Кіріспе

Уэльстегі Англсидегі құм және жағажай жүйесі

Англсидегі Ньюбороу (Ниубворч) ауылының жанында орналасқан Ньюбороу Уоррен (Тюин Ниубворч) – кең құм және жағажай жүйесі, оның шамамен жартысы қызыл қарағайлы орман. Аймақтың барлығы ерекше ғылыми маңызы бар жер ретінде белгіленген, ал орманды қоспағанда, қалған бөлігі ұлттық табиғи қорық болып табылады. Аймақ екі жағынан өзендермен шектеледі: оңтүстік-шығыстан Афон Брайнт және солтүстік-батыстан Афон Кефни. Оған Лландвин шығанағы және Малтраэт шығанағы кіреді, олар Ынс Лландвинмен бөлінген, сонымен қатар Англси жағалау жолының бір бөлігін құрайды.

Геоморфология

Бұл жерде белсенді және тұрақты құм төбелердің кең аумақтары бар, бірақ олардың көпшілігі ағаштандырылған, сонымен қатар тұщы сулы көл, тұзды батпақтар, лайлы жағалаулар және тасқын аралдары кездеседі. Қорық ерекше флораға, қызықты лишай және мүктер қауымдастығына, сондай-ақ көптеген омыртқасыз жануарларға ие. Су тасқыны кезінде ашылатын лайлы жағалаулар мен тұзды батпақтар, құстардың (соқырлар мен үйректердің) қыстауға маңызды орындары болып табылады және британдық пенделердің бір пайызынан астамын қабылдайды. Ynys Llanddwyn жанындағы Ynys yr Adar, британдық қара қаз популяциясының бір пайызынан астамын қамтиды. Уорреннің ең оңтүстік ұшында Аберменай мүйісі орналасқан, бұл, Вельс материгіне Меней бұғазы арқылы жасалған ең алғашқы паромдық өткелдің орны болуы мүмкін.

Тарих

Уорреннің солтүстік жағындағы жылмалы құмдарды орманмен жабу 1947 жылы, ішінара ауылды қорғау мақсатында басталды. Жасанды құм төбелер жасалды және аймаққа Корсика және Шотландия қарағайлары (Pinus nigra және Pinus sylvestris) отырғызылды. 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдары, сондай-ақ 1990 жылдардың ортасында орманға айналдырудың салдарынан ықтимал буланудың күшеюіне байланысты орман мен көршілес Уоррендегі су деңгейі төмендеп барады деген алаңдаушылық туды. Нәтижесінде, қысқы су тасқыны бұрынғыдай терең болмады және құмдық ойыстардағы су көлдері ертерек кепті. Алайда, Ұлыбританияның көптеген Атлантикалық құм жүйелері де осы кезеңде қысқы жауын-шашынның аз болуына байланысты су деңгейінің төмендегенін хабарлады. Осы мәселені шешу үшін орман ішінде кеңістіктер жасалды, ал Уорренмен шектесетін орманның тығыздығы азайтылды. 2004 жылы орманның үлкен бөлігін алып тастау туралы ұсыныстар енгізілді. Жергілікті қоғамдық кеңес және бірқатар табиғатты қорғау ұйымдары бұл ұсынысқа қарсылық білдірді, ал 2008 жылы орманды басқарудың болашағы жөнінде халыққа кеңес жүргізілді.

Өсімдіктер

Мұнда ерекше тамырлы өсімдіктер жиынтығы бар, оның ішінде эндемикалық дюна гелеборинасы Epipactis dunensis, нағыз жәндік тілі Ophioglossum azoricum және жартасты Rumex rupestris кіреді. Petalophvllum ralphsii бауыржан ұлттық деңгейде сирек кездеседі және кейбір құмды ойыстарда өседі, ал Лланддуин аралында ұлттық деңгейде өте сирек кездесетін алтын түсті Teloschistes flavicans лихені жақында табылды. Алтын самфир Inula crithmoides де аралда, әсіресе үлкен маяққа апаратын жолда кездеседі. Басқа да қызықты өсімдіктерге құмдық панси (Viola curtisii), теңіз шұбаты (Euphorbia paralias және Euphorbia portlandica) және құмдық мысық құйрығы (Phleum arenarium) жатады. Ал құмды ойыстарда жырқыраған тал (Salix repens) және түрлі орхидеялар, соның ішінде батпақты орхидея (Dactylorhiza purpurella), майлы гүл (Pinguicula vulgaris), парнасс шөбі (Parnassia palustris) және сары құстың ұясы (Monotropa hypopitys) кездеседі. Соңғы он жылда дөңгелек жапырақты қыста көк шөп (Pyrola rotundifolia) құмдық жүйенің көп бөлігіне тарады.

Жануарлар

Құм төбелерінде гагаралар, ұсақжемiсшiлер, қызылқұйрықтар, үлкен қызылқұйрықтар, сарықекшелер және далалық қызылқұйрықтар сияқты құстар көп кездеседi. Бұл құм төбелерi бақалар мен кескiлерге, сондай-ақ көптеген түрлердегi жәндіктерге де мекен. Уоррен 2008 жылдың қараша айында BBC телеарнасының "Autumnwatch" бағдарламасында аймақ үшін қарғалардың маңыздылығын көрсететін хабар ретінде көрсетілген.