Пәкістан Ислам семинариясы: Карачи Дар ул-Улум

Кіріспе

Пакистандағы Ислам семинариясы

Дарул Улум Карачи – Пакистанның Карачи қаласындағы медресе. Оны Мұхаммед Шафи Деобанди 1951 жылдың маусымында Нанак Варада құрған, ал кейін 1957 жылдың 17 наурызында Карангиге көшірген. Бұл мекеме Дарул Улум Деобанд бастаған Дарул Улум жүйесінің дәстүрін жалғастырады. Мекеме діни және дүниелік мәселелерге бірдей көңіл бөледі. Орта мектептерде ұлдар мен қыздарға арналған жеке факультеттер бар. Мекеме ислам білімінің жоғары деңгейін ұсынады және дәстүрлі исламдық ғылымдар мен қазіргі заманғы академиялық пәндерді қамтитын біріктірілген оқу бағдарламасын ұсынады. Ол Wifaq ul Madaris Al Arabia ұйымындағы ислам мектептерінің бірі ретінде тіркелген.

Өмірбаян

Пәкістан құрылғаннан кейін, Деобанд мектебінің ғалымдары Құран мен Сүннет негізінде білім беру жүйесін енгізуді дұрыс деп санады. Каракыдағы Дарул-улум медресесі, Дарул-улум Деобандтың ережелері мен оқыту әдістерін ескере отырып құрылды. Бұл оқу орны Құран мен Сүннеттің ілімдеріне сай білім беру процесін енгізіп, Ислам ғылымдарының білімін дамытты. Деобанд ғалымдары Батыс әлемінің оқыту әдістері мен білім алу жолдарын қабылдамады. Бұл мекеменің ғалымдары Батыс біліміне паралель оқытуды бастады. Дарул-улум Каракы да Деобанд әдістемесіне сәйкес оқыту мен оқудың сол әдісін қабылдады. Қысқасы, Дарул-улум – Деобанд ғалымдарының жолымен жұмыс істейтін діни медресе. Дарул-улум Каракыда уақыт өте келе, қажеттілік туғанда дүниелік білім де енгізілді. Дегенмен, "Дарул-улум Каракыны таныстыру" атты кітапшада былай делінген: Бұл – Құран мен Сүннеттің білімін толықтырып беруге, сондай-ақ дінге қарсы ешқандай мазмұны жоқ, заманауи ғылымдар мен өнерді де толықтырып оқытуға бағытталған жүйе болмақ. Егер осы мақсатқа қол жеткізілсе, бастапқыда туған діни және әлемдік білім арасындағы қасіретті алшақтық жойылар еді. Сол кезде Деобандта, британдық биліктің зайырлы, тіпті дінге қарсы кезеңінде қиын жағдайда құрылған Дарул-улум үлгісі жеткіліксіз екені және Алигархтың бағынышты біліміне орын жоқ екені анық болды. Надваның білім беру тәсілі де жеткіліксіз болды, себебі онда тек тарих пен әдебиет исламдық ғылымдардың қалған салаларының есебінен исламдық зерттеулердің өзегі ретінде қарастырылды. Сол кезде елге қажет болған нәрсе – діни және дүниелік білімді бір платформада, бір шатыр астында толықтырып беруге бағытталған, барлық стандарттарын қамтитын білім беру және оқыту жүйесі еді. Бұл мекеменің бағдарламасы төмендегідей: Көптеген жағдайларда мектептер мен колледждердегі білім беру әлі де британдық ұстаздардың қалдырған іздерімен жұмыс істеп келеді және бұл оқу орындары ғылым мен өнер саласындағы сарапшылар емес, кеңсе қызметкерлерін ғана дайындауда. Осы себепті қазіргі қоғамымыз күннен-күнге нашарлауда. Сондықтан мақсатты және сапалы діни білімді дамытуға мүмкіндік берілмейді және дұрыс енгізілмейді. Бұл жалпыға ортақ факт, "білім, әсіресе ислам білімі, Сүннетті ұстанумен және Исламның ұлы бабаларының рухымен тығыз байланысты. Егер адам олардың жолын, мінез-құлқын бойына сіңіріп, тәрбиеленбесе, дүниелік білімде, ақыл-ойда және зерттеуде қаншалықты биікке көтерілгеніне қарамастан, ол Исламда салмаққа ие болмайды".

After the establishment of Pakistan, the Ulama belonging to Deoband School of thought consider it better to introduce a system of education on the basis of Quran and Sunnah. The Madrassa Darul Uloom Karachi has been established keeping in view the rules and regulations and teaching methods of Darul Uloom Deoband. This institution introduced the learning process according to the teachings of Quran and Sunnah and pro launched Islamic knowledge of Science. Ulama of Deoband had not accepted the teaching methods and learning process of Western world. The Ulama of this institution had started the teaching parallel to the Western Teachings. The Darul Uloom Karachi also adopted the same way of teaching and learning, according to the methodology of Deoband. In short Darul Uloom Karachi is the religious Madrasa working on the foot steps of Deoband Ulama. Gradually, Darul Uloom Karachi have been introduced the worldly knowledge with the passage and requirement of need of the time. Anyhow, according to the booklet titled: Introducing Darul Uloom Karachi is given as under: This would have been a system which aimed at providing the education of Quran and Sunnah in all its perfection, as well as an equally perfect education and training of modern sciences and arts without any anti religious content or prejudice. Had this been accomplished, the ill fated gulf between secular and religious education which stood as bridged at the very outset. At that stage, it was clear that the model of the Darul Uloom established under duress at Deoband in India during the secular, even anti religious, period of British rule was not sufficient, and there was no room for the subordinated education of Aligarh. The educational approach of the Nadwa was not enough where only history and literature were singled out to be the core and pivot of Islamic studies, at the cost of the rest of Islamic sciences. What the country was needed at that time, an all embracing system of standard education and training, in all its perfection, featuring the two kinds of education, the religious and the worldly, at one platform under one roof. The programme of this institution is given as under: It is often felt that the education in schools and colleges is still working on the trail left by the British masters, and these institutions are simply producing clerks instead of experts in the sciences and arts. Due to this fact our present society is facing an ever declining state of affairs. So for as the purposeful and standard religious education and its grooming is concerned, neither allowed nor introduced properly. It is a universal fact that "knowledge, Islamic knowledge in particular, goes hand in hand with the following of Sunnah and the spirit of the great forebears of Islam. Unless one is trained and groomed to imbibe in personality, their ways and temperaments, no matter how high one has reached in worldly knowledge, intellect and research, one carries no weight in Islam."

Құру

"Карачидегі Дарул Улумды таныстыру" кітабында айтылғандай, бұл мекемені Мұхаммед Шафи Деобанди өмірінің жалғыз мақсаты ретінде екі мақсатты ескере отырып құрды: "Біріншісі – Пәкістанда Ислам шариатын іске асыру үшін күресу, ал екінші мақсаты – Карачиде жоғары ислам білімінің лайықты орталығы болатын Дарул Улумды құру еді. Алғашқы екі жыл Пәкістан Конституциясының бір бөлігін құрайтын Мақсаттар декларациясын жасауға және мемлекеттік исламдық конституцияға ұмтылуға жұмсалды. Бұл күрес көптеген қиындықтарға толы болды және күш-жігерге қажетті қолдау жеткіліксіз болды. Алайда, мақсаттың маңыздылығы соншалықты жоғары болғандықтан, ол оған осы деңгейде бейілді болды, тіпті жоспарланған Дарул Улумды құруға ешқандай тиімді қадам жасалмады". Пәкістан құрылған кезде Карачи екі ерекшелікке ие болды: бір жағынан ол Пәкістанның астанасы және миллиондаған мұсылмандардың қаласы болды, бірақ екінші жағынан оның көптеген халқының діни қажеттіліктерін қамтамасыз ететін орталық мекемесі болмады. Сондықтан, халықтың діни талаптарын қанағаттандыратын мұндай мекемені құру қажет болды. Осы себепті, 1951 жылдың маусым айында Мұхаммед Шафи Нанак Варадағы ескі мектеп ғимаратында ислам медресесін ашты. Бастапқыда бұл медреседе екі мұғалім мен бірнеше студент болды. Бірақ, уақыт өте келе Пакистанның барлық провинцияларынан студенттер келе бастады. Сонымен қатар, Үндістан, Бирма, Индонезия, Малайзия, Ауғанстан, Иран, Түркия және басқа да ислам елдерінен студенттер де оқуға келді. Ұзақ уақыт өтпей, Дарул Улум Карачи мұсылман әлеміндегі сенімнің мықты бекінісіне айналды. Ол Пайғамбар Мұхаммедтен мирас қалған білімді іздеушілердің үйіне, Ислам шақыруын бүкіл әлемге жеткізетін адамдардың орталық нүктесіне айналды. Студенттердің саны соншалықты көп болды, үлкен мектеп ғимараты кішкентай болып көрінді. Оңтүстік Африкадан Ибраһим Дадабой Дарул Улумға 56 акр жерді, екі қабатты ғимаратты, жақсы цементтелген және дизельдік қозғалтқышты сыйға берді. Бұл жерге Абдул Латиф Бауани тағы бір мұсылман, жеке және отбасы атынан жүз мың рупия, ал достарынан жинаған он жеті мың рупия жұмсады. Бұл институт үшін қажетті құрылыстарды салуға көмектесті. 1957 жылдың 17 наурызында бұл мекеме Қоранғиге көшірілді, ал ескі ғимаратта Хифз, Назира, Тажвид және Қират бөлімдері қалды. Қазіргі таңда Дарул Улум Карачи діни ғылымдарды оқу және оқыту орталығы болып табылады. Ол мыңдаған ғалымдарды, хадис сарапшыларын, Құран түсіндірушілерін, заңгерлерді, жазушыларды, судьяларды және фәтуа берушілерді тәрбиеледі, олар Ислам жолында қызмет етіп, ислам идеологиясының хабарын таратуда.

According to its booklet, Introducing Darul Uloom Karachi, this institution was founded by Muhammad Shafi Deobandi keeping in view the two objectives, the sole purpose of his life: "The first was to struggle for the implementation of the Shariah of Islam in Pakistan while the second objective was to establish a Darul Uloom at Karachi which was to be a befitting institution of higher Islamic learning in a metropolis. The first two years were consumed in formulating the Objectives Resolution that now forms part of the Constitution of Pakistan and in striving for an Islamic constitution of the state. The struggle was lace with grave handicaps and the integral support needed in the effort was meager. But, the aim was so important that he remained preoccupied with it in a degree that nothing effective could be done to establish the projected Darul Uloom." At the time of the establishment of Pakistan, Karachi had two distinctions, on the one hand it was the capital of Pakistan and the city of millions of Muslims, but on the other hand it had no central institution which could take care of the religious needs of its enormous population. It was felt necessary to establish such an institution that could serve the religious requirements of the people at large. For this reason, in June 1951 Muhammad Shafi, established an Islamic Madrasa in old school building located at Nanak Wara. At the beginning he had only two teachers and a few students in this Madrasa. Anyhow, with the passage of time the students started arriving in from all over the provinces of Pakistan. In addition to that, students from India, Burma, Indonesia, Malaysia, Afghanistan, Iran, Turkey and other Islamic countries also started coming in this learning institution. From start, it was within a very short span of time that Darul Uloom Karachi has been turned into a fortified fortress of Faith in the Muslim world. It became the home of the seekers of the knowledge, bequeathed by the Prophet Mohammad, a virtual pivot for those who would carry the call of Islam universally. Such was the rush of students that the fairly large school building became too small. A 56 acares plot of land located in Korangi, along with a two storied building, cemented well and a diesel engine was donated to Darul Uloom by Ibrahim Dadabhoy of South Africa. On this donated property, another concerned Muslim: Abdul Latif Bawany spent a sum of one hundred thousand rupees personally and on behalf of his family as well as fifty eight thousand rupees collected from his friends. This helped to raise the necessary structures for the institution. According to March 17, 1957, this institution has been shifted to Korangi and in the old building there were departments of Hifz, Nazirah, Tajveed and Qiraat. At present Darul Uloom Karachi is a centre of learning and training in religious sciences. It had produced thousands of scholars, Hadith masters, Quran commentators, jurists, writers, judges and Fatwa authorities who have been serving in the way of Islam and carrying the message of Islamic ideology.

Әкімшілік

Мұхаммед Шафи Деобанди, семинарияның негізін қалаушы, оның алғашқы президенті болды және 1976 жылғы 6 қазанда қайтыс болғанға дейін қызмет етті. Оның орнын Абдул Хай Арифи иеленді, ол 1976 жылдан 1986 жылға дейін он жыл бойы осы лауазымда болды. Мұхаммед Рафи Усмани семинарияның үшінші президенті болды және 2022 жылғы 18 қарашада қайтыс болғанға дейін қызмет етті. Қазіргі "Дарул-улум" Карачи семинариясының президенті – Тақи Усмани.