Кіріспе

Индонезиядан Филиппинде тұратын экспаттар мен иммигранттар.

Екі елдің де көршілес болуына байланысты, бүгінгі ұлттық аумақтарын құрайтын аралдар арасында көптеген тарихи көші-қондар болған. Индонезиядан келген көшіп келушілер Филиппиндегі көптеген тарихи династиялардың қалыптасуына үлкен үлес қосты.

Ежелгі және ислам дәуірі

Ежелгі дәуірде қазіргі Индонезия және Филиппин аумақтары арасында көші-қон өте кең таралған. Индонезия халқы Филиппин мен Тайваньнан жасалған ортақ көші-қонның ұрпақтары болып табылады. Суматра мен Борнеодан шыққан тайпалардың көпшілігі Филиппинге, әсіресе орталық және оңтүстік бөліктеріне қайта қоныстанды. Висайялар жырларында айтылуынша, Суматрадан келген малай-тамил ханзадасы Шри Лумай Висайяға алғашқы қоныс аударушылардың бірі болды. Ол Себу раджанатын құрды, ал оның ұрпақтары Филиппиннің испандықтар тарапынан басылып алынуында маңызды рөл атқарды. Сулу архипелагы Яван Маджапахит империясының құқықтық және ықпал аймағында болды. Филиппиндегі ең көне құжат – Лагуна мыс жазуы, Лусон аймағындағы тагалог патшалықтары мен қазіргі Индонезиядағы патшалықтар арасындағы қарым-қатынастарды да көрсетеді. Екі елдің халқы да малай тілін ортақ тіл ретінде қолданды. Ислам сұлтандықтары мен мемлекеттерінің дәуірінде Суматрадан келген уағыздаушылар ислам дінін таратуға көмектесті. Суматрадан шыққан Минангкабау ханзадасы Раджа Багинда Сулу архипелагының халқына ислам дінін таратты. Ол Сулу сұлтандығының негізін салушысы атанды. Минданаодағы ислам дінін Тернате халқы таратты. Испан отаршылдық кезеңінде қазіргі Индонезиядан келген көшіп қонғандардың немесе олардың ұрпақтарының көпшілігі испандық католиктер немесе Моро мұсылмандарының қатарына қосылды. Бір кезде испандықтар Индонезияның шығысын, әсіресе Малуку аралдарын португалдықтармен бөлісіп, жаулап алуға тырысты. 1606 жылы испандықтар Тернат сұлтандығын басып алып, сұлтан мен оның отбасын Манилаға жер аударды. Тернат сұлтандығына Тернат аралы, Солтүстік Сулавеси және Сангие аралдары кірді. Испан отаршылары оны голландтармен бөлісті және 1663 жылы тастап кетті.

Қазіргі заман

1925-1926 жылдары танымал индонезиялық ұлттық батыр және ПКИ-нің бұрынғы мүшесі Тан Малака Манилада тұрды. Ол жерде Франсиско Варона бас редакторлық еткен El Debate ұлттық газетінің тілшісі болды. Варона Малаканың еңбектерін жариялауға, мысалы, Naar de Republiek Indonesia (1925 жылдың желтоқсаны) және Semangat Moeda (Жас рух; 1926) еңбегінің екінші басылымын шығаруға көмектескен болуы мүмкін. Сондай-ақ Малака сол жерде Мариано де лос Сантос, Хосе Абад Сантос және Филиппин Коммунистік партиясының негізін қалаушылардың бірі Крисанто Евангелистамен танысты. 1970 жылдардың басында Минданаоға, көбінесе Сангир тайпасынан шыққан, бірқатар индонезиялықтар келді, жергілікті әйелдерге үйленіп, осы жерге қоныстанды; Филиппинде тұратын индонезиялық Сангирлердің көпшілігі протестанттық христиан дінін ұстанады. Дегенмен, балықшылар мен ұсақ саудагерлерден құралған ең ірі толқын 1980 жылдардың басында заңсыз қоныстанды. Олар өздерінің жеке этникалық ерекшеліктерін, сондай-ақ Индонезиямен байланыстарын сақтап келеді.

Тіркеу, тұрғылықты жер және елге қайтару

1990 жылдың басында Филиппин үкіметі индонезиялықтарды өздеріне азаматтық беру мүмкіндігін ұсына отырып, тіркеуге итермелеуге тырысты. Бірақ келесі жылы өткізілген сауалнама 7200 индонезиялықтың заңсыз тұрып жатқанын көрсетті. Олардың көпшілігі Филиппин азаматтығын алуға құлшынбады, бірақ тұру жағдайын реттеу үшін тұрақты тұруға үміттенеді, ал 30-35% Индонезияға қайта оралуды қалады. Сауалнама нәтижесінде индонезиялықтардың ең ірі қауымы Сарагани провинциясында, ал қалғандары Оңтүстік Котабато, Сұлтан Кударат, Давао қаласы, Давао-дель-Норте, Давао-Ориентал және Солтүстік Котабатода екені анықталды. Сол кезде 1738 адамды депортациялау жоспарланған. 2005 жылы Сулавесиде христиандарды басып өлтірген экстремистердің де Филиппиннің оңтүстігінде оқытылғаны белгілі болды. 2003 және 2005 жылдары Филиппин үкіметі тағы бір сауалнама мен тіркеу науқанын бастады. Онда 2448 Филиппин туған индонезиялық тіркелді, оның ішінде 247-сі Генерал Сантоста, 371-і Гланда (Саранганиде), 265-і Давао-дель-Сурда, 108-і Давао қаласында, 339-ы Киамбада (Саранганиде), Тупиде (Оңтүстік Котабато) және Малапатанда (Саранганиде), тағы 253-і Сарангани аралында, 341-і Исуланда, Сұлтан Кударатта және Кидапаванда, ал тағы 154-і Сарангани мен Давао-дель-Сурда тіркелді. Индонезия үкіметі де оларды жергілікті Индонезия консулдығында және Филиппин үкіметінде тіркелуге көндіруге тырысып, жеке куәлік алу үшін тіркеу ақысын төлеуге уәде берді. 2015 жылы БҰҰ-ның қашқын агенттігі Минданаода тіркелген кем дегенде 8756 индонезиялықтың азаматтығы жоқ болу қаупі бар екенін хабарлады. Бір жыл өткен соң, Филиппин мен Индонезия үкіметтерінің бірлескен бағдарламасы аясында Минданаодағы 664 индонезия текті азаматтығы жоқ адамға Филиппин немесе Индонезия азаматтығы берілді. Оларға Индонезия немесе Филиппин азаматтығын таңдау мүмкіндігі берілді. 664 адамның 536-сы филиппиндік азамат болды, ал 128-і индонезиялық азаматты таңдады. 2016 жылдың ақпан айына қарай Оңтүстік Филиппинде 8745 тіркелген ПИД бар, оның ішінде 3155-і Сараганиде, 2777-сі Давао-дель-Сурда, 859-ы Генерал Сантоста, 688-і Оңтүстік Котабатода, 679-ы Давао-Ориенталда, 279-ы Давао қаласында, 176-сы Сұлтан Кударатта және 133-і Солтүстік Котабатода. Сонымен қатар, Филиппин индонезиялық студенттер үшін, қысқа мерзімді курстарға қатысушылар да, университеттерде оқуға түскендер де, маңызды оқу орнына айналды. Ағылшын тілін шет тілі ретінде оқыту курстары Азияның барлық аймандарынан студенттерді тартады, бірақ басқа да мамандықтар да танымал болып келеді. Әсіресе, Филиппиндегі ұшқыштарды даярлау курстары Индонезияға қарағанда әлдеқайда арзан. Азия Менеджмент институты да көптеген индонезиялық студенттерді тартады. Давао қаласында интернатпен индонезиялық мектеп және "Индонезия үйі" деп аталатын Индонезия мәдени орталығы бар. Метро Маниланың да көптеген тұрғындары индонезиялықтар, көбінесе қытайлық индонезиялықтар, олар университет студенттері немесе медициналық резиденттер (көбінесе дерматология және педиатрия).