Кіріспе

Америка Құрама Штаттарындағы протестанттық бағытты христиан діни ағымы.

Maranatha Campus Ministries – 1971 жылдан 1990 жылға дейін Боб Вайнер құрған харизматикалық/пятидесятницалық бағытты христиандық миссиясы. Оның басты назары колледждер мен университеттердегі жастарға бағытталған.

Басталуы

Мараната 1971 жылы Кентукки штатының Падука қаласында Боб Вайнер басқаратын жастар орталығы ретінде басталды. Ол Калифорниядағы "Global Missions" атты миссионерлік қызметінің бір бөлімі болды. Вайнер мен оның әйелі Роуз сол жылдың басында Падука қаласында үлкен жаңғыруға көмектесті. Падука Тилгман орта мектебіне жақын орналасқан орталықта көптеген 1960-шы жылдардың наразылықпен белгілі жасөспірімдері христиандық сенімнің жаңа жолын тапты. Аймақтағы көптеген студенттер де жинала бастады. 1972 жылы Вайнер Падукадан бірнеше шақырым қашықтықтағы Мюррей мемлекеттік университетінде "Мараната үйі" атты студенттік миссионерлік қызметін құрды. "Мараната" сөзі арамей тілінде "Ием, кел" немесе "Ием келді" деген мағына береді және сол кезде христиандық ортада жиі қолданылатын сөз тіркесі еді. Кейін 1972 жылы Вайнер жеке жолға шығып, "Мараната үйінің" атын "Мараната христиан шіркеуі" деп өзгертті. 1970-ші жылдардың ортасы мен 1980-ші жылдардың басында Америка Құрама Штаттары мен Канадада, сондай-ақ Аргентинада, Бразилияда, Индонезияда, Францияда, Германияда, Ұлыбританияда, Австралияда, Жаңа Зеландияда және Филиппинде Маранатаның басқа филиалдары ашылды. 1979 жылы миссионерлік қызмет штаб-пәтерін Падукадан Флорида штатының Гейнесвилл қаласына көшірді. Вайнер мен оның әйелі Роуз харизматикалық қозғалыстың бағыттарынан, Кеннет Копланд пен "Сенім сөзі" қозғалысы, "Соңғы жаңбыр" қозғалысы, Деннис Пикок, Дерек Принс, Эрн Бакстер және "Бағушылық" қозғалысы, Пол Кейн мен пророқтық қозғалыс, Пол Джехле, Гэри Норт және реконструкционистік немесе теономикалық идеялары бар басқа харизматикалық емес көшбасшылардан үлкен әсер алды. Алғашқы мүшелер апталық жиналыстар мен мерзімік демалыс күндері өткізілетін конференциялар арқылы тәрбиеленді, онда елдің жетекші спикерлері шақырылатын. Мараната конференцияларында сол кездегі харизматикалық қозғалыстың көрнекті тұлғалары, Орал Робертс және Ларри Томчак сияқты пасторлар сөз сөйледі. 1987 жылғы конференцияға Рози Грир, Рич Уилкерсон және Ларри Томчак қатысты. Мараната мүшелеріне экономикалық және саяси сатыдан жоғары көтеріліп, шешім қабылдаушыларға ықпал ету үшін көп еңбек ету, жақсы оқу және мүмкіндігінше жақсы көріну қажеттігі айтылды. 1980-ші жылдары ұйым христиан оңшылдарының маңызды ойыншыларының бірі болды. Ол 1970-ші жылдары абортқа қарсы науқанға қатысып, одан кейін басқа консервативті мақсаттарға тарады. Сондай-ақ, ол спортшыларға көмек көрсететін "Мәсіх үшін чемпиондар" атты ұйымға да қолдау көрсетті. Топ өзін жиі "Құдайдың жасыл береттері" деп атады. Көптеген студенттік миссионерлік қызметтерден айырмашылығы, Мараната діни ұйым ретінде жұмыс істеді. Оның кампустағы филиалдары "шіркеулер" деп, ал оның басшылары "пасторлар" деп аталды. Жергілікті деңгейде шешімдер университет шіркеулерінің пасторлары мен ақсақалдары, сондай-ақ, миссионерлік топтар қабылдады. 1988 жылы Мараната Оңтүстік Африкадағы Йоханнесбургтегі Витватерсранд университетінде шіркеу құрды. Бұл шіркеу 1990 жылы өзінің атын "Оның халқы" деп өзгертті.

Авторитаризм

Маранатта 1970 және 1980 жылдары қатты сынға ұшырады, көбінесе оның өте авторитарлық құрылымына байланысты. Кейбір бұрынғы мүшелер MCM-ді культ деп айыптады, олардың мінез-құлқы сол кезде колледж студенттерін жиі тартып алатын культтарға ұқсас болды. Дерек Принс ұсынғандай, мүшелер өздерінің "Мәсіхтегі тазалығын" сақтау үшін өзара жауапкершілікпен өмір сүруге келісті. Шепардтық қозғалыстың (Shepherding Movement) ілімдеріне ықпал еткен көптеген ұйымдардағыдай, бұл ұйымның анық авторитарлық ерекшеліктерге ие болуына әкелді. Вайнер, Маранаттаның президенті ретінде, миссионерлік қызметтің "апостолы" деп есептелді және ол Құдайдан тікелей уахи (аян) алады деп сенді.

Кездесуге тыйым салу

Маранатта алғаш рет кездесулерге қарсы тұжырымдары үшін сынап тасталды. Вайнер Принстің «Құдай жұптарды қосады» деген кітабын христиандардың кездесуге болмайтынын (Принстің кітабы мұндай түсіндіруді тікелей қолдамаса да) білдіретін «аян» деп санады. Ол сондай-ақ, студенттер арасындағы жыныстық тәртіпсіздік кең таралғанын мәлімдеді. Осы себепті Маранатта мүшелеріне кездесуге тыйым салынды. Оның орнына, жалғыз адамдарға Құдайға сену, жарды табу үшін Құдайдан басшылық тілеу және әрбір шешім бойынша Құдайдың дауысын жеке естіу ұсынылды. Егер мүше біреу неке туралы Құдай өзіне айтқанына сенсе, ол бұл «уахидың» шынымен Құдайдан келгеніне пастормен бірге дұға ететін. Пасторлар кейін бұл есімдерді Маранаттаның аймақтық кеңселеріне дұға ету үшін жіберетін, ал кейде Вайнердің өзі де осы өтініштердің кейбіреулеріне жауап беретін. Маранаттаның бірнеше пасторлары қаржылық үлестердің толық тізімін сақтайды деген қауесет тарады. Олар жеткілікті мөлшерде қайырымдылық жасамайтындарды «сараңдық рухымен» айыптаған көрінеді.

Университеттерден сын

1982 жылы Канададағы Ватерлоо университеті бір мүшесі өзін-өзі жыныстық түрде мүгедек еткеннен кейін Мараната бөлімшесін қуды. Канзас штаты университетінің бұрынғы мүшелерінің шағымдарынан кейін, КГУ 1983 жылы МКМ бөлімшесін шығарды. Басқа нәрселермен қатар, Мараната бөлімшесінің мүшелері университет қызметкерлерін адастырып, қайырымдастық шарасынан түскен ақшаны кімге беру керектігі туралы жалған ақпарат бергені үшін айыпталды. Бұрынғы мүше, Боб Тедфордтың айтуынша, КГУ Мараната бөлімшесінің пасторы «ешкімге өтірік айту, егер ол адамның өзінің қадір-қасиеті үшін болса» қабылданды дейді. Олардың пікірінше, Маранатаның авторитарлық тәсілі «мүшелерге кері әсер ете алады». Олар мына қорытындыға келді:

MCM-нің енгізіліп жатыр деген мәлімдемелерін толық түсінгенше және MCM-нің әсеріне ұшыраған адамдардың өміріндегі өзгерістердің нақты дәлелдерін көргенше, біз бұл ұйымды ешкімге ұсынбаймыз. Комитет мүшелері кейінірек, егер заңдық жазадан қорқымаса, есепте одан да қатал тіл қолданған болар еді деді. Вайнер комитеттің алаңдаушылықтарын жоюға уәде берді, бірақ кейіннен оны харизматикалық көзқарасы үшін сынады. Дегенмен, тағы бір фактор – діни емес және христиандық баспасөздің, сондай-ақ бұрынғы мүшелер мен колледж әкімшіліктерінің күшті сын-ескертпелері болды. Бұл сын CRI есебінен бері азайған жоқ және The Chronicle of Higher Education журналында колледжтердегі зұлым діни топтар туралы мақала жарияланғаннан кейін одан да айқын болды. (Сын және дау-дамай бөлімін қараңыз.) Көптеген бұрынғы Мараната пасторлары ұйымның зұлымдықтары үшін жеке немесе кітаптар арқылы кешірім сұрап, өкініш білдірді және кешірім сұрады. Бұл пасторлардың пікірінше, ұйымды тарату Мәсіхте көбірек еркіндікке қол жеткізу үшін қажет болды. Шындығында, 1989 жылдың желтоқсан айында Техас штатының Сан-Антонио қаласында өткен соңғы халықаралық конференцияда Вайнер ашық түрде кешірім сұрап, өзінен немесе ұйымнан авторитарлық тәсіл салдарынан зардап шеккен кез келген адамнан кешірім сұрады. Сондай-ақ ол 1990 жылдың қысында «Харизма» журналында жалпы шіркеуден кешірім сұрады. Тарап кездесу кезінде жетекшілер жергілікті шіркеулердің толығымен тәуелсіз болуға немесе өздері қалағандармен ерікті түрде бірігуге құқылы екенін жариялады. Көптеген жергілікті шіркеулер азаятын қауымдармен және азаятын қаржымен күресіп, басқа шіркеулермен бірікті немесе жабылды. Сақталып қалған жергілікті шіркеулердің көпшілігі қазір басқаша аталады.

Morning Star International/Every Nation халықаралық/әрбір ұлттың

1994 жылы бірнеше бұрынғы Мараната шіркеулері мен ұйымдары басқа топтармен бірігіп, Райс Брукс, Фил Бонассо және Стив Мюрреллдің бұрынғы Мараната пасторларының басшылығымен Morning Star International құрды. Қазіргі уақытта Every Nation шіркеулер тізімінде АҚШ-тағы кем дегенде жеті бұрынғы Мараната шіркеуі, сондай-ақ Мюррелл құрған Филиппиндегі сегіз бұрынғы Мараната шіркеуі бар. Every Nation Маранатаның ең радикальды тәжірибелерін ашық түрде мойын жоққа шығарды. Олар Вайнер мен Маранатаның "бақылаушылық шәкірттікке, авторитарлық басшылыққа және теологиялық мистикаға" ұмтылғанын, бірақ Every Nation өзінің мұндай тәжірибелерді "құптамайтынын" мәлімдейді. Мюррелл 2006 жылдың мамыр айындағы хатында Every Nation "басқаруға, мәжбүрлеуге, жеке өмірге араласуға немесе Киелі кітап принциптерін (немесе) сенушінің рухани қызметін бұзуға тырысатын" ешқандай тәжірибелер мен ілімдерге рұқсат бермейтінін айтты.

Оның халқы / Барлық ұлттар біріктіріледі

2001 жылы Еуропа мен Африкадағы «Оның халқы» шіркеулер желісі Every Nation ұйымымен бірікті. Бұл желі Маранатамен де тығыз байланыста болған. Оның негізгі шіркеуі – Оңтүстік Африканың Йоханнесбург қаласындағы «His People Church» 1992 жылы Уитвотерсранд университетіндегі «His People Campus Ministry» және Билл Бенно басқарған Йоханнесбургтегі «Maranatha Church» шіркеулерінің бірігуінен құрылды. «His People International» ұйымының вице-президенті ретінде Бенно Райс Брукс сияқты Маранатаның бұрынғы пасторларымен байланысын сақтап келді. «Оның халқы» 1996 жылдан бастап Every Nation ұйымымен ынтымақтастыққа түсті, сондай-ақ осы кезеңде бірігу мәселелері де талқыланды. «His People» ұйымының қосылуы Еуропа мен Африкадағы EN-нің ықпалын күрт арттырды. Бенно қазіргі таңда Every Nation ұйымымен байланысын үзіпті.

Сын-пикірлерге жауаптар

Президент Рейганның бұрынғы арнайы көмекшісі Мортон Блэквелл (президент Рейганның саясатын университеттерде лоббилеу үшін «Америка студенттері» ұйымын құрған) Маранатаның ілімінде «христиандық дәстүрден тыс» ештеңе көрмегенін айтты. Кейін Христиандық коалицияның президенті болып танымал болған Ральф Рид, Маранатаның сыншылары оған «бұрыс айып таққандарын» ойлағанын мәлімдеді.