Кіріспе

Хьюм бөгеті (Hume Dam), бұрын Хьюм тоғаны деп аталған, Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Риверина аймағында Мюррей өзенінің Митта өзенімен қосылған жерінен төмен ағысында орналасқан ірі бөгет. Бөгеттің мақсаты – су тасқынын болдырмау, су электр энергиясын өндіру, суару, сумен жабдықтау және табиғатты қорғау. Осы бөгет арқылы құрылған су қоймасы Хьюм көлі деп аталады, бұрын Хьюм су қоймасы деп белгілі болған. Бұл төрт топырақты насип және жиырма тоғыз тік, бетонды, төменнен ағынды жабық бетонды гравитациялық бөгет.

Орналасқан жері

1919-1936 жылдар аралығында 17 жыл бойы салынған Хьюм бөгеті Альбери қаласының шамамен шығысында орналасқан. Бөгеттің құрылысына мыңдаған жұмысшы қатысып, Жаңа Оңтүстік Уэльс және Виктория штаттарының мемлекеттік органдарының консорциумы жауапты болды, оның ішінде Жаңа Оңтүстік Уэльстің Су ресурстары комиссиясы, Жаңа Оңтүстік Уэльстің Қоғамдық жұмыстар департаменті және Виктория штатының Өзендер мен сумен жабдықтау комиссиясы. Құрылыс аланына жабдықтар Водонга – Кудгева темір жолынан тартылған қосалқы бұтақ арқылы теміржолмен жеткізілді. Хьюм бөгетін Мюррей-Дарлинг бассейнінің атынан Виктория және Жаңа Оңтүстік Уэльс билігі бірлесіп басқарады. Goulburn Murray Water Викториядағы су және жерді басқарады, ал Жаңа Оңтүстік Уэльс мемлекеттік су корпорациясы бөгеттің күнделікті жұмыс істеуі мен техникалық қызмет көрсетуіне, сондай-ақ ірі жөндеу жұмыстарын басқаруға жауапты. Су Мюррей және Митта-Митта өзендерінің аңғарларында, суқойманың жоғары жағында сақталады. Бөгеттің қабырғасы 1950 жылдары кеңейтіліп, 1961 жылы аяқталды, сонымен қатар Бетанга көпірінің биіктігі көтерілді. 1990 жылдардың басында бөгеттің күйін бақылау кезінде су қысымы мен ағып кетуі бөгеттің іргетасын сәл жылжытқаны анықталды, бұл бөгеттің құлау қаупін тудырып, Альбери-Водонга және бүкіл Мюррей бассейніне қауіп төндірді. Билік тарапынан жақын арадағы қауіп жоқ екені мәлімделді. Ағын жолында қозғалысқа тыйым салынды және жөндеу жұмыстары басталды, оның ішінде бастапқы қабырғаның артында жүктемені қабылдау үшін қосымша топырақ қабырғасы салынды. Бөгетті жаңарту жұмыстары 2007 жылы шамамен 60 миллион австралиялық долларға басталды және 2013 жылы аяқталды. Бұл жұмыстарға бетонды ағын жолы мен оңтүстік бөгет арасында жақсартылған сүзгі және дренаж жүйесін орнату, оңтүстік жаттығу қабырғасында бетонды тіреу құрылысын салу, сондай-ақ бөгеттің су тасқынын басқару қабілетін жақсартуға мүмкін болатын өзгерістер кірді.

Электр станциясы

Хьюм электр станциясы – бөгет қабырғасына орнатылған гидроэлектр станциясы, ол негізінен шыңдық жүктемелерді өндіру үшін пайдаланылады. Станцияның жылдық орташа қуаты құрайды. Электр станциясы 1957 жылы аяқталды, және екі турбинамен жұмыс істеді. 2000 жылы осы турбиналардың әрқайсысы жаңартылды.

Этимология

Алғашында Митта Митта бөгеті деп аталған бұл жер, Албери қалалық кеңесінің өтініші бойынша 1920 жылғы 17 ақпанда Мюррей өзені комиссиясының шешімімен 1824 жылы Уильям Ховеллмен бірге Мюррей өзенін көрген және одан өткен алғашқы еуропалықтардың бірі болған Гамильтон Хьюмның құрметіне аталды. 1920 жылы су қоймасы Хьюм су қоймасы деп, ал бөгет Виктория штаттық жер-атаулар комитеті берген Хьюм құймасы деген атпен белгіленді. 1996 жылы Хьюм округі кеңесінің ұсынысымен NSW және Виктория үкіметтері бөгетті Хьюм бөгеті деп, ал су қоймасын Хьюм көлі деп атауға келісті.

Хьюм көлі

Хьюм көлінің көлемі Сидней портындағы су көлемінен шамамен алты есе көп болуы мүмкін деп бағаланады.

Демалыс

Көл балықпен толықтырылған. Олардың көпшілігі - әкелінген түрлер - сазан, қызыл балық және форель, бірақ алтын шабақ және Мюррей балығы сияқты жергілікті түрлер де кездеседі. Балық аулау жылдан жылға өзгереді. Көлде су шаңғысымен сырғанау да танымал, және балық аулау мен шаңғышыларға арналған бірнеше демалыс орындары көлдің жоғарғы бөлігінде орналасқан. Ағыстың кері бұрылуы, температураның төмендеуі және көктемгі су тасқынының ең биік нүктесінің жойылуы көптеген шағын көлдердің (бильбангтардың) құрғап қалуына және жоғалуына әкелді, сондай-ақ Мюррей өзенінің тума балықтарының санына зиян келтірді, мысалы, әйгілі Мюррей балығы және тұщы су балығы, оларды енді Yarrawonga бөгетінен төмен қарай таба алмайсыз, олар бұрын 1960 жылға дейін тіркелген.

Хьюм Вейр футбол клубы

Хьюм Уэйр ФК 1921 жылы құрылды, негізінен жаңа бөгет құрылысында жұмыс істейтін футболшылардан. Клуб бастапқыда 1921 жылдан 1923 жылға дейін Албери және Шекара футбол ассоциациясында ойнады, қара және ақ жолақты жейде киіп. Эндрю Мафферзони 1921 жылы клубтың алғашқы бапшысы болды және олар "Вейр Граундта" ойнады. Хьюм Уэйр 1922 және 1923 жылдары Албери және Шекара ФА премьер-лигасын жеңіп алды. 1924 жылы Хьюм Уэйр Овенс және Мюррей футбол лигасына (O&MFL) қосылды және 1929 жылға дейін ойнады, Перси Джонс 1928 жылы Хьюм Уэйр үшін 104 гол соқты, содан кейін 1929 жылы Гиллонгқа шақырылды. O&MFL-ге қабылдануының шарты ретінде, Хьюм Уэйр өз үй ойындарын Водонга жарыс жолындағы Овалда өткізуге келісті. Хьюм Уэйр 1925 жылы Вангараттадан екінші орынды иеленді және оларды Тим Арчер баптап, жаттықтырды. 1927 жылы Хьюм Уэйр үй ойындарын Водонга паркінде өткізді. 1930 жылы Хьюм Уэйр Эбден Роверс футбол клубымен бірігіп, Уэйр Юнайтед футбол клубын құрды. Уэйр Юнайтед 1930 және 1931 жылдары O&MFL премьер-лигасын жеңіп алды. 1933 жылы Шығыс Албери футбол клубы мен Уэйр Юнайтед футбол клубы бірігіп, "Бордер Юнайтед футбол клубын" (Албериде орналасқан) құрды. Олар жасыл және ақ түсті жейде киіп, 1933 жылғы O&MFL финалдық матчында Вангараттаға есе жіберіп, 1935 жылғы O&MFL финалдық матчында Ратгергленге ұтылып қалды. Содан кейін 1936 жылы "Бордер Юнайтед" футбол клубы (Албериде орналасқан) Албери футбол клубымен бірігіп, "Албери ФК" деп аталды. Албери ФК 1937, 1939 және 1940 жылдары O&MFL финалдық матчтарында ойнады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Албери 1946, 1947 және 1948 жылдары O&MFL финалдық матчтарында өнер көрсетті.

Хьюм бөгетінде жүзу

1958 жылы ынталы теңізшілер тобы "Желкендік клуб" құрып, тұрақты регаталар өткізе бастады. Сол кездегі желкендік клуб өсіп, қазір Олбери-Водонга яхт клубы (AWYC) деп аталады. Клуб балалар мен ересектерге желкен қағуға оқыту және демалыс күндері жарыстар ұйымдастырады. Жыл сайын қараша айының бірінші демалыс күні AWYC SailCountry регатасын өткізеді, ол бүкіл Австралиядан көптеген қатысушыларды тартады.