Кіріспе
Барлық адамдар үшін бірдей мәнге ие құндылық – егер ол барлық немесе көптеген адамдар үшін бірдей құндылыққа немесе маңызға ие болса, онда ол жалпыға ортақ құндылық болып саналады. Адам құндылықтарының салалары мораль, эстетикалық талғам, қасиеттер, адамның қызметі және әлеуметтік тәртіпті қамтиды. Жалпыға ортақ құндылықтардың бар-жоқтығы – моральдық философия мен мәдени антропологияның дәлелденбеген болжамы, бірақ белгілі бір құндылықтар адам мәдениеттерінің көп түрлілігінде кездеседі, мысалы, физикалық тартымдылықтың негізгі атрибуттары (жастық, симметрия сияқты), ал басқа атрибуттар (мысалы, жіңішкелік) мәдени нормалармен реттелетін эстетикалық салыстырмалылыққа жатады. Бұл қарсылық эстетикамен ғана шектелмейді. Моральға қатысты релятивизм моральдық релятивизм деп аталады, ол жалпыға ортақ моральдық құндылықтардың болуына қарсы философиялық көзқарас. Жалпыға ортақ құндылықтар туралы мәлімдемелерді екі түрлі жолмен түсінуге болады. Біріншіден, егер барлығы оны құнды деп тапса, онда бір нәрсе жалпыға ортақ құндылыққа ие болуы мүмкін. Исайя Берлин осы терминді осылай түсіндірген. Берлиннің айтуынша, "жалпыға ортақ құндылықтар – адамдардың көпшілігінің көптеген орындарда, жағдайларда және уақыттарда, саналы түрде немесе мінез-құлқында ортақ деп санайтын құндылықтар". Екіншіден, егер барлық адамның оның құндылығына сенуіне себеп болса, онда ол жалпыға ортақ құндылыққа ие болуы мүмкін. Амартия Сен осы терминді осылай түсіндіреді, Махатма Ганди зорлықсыздық жалпыға ортақ құндылық екенін айтқанда, ол барлық адамның зорлықсыздыққа құндылық беруіне себеп бар екенін айтқан, қазіргі уақытта барлық адам зорлықсыздыққа құндылық бермейді. Көптеген нәрселер жалпыға ортақ құндылық деп есептелді, мысалы, өнімділік, ләззат және демократия. Кез келген нәрсенің жалпыға ортақ құндылыққа ие болуы және егер болса, ол қандай нәрселер екені мәселесі психология, саясаттану және философия сияқты салаларға қатысты.
A value is a universal value if it has the same value or worth for all, or almost all, people. Spheres of human value encompass morality, aesthetic preference, traits, human endeavour, and social order. Whether universal values exist is an unproven conjecture of moral philosophy and cultural anthropology, though it is clear that certain values are found across a great diversity of human cultures, such as primary attributes of physical attractiveness (e. g. youthfulness, symmetry) whereas other attributes (e. g. slenderness) are subject to aesthetic relativism as governed by cultural norms. This objection is not limited to aesthetics. Relativism concerning morals is known as moral relativism, a philosophical stance opposed to the existence of universal moral values. The claim for universal values can be understood in two different ways. First, it could be that something has a universal value when everybody finds it valuable. This was Isaiah Berlin's understanding of the term. According to Berlin, " universal values are values that a great many human beings in the vast majority of places and situations, at almost all times, do in fact hold in common, whether consciously and explicitly or as expressed in their behaviour " Second, something could have universal value when all people have reason to believe it has value. Amartya Sen interprets the term in this way, pointing out that when Mahatma Gandhi argued that non violence is a universal value, he was arguing that all people have reason to value non violence, not that all people currently value non violence. Many different things have been claimed to be of universal value, for example, fertility, pleasure, and democracy. The issue of whether anything is of universal value, and, if so, what that thing or those things are, is relevant to psychology, political science, and philosophy, among other fields.
Философия
Жалпыға ортақ құндылықтарды философиялық зерттеу, жалпыға ортақ құндылықтың мағынасы бар ма немесе жалпыға ортақ құндылықтар өмірде бар ма деген сияқты сұрақтарды қамтиды.
Әлеуметтану
Жалпыға ортақ құндылықтарды әлеуметтанулық зерттеу осындай құндылықтардың қоғамда қалай қалыптасатындығын қарастырады.