиутшопты су төгу құрылысы салынады, бұл бөгеттің ең қауіпті су тасқындарын қауіпсізден өте беруіне мүмкіндік береді. Фиутшоп орнатылғаннан кейін бөгеттің қабырғасы көтеріліп, су төгу шлюзі қайта жаңартылады.
In 2007, it was decided the dam would need an upgrade for safety reasons. The A$70 million upgrade is expected to be completed during 2013 and Stage One involves the construction of a four bay, wide, fuse plug spillway at Diamond Bay to enable the dam to safely pass extreme floods. Once the fuse plug is installed the dam wall will be raised and the spillway gate modified.
Құйылу жолы
Қатаң, салауатты, ауа райының әсеріне ұшырамаған граниттің күтпеген эрозиясы, жабылмаған су төгілу арнасындағы жоғары ин-ситу компрессиялық кернеуде тау жыныстарының бұзылуынан туындады. Мұндай жоғары ин-ситу кернеуге байланысты эрозия әлемнің басқа еш жерінде тіркелмеген. Жақсарту жұмыстары бастапқы бір су төгілу арнасын қызметтік және екінші (төтенше) су төгілу арнасына бөлу үшін оқу қабырғасын салуды қамтыды. Негізгі су тозу арнасының төбесіне астыңғы тасқа бекітілген бетон плита орнатылды, бұл екінші су төгілу арнасы осы аймаққа су төгіп жатқан сирек жағдайларда қосымша қорғаныс қамтамасыз етеді. Шағын, жиі болатын су тасқындары қызметтік су төгілу арнасы арқылы осы күнге дейін қанағаттанарлық жұмыс істеп келе жатқан, тозуға төзімді тау жынысына бағытталады. Екінші су төгілу арнасы өте сирек жұмыс істейді және тек қызметтік су төгілу арнасының сыйымдылығы артық болған жағдайда ғана су төгеді.
Unexpected erosion of hard, sound, unweathered granite in the unlined spillway discharge channel was caused by rock failure under high in situ compressive stress. This type of erosion due to high in situ stress has not been reported elsewhere in the world. Remedial works involved building a training wall to separate the original single spillway into a service spillway and a secondary (emergency) spillway. A concrete slab, anchored to the underlying rock was constructed in the floor of the main scour channel to provide some additional protection on those rare occasions when the secondary spillway will discharge water over this area. The smaller, more frequent flood events will be discharged through the service spillway onto more scour resistant rock which has performed satisfactorily to date. The secondary spillway will operate very infrequently and will only discharge when the capacity of the service spillway is exceeded.
Демалыс
Копетон бөгеті желсерфінг, қайықпен жүзу, су шаңғысымен сырғанау, балық аулау және жүзу мүмкіндіктерін ұсынады, ал табиғатты жақсы көретіндер ерекше геологиялық құрылымдарды, көл және таудың әсем көріністерін, сондай-ақ түрлі-түрлі өсімдіктермен таныса алады.
Copeton Dam offers sailing, windsurfing, boating, water skiing, fishing and swimming while bushwalkers can enjoy unusual geological formations, lake and mountain views and a wide variety of plant life.