Жюль Масснетің "Ұлы тәтесі" операсы

Кіріспе

Жюль Массенет операсы "La grand'tante" ("Ұлы әже") – Жюль Массенеттің Жюль Аденис және Шарль Грандвальдің француз либреттосына жазылған, бір актілі комедиялық операсы. Ол алғаш рет 1867 жылдың 3 сәуірінде Париждегі Опера Комик театрында қойылды. Массенеттің бірінші операсы болмаса да, бұл оның сахнаға қойылған алғашқы туындысы болды. Опера овертурадан басталып, содан кейін алты вокалдық нөмірден (соло, дуэттер және соңғы трио) тұрады, олардың арасында сөйлеу диалогтары бар.

Қысқаша мазмұны

Маркиз Гай де Кердрел Африкадағы әскерлік полкінен отанына қайтып келіп, ешқашан кездеспеген қарт ағасынан қалған мұраны талап етуге бет түзеді. Ол мұрагерлікке көшкен мүліктің жай-күйіне көңілі толмайды, бірақ оны аукционға сату арқылы мұраны ақшаға айналдыруға мүміндік танытады. Осылайша ол туысының, ерекше монограммасымен қол қойылған хаттарында, сарқынды әскерге ақша беруден жиі бас тартқандығы үшін өтемақы ала алады. Үй шаруашылығын жүргізетін Шеврет әңгіме барысында қарт маркиздің барлық мүлкін жесіріне қалдырып, жаңа өсиетнама жазғанын, бірақ Алиса маркизаның соңғы сағаттарын мазаламау үшін нотариусқа құжатқа қол қоюға рұқсат бермегенін айтады. Осылайша, күнәкар немере інісі күтпеген мұрагерлікке ие болады. Гай ұйықтап, келесі күні бұл мәселені аяқтауды жоспарлайды. Ол бір сәтте әдемі қызды көреді, тіпті түс көріп отырғандай, кейін Шевреттен бұл жесір екенін біледі. Гай оны ескі әйел деп елестеген болатын, бірақ еш ойланбастан ғашық болып қалады. Шеврет Гайдан үлкен ағасының портретін Алисаға, күйеуінің естелігі ретінде сатуға бола ма деп сұрайды, оны ол әкесі сияқты жақсы көргенін айтады. Ғашық болған Гай оған оны сыйға беруге дайын екенін ашуланып жауап береді. Шеврет жесірге жақсы жаңалықты жеткізеді, ал Гай үлкен ағасының бөлмесіне кіріп, портретті көріп, туысының қалай көрінгенін білуге тырысады. Гай маркизаның қалада тұруын жалғастыратынына үміттенді, бірақ ол енді оған тиесілі емес деп бас тартады. Ол екінші (қолтаңбаланбаған) өсиетнаманы айтады, бірақ ол оны отқа тастағанын мәлімдейді. Содан кейін ол оған уәде берген портретті көрші бөлмеден әкеледі. Баршаның таңғалысына орай, портреттің жақтауынан бір құжат түсіп қалады – ол атақты екінші өсиетнама, енді қарттың ерекше монограммасымен қол қойылған. Шеврет жартылай өртенген құжатты өрттен құтқарып, жақтаудың ішіне тығып қойған, егер киелі Гилдасқа шын ниетпен дұға етсе, қарт адам қайтыс болғаннан кейін оған қол қояды деп сенген. Алиса Гай қолтаңбаны жасаған деп күдіктенеді, бірақ ол ештеңе мойындамайды. Ол қайғыда жүрген жесірді мүлкімен жалғыз қалдырып, жақын арада қайтып келіп, оны өзіне қайтарып алатынын айтады.

The Marquis Guy de Kerdrel returns from his regiment in Africa to claim an inheritance from his late great uncle, whom he had never met. He is unimpressed by the condition of the property he has inherited but is reassured by the thought that he can at least liquidate the asset at auction. That way he will have some compensation for his relative's frequent refusal, in letters signed with a characteristic monogram, to give the spendthrift soldier any money. Chevrette, the domestic, lets slip in conversation that the old Marquis had written a new will leaving everything to his widow but that Alice, the Marquise, had been so concerned that his last hours should not be troubled that she refused the notary access to get the document signed thus allowing the scapegrace great nephew to inherit after all. Guy stretches out to sleep, planning to finish the business the following day. He catches a momentary glimpse of a beautiful girl, almost as if in a dream, and learns from Chevrette later that this must be the widow, whom Guy had imagined to be an old hag he falls in love almost without hesitation. Chevrette asks Guy if he might sell the portrait of his great uncle to Alice as a keepsake of her husband, whom she loved as a father. Guy, now in love, indignantly declares that she may have it as a gift. Chevrette goes to give the good news to the widow and Guy slips into his great uncle's room to have a look at this portrait and see what his relative looked like. Guy hopes that the Marquise will continue to live in the castle but she refuses on the grounds that it no longer belongs to her. He mentions the second (unsigned) will, but she declares that she threw it into the fire. He then has the portrait that he promised her brought in from the adjoining room. To everyone's surprise, a document falls out from the frame it is the famous second will, now signed with the old man's distinctive monogram. It turns out that Chevrette had salvaged the partly burned document from the fire and jammed it into the frame, naïvely believing that if she prayed hard enough to Saint Gildas, the old man would return from the after life to sign it. Alice is sure that Guy has forged the signature but he will admit nothing. He leaves the mourning widow to her property with the assurance that he will soon return and claim her.