Кіріспе

Фрэнк Оздың 1986 жылғы фильмі «Күреңкі кішкентай дүкен» – Фрэнк Оздың режиссерлігімен 1986 жылы шыққан американдық қорқынышты комедиялық музыкалық фильм. Бұл 1982 жылы композитор Алан Менкен мен жазушы Говард Эшменнің Бродвейден тыс осы аттас мюзиклінің бейімделуі, ал ол өзі режиссер Роджер Корманның 1960 жылғы «Күреңкі кішкентай дүкен» фильмінің бейімделуі. Фильмде Рик Моранис, Эллен Грин, Винсент Гарденья, Стив Мартин және Леви Стаббстың дауысы естіледі. Сондай-ақ фильмде Джим Белуши, Джон Кенди, Кристофер Гест және Билл Мюррейдің эпизодтық түсірілімдері бар. Оны Дэвид Геффен The Geffen Company арқылы өндірді және Warner Bros. компаниясы 1986 жылдың 19 желтоқсанында көрсетті. «Күреңкі кішкентай дүкен» Англиядағы Пайнвуд студиясындағы Альберт Р. Брокколи 007 сахнасында түсірілді, онда әуедегі пойыз жолдарымен толықтырылған «қала орталығы» декорациясы салынды. 25 миллион долларлық бюджетпен түсірілген бұл фильм, Корманның сөзіне сүйенсек, 1960 жылғы түпнұсқа фильм тек 30 000 долларға тұрған еді. Фильм сыншылар мен көрермендер тарапынан жақсы қабылданып, кейіннен культты фильмге айналды. Мюзиклдің соңына негізделген фильмнің түпнұсқа 23 минуттық финалы, сынақ көрсетілімдерінен кейін көрермендердің оң пікірін алмағандықтан, қайта жазылып, қайта түсірілді.

Даму

Дэвид Геффен Бродвейден тыс қойылымның алғашқы продюсерлерінің бірі болды және ол толық метражды фильмге бейімдеуді жоспарлай бастады. Бастапқыда Стивен Спилберг атқарушы продюсер ретінде, ал Мартин Скорсезе фильмді 3D форматында түсіргісі келіп режиссерлік жасауға келісім берген, бірақ түпнұсқа фильмнің сценарий авторы және актері Чарльз Б. Гриффит сотқа шағымдануынан кейін өндіріс тоқтап қалды. Джон Лэндис де бір кезде жобаға тартылған. Музыка продюсері және Four Seasons тобының мүшесі Боб Гаудио фильм үшін музыкалық әндерді бейімдеп, өндірді. Геффен содан кейін фильмді "Маппеттер Манхэттенді бағындырады" фильмін аяқтаған Фрэнк Озға ұсынды. Оз бастапқыда одан бас тартты, бірақ кейіннен жобаның көркемдік жағына қызығушылық танытты. Оз сценарийді қайта құруға бір жарым ай жұмсады, ол сценарийдің сахналық шектеулерге ұшырағанын сезінді. Геффен мен Эшман оның жазғандарын ұнатып, онымен жүруге шешім қабылдады. Оз сонымен қатар Бродвейден тыс қойылымды және оның тақырыптық құрылымын зерттеді, осы арқылы оны толық метражды фильмге бейімдеуге тырысты. Фильмнің түпнұсқалық нұсқасы сахналық пьесадан көп айырмашылығы жоқ. Бас әнге қосымша куплет қосылып, ашылу титрлеріне орын берілді. "Ya Never Know" әні "Some Fun Now" деп аталатын калипсо стиліндегі әнге қайта жазылды, бірақ әннің бір бөлігі сақталды. Тағы төрт ән ("Жөндеу жұмыстары", "Мушник және ұлы", "Енді [тек газ ғана]", сондай-ақ "Ертең қайтадан қоңырау шалыңыз") бастапқы өндіріс тізімінен алынып тасталды, ал "Финаль (Өсімдіктерді тамақтандыруға болмайды)" фильмінің кинотеатрдағы көрсетілімінде орын алмады. Эшман мен Менкен фильм үшін "Mean Green Mother from Outer Space" атты жаңа ән жазды.

Кастинг

Грин бастапқыда Бродвейден тыс қойылымда Одри рөлін сомдаған, бірақ ол рөлін қайта ойнауға жоспарланбаған еді. Студия Синди Лауперді шақыруды қалаған, бірақ ол бас тартқан. Барбра Стрейзандқа да осы рөл ұсынылған деген әңгіме тарады. Гриннің таңдалуынан кейін Оз оны "тамаша" деп сипаттап, "Шын мәнінде, мен басқа Одриді көзге елестете алмаймын. Ол Бродвейден тыс сахнада жылдар бойы осы рөлді өте жақсы ойнады" деді.

Соңғы ойын

Оз мен Эшман мюзиклдің Сеймур мен Одридің қаза тауып, өсімдік жеңіске жетіп, Нью-Йорк қаласын басып алған соңғы сахнасын сақтап қалғысы келді, бірақ Геффен бұған қарсы болды. "Ол мұны істеуге болмайды деді", - дейді Оз. "Бірақ ол Хауард пен мен не істегіміз келетінін білгендіктен, бізге қолдау көрсетті". Оз мен Эшман Одри мен Сеймурдың қайғылы өлімін және финалдағы шабуылды алып тастады, ал Эшман көңілді аяқталуды жаңадан жазды, қайта түсірілімге қол жетімді емес болған Пол Дулидің орнына Джим Белуши Патрик Мартин рөлінде ойнады. "Mean Green Mother from Outer Space" музыкалық нөмірі түпнұсқадан көбінесе өзгеріссіз қалды, Одридің терезеден бақылап тұрған жаңа кадрлары қосылды. Сеймурдың Одри II-ге револьверін атқан, бірақ оқтар өсімдіктен зиян келтірмей секіріп кеткен "Mean Green Mother" нөмірінен қысқа эпизод та алынып тасталды. Көңілді аяқталуда Одри II жойылды, Сеймур, Одри және адамзат аман қалды. Дегенмен, бұл көңілді аяқталу толыққанды сенімді емес, себебі Сеймур мен Одридің алдындағы ауласында күлімдеп тұрған Одри II бүршігінің соңғы кадры көрсетілді. Тиша Кэмпбелл ауладағы хор қыздарының соңғы көрінісіне қатыса алмады, сондықтан оның орнына белден төмен ғана көрінетін осыған ұқсас актриса тартылды. Сеймурдың Одриге үйлену ұсынысы жасаған сахнасында бастапқыда "Кенеттен, Сеймур" әні қайта орындалуы тиіс болған. Бұл сахна қайта түсіріліп, қайталану жаңа аяқталудың соңына орналастырылды. Соңғы кинотеатрлық нұсқасында "Дентист!" мультфильмінің басында Стив Мартиннің мотоциклі артынан өтетін Нью-Йорк көшелері ғана сақталды. Фильм прокаттан 39 миллион доллар табыс әкелді, студия тарапынан бұл нәтиже қанағаттанарлық емес деп есептелді. Алайда, 1987 жылы VHS және Beta форматтарында үйге таратылғаннан кейін ол үлкен сәттілікке ие болды.

Үй медиасы

"Күректенудің кішкентай дүкені" мазмұны үшін қайтарып алынған алғашқы DVD болды. Geffen сонымен қатар түпнұсқа соңының түсті көшірмесі бар екенін мәлімдеді, ал студияда сапасы төмен, қара-ақ дубликаттар ғана болды, себебі олардың түсті басылымы бірнеше жыл бұрын студиядағы өрт кезінде жойылған еді. Бірақ Geffen студия DVD-ді қайтарып алғанға дейін түпнұсқа соңының түсті көшірмесі бар екенін білмеген. Warner Bros. фильмнің соңын қалпына келтіріп, жаңадан табылған түсті негативтерді және фильмнің шығармашылық тобының, соның ішінде Оздың көмегімен басқаша монтаждап жаңартты. Ол 2012 жылдың 9 қазанында DVD және Blu-ray форматында шығарылды, ал бастапқы DVD-де болған мүмкіндіктер де сақталды. Бастапқыда "The Intended Cut" деп аталды, бірақ Оз бұл шығарылымды қолдағаннан кейін "Режиссерлік кесім" деп өзгертілді. Жаңа монтаж 2012 жылдың 29 қыркүйегінде 50-ші Нью-Йорк кинофестивалінде "Masterwork" санатында Лоуренс Оливьедің "Ричард III" және Майкл Симиноның "Жұмақ есіктері" сияқты фильмдермен бірге көрсетілді. Оз 2012 жылғы көрсетілімде көрермендердің жағымсыз реакция жасайтынынан қорқып, алайда "көрермендер Одри мен Сеймурдың өлімін қолдаумен қарсы алды және өсімдіктің шабуылы кезінде қуанышпен күлді" дейді Оз.

Болашақ

2020 жылдың қаңтар айында Full Circle Cinema фильмнің қайта түсірілуі жоспарланып отырғанын хабарлады, онда Тарон Эгертон Сеймур рөліне келіссөздер жүргізіп жатқан, Скарлетт Йоханссон Одри рөліне, ал Билли Портер Одри ІІ-нің дауысын беруге келісім берген. Ақпан айында The Hollywood Reporter бұл фильмді Warner Bros. Pictures компаниясы Грег Берлантидің режиссерлігімен және Марк Платт пен Дэвид Геффеннің продюсерлігімен дамытып жатқанын растады. Портер бұл ақпаратты растады, сондай-ақ Эгертон мен Йоханссон да келіссөздер жүргізіп жатыр. Бұған қоса, Крис Эванс доктор Скривельо рөліне де келіссөздер жүргізіп жатқан. Мэттью Робинсон сценарий жазуға тиіс болған. 2021 жылдың мамыр айынан бастап қайта түсіру мерзімсіз кешіктірілді, ал 2022 жылдың қыркүйегінде қайта түсіру жобасы тоқтатылғаны жарияланды. 2024 жылдың наурызында Deadline Hollywood Корман, Брэд Кревой және Чарльз Коэн «Хэллоуин қорқынышындағы кішкентай дүкен» атты жаңа фильмді түсіруге дайындалып жатқанын хабарлады, оның мақсаты – жаңа медиа франшиза ашу. Корманның көптен бергі серіктесі Джо Данте Чарльз С. Хаас жазған сценарий бойынша фильмді түсіретін болады.