Экономикадағы ұзақ мерзім мен қысқа мерзімнің ұғымдары

Кіріспе

Экономикадағы ұғымдар

Экономикада ұзақ мерзім – барлық нарықтар тепе-теңдікте, ал барлық бағалар мен көлемдер толыққанды реттеліп, тепе-теңдік күйге жеткен теориялық ұғым. Ұзақ мерзім қысқа мерзімнен өзгеше, онда белгілі шектеулер бар және нарықтар толығымен тепе-теңдікте болмайды. Атап айтқанда, микроэкономикада ұзақ мерзімде өндіріс факторларының тұрақты бөліктері жоқ, және өзгерістерді енгізуге жеткілікті уақыт бар, сондықтан капитал қорын өзгерту арқылы немесе өнеркәсіпке кіру немесе одан шығу арқылы өндіріс көлемін өзгертуге ешқандай кедергі келтіретін шектеулер жоқ. Бұл қысқа мерзіммен салыстырылады, онда кейбір факторлар өзгермелі (өндірілген көлемге байланысты), ал басқалары тұрақты (бір рет төленеді), бұл өнеркәсіпке кіруді немесе одан шығуды шектейді. Макроэкономикада ұзақ мерзім – жалпы баға деңгейі, шарттық еңбекақы ставкалары және болжамдар экономиканың жағдайына толыққанды бейімделетін кезең, қысқа мерзіммен салыстырғанда, бұл көрсеткіштер толық бейімделуі мүмкін емес.

Тарих

Ұзақ және қысқа мерзімді экономикалық модельдердің арасындағы ерекшелеу 1890 жылға дейін, Альфред Маршаллдың «Экономика қағидалары» атты еңбегі жарияланғанға дейін іске асырылмады. Дегенмен, «ұзақ» немесе «қысқа» деп жіктелетін нәрсеге қатысты нақты анықтама жоқ, және бұл көбінесе қолданылатын экономикалық көзқарасқа байланысты. Маршаллдың ұзақ және қысқа мерзімді экономиканы енгізуі классикалық саяси экономистердің кең таралған талдау әдісі болған «ұзақ мерзімді әдісті» көрсетті. Алайда, 1930 жылдардың басында Маршаллдың бастапқы теориясының әртүрлі қорытындыларына наразылық туындап, талдау әдістері мен тепе-теңдік ұғымдарын енгізуге әкелді. Классикалық саяси экономистер, неоклассикалық экономистер, кейнсиандық экономистердің барлығы қысқа мерзімді және ұзақ мерзімді тепе-теңдіктердің қалай анықталатыны, қалпына келтірілетіні және оларға қандай факторлардың әсер ететіні туралы әртүрлі түсініктер мен түсіндірмелерге ие. (мысалы, нақты факторлардың мысалдарын келтірсеңіз?) Экономикалық теория 18 ғасырдағы жазбаларда алғаш рет пайда болғаннан бері нарықтық экономикада өндіріс, бөлу және жинақтау қалай жүзеге асатынын зерттеу үшін «ұзақ мерзімді талдау әдісін» қолданып келеді. Адам Смит сияқты классикалық саяси экономистердің пікірінше, жалақының, пайданың және рентаның «табиғи» немесе «орташа» ставкалары бәсекелестік нәтижесінде біркелкілікке ұмтылады. Осының салдарынан «базар» бағалары немесе байқалатын бағалар «табиғи» деңгейлеріне қарай жақындайды. Бұл жағдайда, классикалық саяси экономистердің пікірінше, тауардың «базарлық» және «табиғи» бағасы арасындағы айырмашылық өндірушілер ұсынған көлем мен «тиімді сұраныс» арасындағы айырмашылықпен анықталады. Бұл «базар» және «табиғи» баға арасындағы айырмашылық тауардың күтпеген пайда немесе зиянға ұшырауы мүмкін екенін көрсетеді. Егер ұсыныс пен «тиімді сұраныс» үйлесім тапса, «базар» бағасы «табиғи» бағаға сәйкес келеді. Бұл сектордағы пайда ставкалары бүкіл экономикадағы пайда ставкаларымен теңеседі және тепе-теңдік жағдайлары орналады делінеді. Сондықтан, осы тәсілге сәйкес, ұсыныс пен сұраныстың өзгеруі «базар» бағасының «табиғи» бағадан ауытқуын ғана көрсетеді. «Ұзақ мерзімді әдіс» кейіннен неоклассикалық теорияны дамытқан экономистер тарапынан да қолданылды. Классикалық саяси экономика теориясынан ерекшеленеді, неоклассикалық экономика теориясы бір уақытта үлестіру, баға белгілеу және өндіріс көлемін анықтайды. Осы айнымалылардың «табиғи» немесе «тепе-теңдік» мәндері өндірістің технологиялық жағдайларына тікелей байланысты және осылайша «экономикада біркелкі пайда ставкаларына қол жеткізумен» байланысты.

The differentiation between long run and short run economic models did not come into practice until 1890, with Alfred Marshall's publication of his work Principles of Economics. However, there is no hard and fast definition as to what is classified as "long" or "short" and mostly relies on the economic perspective being taken. Marshall's original introduction of long run and short run economics reflected the 'long period method' that was a common analysis used by classical political economists. However, early in the 1930s, dissatisfaction with a variety of the conclusions of Marshall's original theory led to methods of analysis and introduction of equilibrium notions. Classical political economists, neoclassical economists, Keynesian economists all have slightly different interpretations and explanations as to how short run and long run equilibriums are defined, reached, and what factors influence them. (maybe provide some examples of some specific influences?) Economic theory has employed the "long period technique" of analysis to examine how production, distribution, and accumulation take place within a market economy ever since its first appearance in the writings of the 18th century. According to classical political economists like Adam Smith, the "natural" or "average" rates of salaries, profits, and rent tend to become more uniform as a result of competition. Consequently, "market" prices, or observed prices, tend to gravitate toward their "natural" levels. In this case, according to the classical political economists, the divergence between a commodity's provide example of a commodity "market" and "natural" price is established by a disparity between the amount provided by producers and the "effective demand" for it. This gap between the "market" and "natural" price indicates that the commodity will likely experience windfall profits or losses. When the supply and the "effective demand" are in sync, the "market" price would end up corresponding to the "natural" price. The profit rate earned in that sector is the same as the profit rate earned across the whole economy, and it is stated that the conditions of equilibrium will prevail. Therefore, according to this specific approach, supply and demand changes only explain are indicative of the deviation that occur of "market" from "natural" prices. The "long period technique" was once again implemented by the economists who later on developed the neoclassical theory. Unlike the classical political economics theory, the neoclassical economics theory set distribution, pricing, and output all at the same time. All of these variables' "natural" or "equilibrium" values relied heavily on technological conditions of production and were consequently linked to the "attainment of a uniform rate of profits in the economy."

Қысқа мерзімді ұзақ мерзімді перспективаға ауысу

Қысқа мерзімнен ұзақ мерзімге өтуді қысқа мерзімді тепе-теңдікті қарастыру арқылы жүзеге асыруға болады, бұл сұраныс және ұсыныс тұрғысынан ұзақ мерзімді тепе-теңдік болып табылады, содан кейін бұл жағдайды тепе-теңдікті бұзатын өзгерістен туындаған жаңа қысқа мерзімді және ұзақ мерзімді тепе-теңдік жағдайымен салыстыруға болады, мысалы, сату салығы мөлшерлемесіндегі өзгерістен, алдымен қысқа мерзімді бейімделуді, содан кейін ұзақ мерзімді бейімделуді қарастыру арқылы. Олардың әрқайсысы салыстырмалы статиканың мысалы. Альфред Маршалл (1890) салыстырмалы статикалық кезеңдік талдауды дамытқан пионер болды. Ол уақытша немесе нарықтық кезеңді (өндіріс мөлшері тұрақты), қысқа мерзімді және ұзақ мерзімді кезеңдерді ажыратты. "Классикалық" заманауи графикалық және формалды талдауларға Джейкоб Винер (1931), Джон Хикс (1939) және Пол Сэмюэлсон (1947) еңбектері жатады. Бұл заң қысқа мерзімді шекті шығындар қисығының оң еңіске ие болуымен байланысты.

Макроэкономикалық пайдалану

Макроэкономикада ұзақ мерзімді және қысқа мерзімді қолданылу жоғарыда айтылған микроэкономикалық қолданылудан шамалы өзгеше. Джон Мейнард Кейнс 1936 жылы нарықтық экономиканың негізгі факторларын атап өтті, олар толық жұмыспен қамтылудан ұзаққа созылған кезеңдерге алып келуі мүмкін. Кейінгі макроэкономикалық қолданыста ұзақ мерзім – бұл жалпы экономика үшін баға деңгейінің жиынтық сұраныс пен жиынтық ұсыныстың өзгеруіне толыққанды икемделтін кезеңі. Сонымен қатар, экономиканың салалары арасында еңбек және капиталдың толық қозғалмалылығы, ал елдер арасында капиталдың толық қозғалмалылығы бар. Қысқа мерзімде бұл шарттардың ешқайсысы толық орындалмауы мүмкін. Баға деңгейі жиынтық сұраныс немесе ұсыныстың өзгеруіне жабысқақ немесе бекітілген, капитал секторлар арасында толық қозғалмайды, ал капитал елдер арасындағы пайыздық ставкалардың айырмашылықтары мен бекітілген валюта бағамдарының салдарынан елдер арасында толық қозғалмайды. Қысқа мерзімді талдауды елемеуге қатысты белгілі сынды Кейнс жазды: "Ұзақ мерзімде біздің бәріміз өлеміз", бұл мысалы, ақша ұсынысының екі еселенуі баға деңгейін екі еселейтіні сияқты, ақшаның саны теориясының ұзақ мерзімді тұжырымына сілтеме жасайды.

Әртүрлі қолданыс пен түсінік

Қысқа мерзімді тепе-теңдіктер кейде Вальрастық тепе-теңдіктен кейінгі жағдайларға қолданылып келді. Басқа жағдайларда Кейнстің тепе-теңдік туралы ұғымы көбінесе уақытша тепе-теңдік ретінде қарастырылды. Уолраттан кейінгі модель, Маршалл моделі және Кейнс моделі арасында зор айырмашылықтар болды. Уолраттан кейінгі модельде барлық капитал тауарлары, оның ішінде жылжымалы капитал тауарлары да қарастырылады; ал Маршаллдың қысқа мерзімді талдауында бір ғана саланың бекітілген зауыттары ғана ескеріледі, ал Кейнстің еңбектерінде бүкіл экономиканың бекітілген капитал тауарлары ғана берілген. "Ұзақ мерзімді тепе-теңдік" термині көбінесе Вальрастық кезеңнен кейінгі уақыт аралық тепе-теңдіктерді, фьючерстік нарықтарды, уақытша тепе-теңдіктердің тізбектерін және тұрақты өсім тепе-теңдіктерін қамтитын жағдайларды білдіреді. Бұлардың барлығы тепе-теңдік ұғымындағы үлкен беймаздықтарды көрсетеді.