Кіріспе

Махабхаратадағы кейіпкер, Саураштраны (Гуджарат) билеген әулет. Джаядрата – Махабхаратада көрсетілген Синдху патшалығының патшасы. Ол жүз Каурава бауырлардың жалғыз қарындасы Душалаға үйленген. Вридхакшатра патшаның ұлы, ол Арджунамен өлтіріледі. Оның Сурата есімді ұлы бар.

Бұрынғы тууы

Шынында да, олардың қуанышы Индра мен Вишнудың қуанышындай болды, осы екі құдай Жамббаны өлтіруге ниеттеніп, Ұлы Асураларды өлтіруші Бхавадан рұқсат алғанда. "Махабхаратаның" Дрона Парвасында Жаядратха Жамббаның жаңадан туған нұсқасы екені тікелей айтылмаса да, оның туғаны туралы мәлімет бар.

Драупадиді ұрлау

Бір күні, Пандалар жер аударылған кезде, олар тамақ жинау үшін аң аулауға кетті. Олар Драупадиді ашрамда жалғыз қалдырып, абыз Трунабиндү мен Даумьяға оған қарауды тапсырды. Сол күні Джаядрата Драупадиді көріп, өзінің министрі Котикасяны оның кім екенін білу үшін жіберді. Котикася оның қасына барып, кім екенін білген соң, Джаядратаға ол Пандалардың әйелі Драупади екенін хабарлады. Джаядрата оның кім екенін білгенімен, Драупадиге барып, оған үйленуге ұсыныс жасады. Драупади бастапқыда оны Пандалардың туысы ретінде күтіп алып, ұсынысынан қатты бас тартты. Ашуға ішкен Джаядрата Драупадиді құлатып алып, өзінің патшалығына қарай бет түзеді. Пандалар ашрамға оралғанда Драупадидің жоғалып кеткенін білді және Драупадидің досы Дхатрейканың айтуынша, Джаядрата Драупадиді күшпен алып кеткенін естіді. Юдхиштхира кіші бауырларын Драупадиді құтқаруға бұйырды. Олар ашумен шарықтап, Джаядрата мен оның әскеріне қарсы шапты және оның барлық сарбаздарын қырды. Синдху патшасы Джаядрата жауынгерлерінің қаза тапқанын көргенде, үрейленді, Драупадиді қалдырып, өмірін сақтап қашуға тырысты. Юдхиштхира Драупадимен бірге қайтып келді және бауырларына Джаядратты қууды, бірақ өлтірмеуді бұйырды. Дұшпан екі шақырымдай алда екенін білген Арджуна, Джаядратаның жылқыларын өлтіру үшін құдайдың берген қаруын қолданды. Бхима Джаядратаның шашын ұстап, жерге құлатты, Арджуна Юдхиштхираның сөздерін еске салғанша, басына тебіре бастады. Ашуын басып, Бхима ханзаданың шашын қырқып, бес түйін қалдырды. Оны тізгінмен байлап, арбаға мінгізіп, қалған бауырларына қайтып, Драупадиден Джаядратаның тағдырын сұрады. Драупади өзінің қарындасы туралы ойланып, оның құл сияқты қаралып, мейірімділікпен босатылуы керек екенін айтты. Сөйтіп, мейірімді Юдхиштхираға бас иіп, Джаядрата өзінің астанасына қайтып оралды.

Құрукшетра соғысы

Пандавалардан жеңіліс көргеннен кейін, Жаядрата өзінің патшалығын әйеліне тапсырып, Шива құдайына қатаң тақуалық етті. Оның тақуалығына разы болған Шива оның алдына келіп, оған бір нығмет сыйлады. Жаядрата бес Пандаваның барлығын жеңуді сұрады. Бірақ Шива оған мұның мүмкін емес екенін айтты. Дегенмен Жаядрата одан өш алу үшін көмек тіледі. Керісінше, Шива оған нығмет сыйлады: ол Пандаваларды жеңе алмайтын болса да, бір күн бойы олардың шабуылын тоқтата алады. Осы сөздерді айтып, Шива Жаядратаға ескертіп, тіпті осы нығмет Арджунаны тоқтаталмайтынын, себебі оның керуенінде Кришна бар екенін жеткізді. Жаядрата патшалығына қайтып, 11-ші күні шайқас алаңына келді. Жаядрата Құрукшетра соғысында күйеуінің жағынан соғысты. Он бірінші күні ол Друпәда мен оның Панчала әскерін жеңді. Бірақ кейін Друпәдаға көмекке келген Абиманьюмен қылышпен шайқасып жеңіліске ұшырады және Жаядрата қашуға мәжбүр болды. 13-ші күні, Дроначарья чакравыхуаны қолданғанда, Арджунаның ұлы Абиманью осы құрылымға енуге үлкерді; ол Пандава әскерінің одан кейін ілесіп, құрылымды іштен қиратуға ниеттенді. Алайда, Жаядрата олқылықты жабуға тырысты, сонда Шиваның нығметі оянды, ол барлық Пандава бауырларын және олардың одақтастарын тоқтата алды. Кауравалардың стратегиясының бір бөлігі ретінде Арджуна мен Кришна Сушарма мен Тригата әскерімен басқа жерде шайқасты. Көмек келмей, Абиманью Кауравалардың қолына түсіп, қатыгездікпен өлтірілді. Абиманьюдың өлімі Пандавалар үшін ауыр соққы болды. Әсіресе Драупади, Юдхиштхира және Бхима Жаядратаны өлтіру мүмкіндігі болғанда, оны өлтірмегендері үшін өте кінәлі сезінді. Арджуна Абиманьюдың өліміне Жаядратаны кінәлі деп айыптап, оны ертең күн батқанға дейін өлтіруге ант берді, егер оған осы шаруа орындалмаса, өзін өртке жегетінін айтты. Осылайша, шайқастың 14-ші күніне жол ашылды.

Арджунаның кек алуы

Дроначарья Арджунадан Жаядратты қорғау үшін 3 виуханың комбинациясын ұйымдастырды: Шаката виуха (арба формациясы), Сучимуха виуха (ине формациясы) және соңында Падма виуха (лотос формациясы). Бхима, Сатьяки және Арджуна Каурава әскерін қиратады. Бірақ бір-бірлеп жауынгерлер Жаядратты қорғауға асығып, Арджунаның күн батқанға дейін оған жете алмайтыны анық болады. Күн батқан шақта, Арджуна мен Жаядратаның арасында мыңдаған жауынгер тұрғанда, Кришна күнді жарықтандырып, күннің қайтадан туғанындай сезім тудыру үшін Сударшана чакрасын жібереді. Кришнаның жауынгерлері Арджунаның жеңілісіне қуанып, оның жанып кетуін күтеді. Жая өзінің аман қалғанына риза болып, Әбіманюды мазақтау үшін формациядан шығады. Кенеттен күн белгісіз күштердің ықпалынан босап, Кришна Жаядратаның жасырынып тұрған жерін көрсетеді, Арджунаға оны құшақтап, Жаядратаның әкесіне бағыттап атуды бұйырады. Арджуна дереу Жаядратаға қасиетті қарумен шабады, оның басын кесіп тастайды. Жаядратаның басы жебемен алысқа, шайқас алаңынан тысқарыға ұшырылып, әкесі Вридахшатраның тізесіне түседі. Оның әкесіне, кім оның ұлының кесілген басын жерге түсірсе, соның басы жүзге бөлінетіндей уәде берілген еді. Сондықтан Вридахшатра, ұлының басы тізесіне түскенін көргенде қорқып, дереу тұрғанда, ол жерге құлап, сол сәтте-ақ қаза табады.

Мұрагерлік

Алайда, бірнеше жыл өткен соң, Юдхиштхира патша болғаннан кейін ол ашвамедха ягнасын өткізеді. Ол атты күзету үшін әскер жібереді, ал Арджуна бас қолбасшы болады. Арджуна тез арада Синду патшалығына жол тартады, және бұл жаңалық енді бой жеткен Суратхаға жеткенде, ол Арджунамен күресе алмаймын деп қорқып, өмірін өз қолымен аяқтайды. Арджуна Синдуға келгенде, осы оқиғаны естіп, Душшалаға аянып, Суратханың нәресте ұлын Синду патшалығының келесі мұрагері етіп бекітеді және шайқассыз кері қайтады.