1961 ж. түсірілген «X 15» фильмі – NASA-ның X-15 зымыран ұшағы бағдарламасы, батыл пилоттар және ғарыш ортасы туралы авиациялық драма. Ричард Доннердің дебюті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1961 жылы түсірілген Ричард Доннердің "X 15" фильмі – 1961 жылы түсірілген американдық авиациялық драма. Бұл фильм X-15 зымыран ұшағын зерттеу бағдарламасы, оны ұшқан сынақ ұшқыштары және бағдарламаны қолдаған NASA қауымдастығы туралы көркем ойдан шығарылған әңгіме береді. "X 15" фильмінде Дэвид Маклин, Чарльз Бронсон, Джеймс Грегори және Мэри Тайлер Мур (оның толық метражды фильмдегі тұңғыш рөлі) түскен. Бұл Ричард Доннердің толық метражды фильм режиссерлігіндегі дебюті болды, ал фильме Джеймс Стюарт дауыс берген.
1961 film by Richard Donner
X 15 is a 1961 American aviation drama film that presents a fictionalized account of the X 15 research rocket aircraft program, the test pilots who flew the aircraft, and the associated NASA community that supported the program. X 15 starred David McLean, Charles Bronson, James Gregory and Mary Tyler Moore (in her first feature film role). The film marked the feature film directorial debut of Richard Donner, and was narrated by James Stewart.
Сюжет
Эдвардс әуе базасындағы эксперименталды Солтүстік Америкалық X-15 бағдарламасына сынақ ұшқыштары: азамат Мэтт Пауэлл, подполковник Ли Брэндон және майор Эрнест Уайльд қатысады. Жоба жетекшісі Том Депарма мен АҚШ Әуе күштері полковнигі Крейг Брюстердің басшылығымен жоғары жылдамдықты бағдарлама жүзеге асырылуда. Сынақ ұшқыштары Boeing B-52 Stratofortress аналық ұшағынан зымырандық қозғалтқышты ұшақты ұшыруға дайындалып жатқанда, олар эмоционалды және физикалық қиындықтарды бастан кешіреді, оларды әйелдерімен және жақындарымен бөліседі. Бір сынақтан кейін бір сынақ сәтсіздікке ұшырайды, соның ішінде қозғалтқыш жарылып, X-15 пен оның ұшқышын отқа тоғыстыра жаздаған қатерлі жағдай туындайды, бірақ соңында X-15 пилотты ұшақтар арасында жылдамдық және биіктік бойынша рекордтарды жаңарта бастайды. X-15 жоғары биіктіктегі ұшу кезінде қозғалтқышы өшіп қалады, ал подполковник Брэндон, Пауэллдің өмірін сақтап, X-15-ті қауіпсіз қондыруға көмектескеннен кейін, тікелей ұшақта апатқа ұшырап қаза табады. Пауэлл өзі X-15-ті соңғы сынақ үшін ғарышқа шығарады.
The experimental North American X 15 program at Edwards Air Force Base involves test pilots: civilian Matt Powell, Lt. Col. Lee Brandon, and Maj. Ernest Wilde. The cutting edge high speed program is ramrodded by project chief Tom Deparma and US Air Force Col. Craig Brewster. As the test pilots prepare for the planned launch of the rocket powered aircraft from a Boeing B 52 Stratofortress mother ship, they experience emotional and physical problems, which they share with their wives and sweethearts. Test after test results in setbacks, including a near disaster when an engine explodes during a ground test and engulfs the X 15 and its pilot in flames, but finally the X 15 begins to set records in speed and altitude for a piloted aircraft. When the X 15 "flames out" on a high altitude run, after guiding the X 15 to a safe landing, saving Powell's life, Lt. Col. Brandon, flying a chase aircraft, is killed in a crash. Powell himself takes the X 15 into outer space for the final test.
Өндіріс
Бастапқыда NASA Bell X 2 бағдарламасының айналасында жоспарланған, жазушы/продюсер және кейін сценарист Тони Лазаррино 1958 жылы Голливудта жобаны ұсынып, «Шығу», «Кету уақыты» және «Белгісізден тыс» сияқты бірнеше атаулармен таныстырды. Лазаррино Боб Хоуппен ынтымақтастыққа қол жеткізіп, оның фильмді өндіргісі келді. Бастапқы түсірілімге 350 000 доллар, ал пост-өндіріс жұмыстарына қосымша 72 500 доллар бөлінді. 1960 жылдың тамызына қарай, дайындық жұмыстары Хоуп Энтерпрайзз (Хоуптың кинокомпаниясы) компаниясынан Франк Синатраның Essex Productions компаниясына көшті. Бастапқы сценарийді қарағаннан кейін, Пентагон X 15 сынақ бағдарламасының болашақ өндірістің негізгі тақырыбы болатынын нақтылады. Фильмнің көп бөлігі Эдвардс әуе күштері базасында және Калифорниядағы NASA жоғары жылдамдықты ұшу станциясында (қазіргі Dryden Flight Research Center) түсірілді, NASA, АҚШ Әуе күштері және North American Aviation тікелей көмек көрсетті. АҚШ Әуе күштерінің капитаны Джей Хэнкс және NASA зерттеуші ұшқышы Милтон Орвилл Томпсон фильмнің техникалық кеңесшілері болды. Кейін Томпсон өзі X-15 ұшқышы болды. Фильмде X 15 ұшуларының NASA-ның мұқият өңделген кадрлары, анимация қолданылып, арнайы эффекттердің минималды болуымен түпнұсқа суреттермен біріктірілді. Қуып жететін ұшақтың құлауының маңызды көрінісінде 1956 жылдың 10 қаңтарында лейтенант Барти Р. Брукс басқарған North American F 100 Super Sabre ұшағының АҚШ Әуе күштерінің архивіндегі «Sabre dance» апатының кадрлары қолданылды. Тағы бір маңызды көріністе X 15 3 сынақ стендіндегі жарылыста, зымыран қозғалтқышының жарылуының кадрлары пайдаланылды. NASA Армстронгтың (содан кейін Dryden) фильм продюсерлеріне жазған хатында, түсірілімге дейін сценарийді қарап, X 15 апатына қатысты басқа сценарий ұсынды. Онда X-15 ғарышқа дұрыс бағытта кірмеген жағдайдағы ең жоғары тәуекел туралы айтылды. Бұл жағдай бірнеше жылдан кейін, 1967 жылдың 15 қарашасында, қайта құрылған X 15 3 ұшағында, ұшқыш Майк Адамс қайта кіру кезінде гипердыбыстық айналысқа түскенде орын алды. Нәтижесінде 3-ші X-15 ұшағы жойылды және жалғыз X-15 ұшқышы қаза тапты. Ғалымдардың пікірінше, бұл ұшқыштың ғарышта басы ауыруынан болған.
Originally planned around the earlier NASA Bell X 2 program, writer/producer and later screenwriter, Tony Lazzarino shopped the project around Hollywood in 1958, appearing under several titles: Exit, Time of Departure and Beyond the Unknown. Lazzarino was successful in teaming with Bob Hope, who wanted to produce the film. With $350,000 assigned for primary shooting, with an additional $72,500 for post production work, by August 1960, pre production had moved from Hope Enterprises (Hope's film company) to Frank Sinatra’s Essex Productions. After reviewing the initial draft screenplay, Pentagon suggestions clarified that the X 15 test program would be the focus for the upcoming production. Much of the principal photography for the film was undertaken at Edwards Air Force Base and the NASA High Speed Flight Station (now the Dryden Flight Research Center) in California, with the direct assistance of NASA, the United States Air Force and North American Aviation. USAF Capt. Jay Hanks and NASA research pilot Milton Orville Thompson served as technical advisors on the film. Thompson himself later became an X 15 pilot. The film featured carefully edited NASA footage of X 15 flights intercut with original photography, with a minimum of special effects work using animation. In a pivotal scene of the chase aircraft crashing, X 15 used US Air Force archival footage of the January 10, 1956, "Sabre dance" crash of a North American F 100 Super Sabre flown by Lt. Barty R. Brooks. Another critical scene involved the X 15 3 being destroyed on the test stand when the rocket engine exploded, using stock footage of the accident. A archived letter from NASA Armstrong (then Dryden) to the movie producers, reviewing the script prior to production, had recommended a different scenario for a fatal X 15 accident. It cited maximum risk as beginning reentry from space with the X 15 at an inappropriate orientation. That situation actually occurred several years later on X 15 Flight 3 65 97, November 15, 1967, in the rebuilt X 15 3, when pilot Mike Adams experienced a hypersonic spin on reentry. The result was final destruction of the #3 X 15 and the only X 15 pilot fatality. The probable cause was pilot vertigo while in space.
Үй медиасы
Алғашқы сәтті таныстырылысынан кейін X 15 кинотеатр экрандарынан жылдам жоғалып, шетелдік прокаттан көп қолдау таба алмады. Телевизияда сирек көрсетіліп, алғаш рет 1979 жылы эфирге шықты, фильм 1983 жылы қысқа мерзімге VHS форматында, ал 2004 жылы DVD форматында жарық көрді.
After its initial successful introduction, X 15 quickly faded from movie screens, and was unable to gain much traction from foreign releases. Rarely shown on television, with its first airing only in 1979, the film was released briefly in VHS in 1983 and was released on DVD in 2004.
Сыни жауап
Нақты ракеталық ұшақ рекордтық жылдамдық пен биіктікке қол жеткізіп, стратосфераның жоғарғы шектеріне ұшқанда, X 15 фильмі сыншылар тарапынан қатаң бағаланып, шынайы бейнеленгені үшін мақтау алды. Вашингтон қаласындағы тұңғыш көрсетілімінен кейін, “Вашингтон ивнинг стар” газеті: “Маңызды ғылыми мақсаттарына қарамастан, X 15 – экрандағы керемет комедия” деп жазды. Көптеген сын-пікірлер АҚШ-тың ғарыш бағдарламасын дәл бейнелеуіне бағытталған, бірақ романтикалық желісіне сын айтылып, тіпті фильмді деректі фильм түрінде жасау керек деген ұсыныс та болды. Фильмді жақында талдаған сыншы Гленн Эриксон фильмнің екі маңызды кемшілігін атап өтті: Доннердің режиссерлік шешімі дәмсіз бейнеге әкелді, ал өндіріс сапасын төмендету қанағаттандырмайтын нәтижеге соқты. Эриксон нақты айтады: “X 15 – бұл көркем фильмге айналған Әуе күштерінің аудиовизуалды қызметтерінің фильмі секілді. Фильмнің продюсерлерінің бірі Фрэнк Синатра болды, ал актер Брэд Декстер сол кезде өндіріс мәселелерімен айналысқан. Фильм X 15 бағдарламасының баспасөз және Вашингтондағы қиындықтары туралы идеяны баса көрсету арқылы, мемлекеттік жарнама ретінде басталуы мүмкін”. Авиацияға құмар жандар үшін де фильм сәтсіз болып табылады, себебі түсірілім “2:35 арақатынасы бар анаморфты фильм”. Нақты реактивтік ұшақтар мен зымырандардың барлық түпнұсқа “доку” кадрлары стандартты тар 1:37 форматында түсірілген. Стандартты кең экранды формат пен NASA-ның созылған және бұрмаланған кадрлары арасындағы кескілескен ауысу фильмді тек қызығушылық тудыратын нәрсеге айналдырады. Тек Әуе күштерінің апат орнының кадрлары Panavision анаморфты форматын сақтайды, бірақ мұқият қарап көргенде, бұл ұшақтың қуып жететін ұшақ емес екені анықталады.
Released just as the actual rocket aircraft was making headlines in breaking speed and altitude records and reaching the upper edges of the stratosphere, X 15 was critically reviewed, receiving praise for its authenticity. Following its premiere in Washington, D. C., The Washington Evening Star raved, "Whatever its serious scientific intentions, the X 15 is an almost unbelievable screen spectacular." Most reviews centered on the accurate portrayal of the U. S. space effort, but disparaged the tepid romantic storyline, even suggesting that the film should have been made as a documentary. In a more recent appraisal of the film, reviewer Glenn Erickson confronted the two critical failings of the film, emphasizing that Donner's direction resulted in an insipid portrait while short cutting production values also led to an unsatisfying result. Erickson states clearly, "X 15 plays like a bland Air Force Audio Visual Services film that turned into a feature. One of the film's producers was Frank Sinatra, and actor Brad Dexter was at this time sort of a producer wheeler dealer as well. The film may have started as a government publicity effort, as the idea that the X 15 program is in trouble with the press and Washington is given more attention than anything else in the movie." Even for aviation aficionados, the film is a failure because the production is an "anamorphic movie with an aspect ratio of 2:35. All the original "docu" shots of the real jets and rockets were photographed at the standard narrow 1:37." The jarring back and forth between a standard widescreen format and NASA footage that is stretched and distorted relegates the film to a curiosity. Only the USAF crash scene footage retains the Panavision anamorphic format, although careful review shows that the aircraft involved is not the chase aircraft.
Басқа жауаптар
Мэри Тайлер Мур Люсиль Боллдың "Let's Talk to Lucy" радио бағдарламасында фильм туралы айтты. "Шын мәнінде мен бір ғана фильмде түстім, тіпті оны фильм деп те атамас едім. Ол екі аптада түсірілген, төмен бюджетті фильмдердің бірі еді, жақсырақ ұмытып кеткен жөн. Ол X15 деп аталды. Олардың бұл оқу фильмі ме, әлде мелодрама ма екеніне көзі жетпеді ғой."
Mary Tyler Moore mentioned the film during an appearance on Lucille Ball's radio talk show, Let's Talk to Lucy. " I've only really done one picture, and I wouldn't even call that a picture. It was one of those low budget wonders that was shot in two weeks, and better forgotten altogether. It was a picture called X 15. They weren't quite sure if it was a training film or a melodrama, you know."