Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1840 жылғы Геттано Донизеттидің опера-комигі
1840 opéra comique by Gaetano Donizetti
"Регимент қызы" – Геттано Донизеттидің екі актілі опера-комигі, либреттосы Жюль Анри Верной де Сен-Жорж мен Жан Франсуа Байардтың француз тілінде жазылған. Алғаш рет 1840 жылдың 11 ақпанында Париж операсының Комик театрында, Саль де ла Бурседе қойылды. Донизетти 1838-1840 жылдары Парижде тұрғанда және Париж операсы үшін бұрын қойылмаған итальяндық операсы "Полиутоның" қайта жөнделген нұсқасын дайындағанда бұл операны жазды. "Мартирлер" кешіктірілгендіктен, композитор француз мәтініне негізделген алғашқы операсы – "Регимент қызының" музыкасын жазуға және "Лючия ди Ламмермурдың" француз нұсқасын, "Лючи де Ламмермурды" сахнаға қоюға үлкерді. "Регимент қызы" тез арада танымал болды, себебі оның әйгілі "Ах! Достарым, қандай той!" ариясы тенордан кемінде сегіз жоғары До нотасын орындауды талап етеді, ал жиі орындалатын тоғызыншы нота жазылмаған. "La figlia del reggimento" – итальян тіліндегі сәл өзгеше нұсқасы (Калисто Басси аудармасымен) итальяндық көрермендердің талғамына бейімделді.
La fille du régiment (The Daughter of the Regiment) is an opéra comique in two acts by Gaetano Donizetti, set to a French libretto by Jules Henri Vernoy de Saint Georges and Jean François Bayard. It was first performed on 11 February 1840 by the Paris Opéra Comique at the Salle de la Bourse. Donizetti wrote the opera while living in Paris between 1838 and 1840 and preparing a revised version of his then unperformed Italian opera, Poliuto, as Les martyrs for the Paris Opéra. Since Martyrs was delayed, the composer had time to write the music for La fille du régiment, his first opera set to a French text, and to stage the French version of Lucia di Lammermoor, Lucie de Lammermoor. La fille du régiment quickly became a popular success partly because of the famous aria "Ah! mes amis, quel jour de fête! ", which requires the tenor to sing no fewer than eight high Cs – a frequently sung ninth is not written. La figlia del reggimento, a slightly different Italian language version (in translation by Calisto Bassi), was adapted to the tastes of the Italian public.
Опера-Комик премьерасы
Алғашқы кеш "қалысқан апаттың алдында" болды. Басты тенор көбінесе нотадан жаңылып айтқан. Сол кезде қатысқан белгілі француз теноры Гилберт Дюпрез кейіннен өзінің "Souvenirs d'un chanteur" еңбегінде былай деп жазды: "Доницетти маған Парижде композитор ретіндегі өзіне деген сенімінің қаншалықты зардап шеккенін жиі айтатын. Оған ондағы лайықты құрмет көрсетілмеді. Мен өзім "Регимент қызының" сәтсіздігін, тіпті құлауын көрдім". Француз сыншысы және композиторы Гектор Берлиоз (Journal des débats, 16 ақпан 1840) бұл операны көпшілік немесе композиторының өзі қабылдамайтынын мәлімдеді, алайда Берлиоз музыканың кейбір бөліктері, "кішкентай вальс, ол антракт ретінде және үштік диалогқа қызмет етеді, көңілділік пен жаңалықтан айырылмаған" деп мойындады.
The opening night was "a barely averted disaster." Apparently the lead tenor was frequently off pitch. The noted French tenor Gilbert Duprez, who was present, later observed in his Souvenirs d'un chanteur: "Donizetti often swore to me how his self esteem as a composer had suffered in Paris. He was never treated there according to his merits. I myself saw the unsuccess, almost the collapse, of La fille du régiment." It received a highly negative review from the French critic and composer Hector Berlioz (Journal des débats, 16 February 1840), who claimed it could not be taken seriously by the public or its composer, although Berlioz conceded that some of the music, "the little waltz that serves as the entr'acte and the trio dialogué lack neither vivacity nor freshness."
Франциядан тыс жерлерде
Опера алғаш рет Италияда, Миланның Ла Скала театрында 1840 жылғы 3 қазанда итальян тілінде, Доницеттидің речитативтері сөйлеу диалогтарын алмастырған күйі қойылды. Ол "құндысыз" деп есептелді және тек алты рет сахналанды. 1928 жылы Тоти Даль Монте Мари рөлін орындағанда ғана опера Италияда бағалана бастады. "Полк қызы" Америкада алғаш рет 1843 жылғы 7 наурызда Нью-Орлеандағы Орлеан театрында көрсетілді. Нью-Орлеан труппасы 1843 жылғы 19 шілдеде Нью-Йоркте туындының премьерасын Мари рөлінде sv есімді әртіспен өткізді. "The Spirit of the Times" (22 шілде) газеті оны үлкен жетістік деп бағалады, партитураның "жеңіл" болғанын және Анна Болена немесе "L'elisir d'amore" деңгейіне жетпегенін, бірақ онда Доницеттидің "көшбасшыларының" табылатынын хабарлады. "The Herald" (21 шілде) газеті, әсіресе Кальвені мақтағанда, қатты ынталанды: "Қол соғу – бұл жеткіліксіз термин, осы талантты примадоннаға ыстық шапалақтар арналды". Кейін опера Нью-Йоркте жиі қойылды, Мари рөлі Дженни Линд, Генриетта Сонтаг, Паулина Лукка, Анна Тиллон және Аделина Патти үшін сүйікті рөл болды. Ол алғаш рет Англияда итальян тілінде 1847 жылғы 27 мамырда Лондондағы Оның Әлеуметтігінің Театрында (Дженни Линд пен Луиджи Лаблашпен) қойылды. Кейіннен – 1847 жылғы 21 желтоқсанда ағылшын тілінде – ол Лондонның Суррей театрында ұсынылды. В. С. Гилберт 1867 жылы операның пародияс "La Vivandière" атты туындысын жазды.
The opera was first performed in Italy at La Scala, Milan, on 3 October 1840, in Italian with recitatives by Donizetti replacing the spoken dialogue. It was thought "worthless" and received only six performances. Only in 1928, when Toti Dal Monte sang Marie, did the opera begin to be appreciated in Italy. La fille du régiment received its first performance in America on 7 March 1843 at the Théâtre d'Orléans in New Orleans. The New Orleans company premiered the work in New York City on 19 July 1843 with sv as Marie. The Spirit of the Times (22 July) counted it a great success, reporting that, though the score was "thin" and not up to the level of Anna Bolena or L'elisir d'amore, some of Donizetti's "gems" were to be found in it. The Herald (21 July) was highly enthusiastic, especially in its praise of Calvé: "Applause is an inadequate term, vehement cheering rewarded this talented prima donna." Subsequently the opera was performed frequently in New York, the role of Marie being a favorite with Jenny Lind, Henriette Sontag, Pauline Lucca, Anna Thillon and Adelina Patti. First given in England in Italian, it appeared on 27 May 1847 at Her Majesty's Theatre in London (with Jenny Lind and Luigi Lablache). Later—on 21 December 1847 in English—it was presented at the Surrey Theatre in London. W. S. Gilbert wrote a burlesque adaptation of the opera, La Vivandière, in 1867.
ХХ ғасыр және одан кейінгі
Метрополитен Операсы 1902/03 маусымда Марселла Сембрих және де (Сулпис) қатысуымен алғашқы қойылымдарын ұсынды. Одан кейін 1909 жылы Манхэттен опера театрында Луиза Тетраццини, Джон МакКормак және Чарльз Гиллибертпен, ал 1917 жылғы 17 желтоқсанда Метте Фрида Хемпель мен Антонио Скоттимен бірге орындалды. 1966 жылы опера Лондонның Корольдік опера театрында Джоан Сазерленд үшін қайта жаңғыртылды. 1970 жылғы 13 ақпанда Карнеги залында өткен концертте Беверли Силлс Лили Понс 1943 жылы Метрополитен опера театрында орындағаннан бері Нью-Йоркте алғаш рет орындады. Бұл опера "Ah! mes amis, quel jour de fête Pour mon âme" әнімен танымал, ол тенорлар үшін "Эверест тауы" деп аталды. "Pour mon âme" кабалеттасында сегіз жоғары C бар (жиі қосылатын тоғызыншысы жазылмаған). Лучано Паваротти 1972 жылы Метте Сазерлендпен бірге өнер көрсеткен кезде жұлдыздыққа жетті, сол кезде, The Times газетіндегі Джеймс Ноттидің некрологында айтылғандай, ол "барлығын таң қалдыратын жоғары C тізбегінен Бекердің бұрқағын" секіріп өтті. 2007 жылғы 20 ақпанда Ла Скалада операны орындаған Хуан Диего Флорес "Ah! mes amis" әнін орындады, содан кейін көпшіліктің сұрауымен "Pour mon âme" бөлімін тоғыз жоғары C-мен қайталап орындады, бұл Ла Скалада шамамен 75 жылдан бері сақталған бис беру дәстүрін бұзды. Флорес бұл жетістігін 2008 жылғы 21 сәуірде, Лоран Пеллидің қойылымының (алғаш рет 2007 жылы Лондонның Ковент-Гарденінде сахналанған) Метрополитен Операдағы ашылу кешінде қайталады, онда Натали Дессей Мари рөлінде ойнады. Бұл Мет қойылымының "Pour mon âme" бисіз тікелей көрсетілімі 2008 жылғы 26 сәуірде Метрополитен Опера Live арқылы HD форматында әлемдегі кинотеатрларға таратылды. 2018 жылғы наурыз айында Пекиндегі Ұлттық сахналық өнер орталығында (NCPA) операның түсірілген қойылымында қытай теноры Ши Ицзе (қытайша стилі: Shi Yijie) "Pour mon âme" әнін 18 жоғары C күйінде орындады; 2018 жылғы NCPA қойылымының аудиосы АҚШ және басқа елдерде 2023 жылғы 16 қыркүйекте WFMT радио желісінің опера сериясында көрсетілді. 2019 жылғы 3 наурызда Мексика теноры Хавьер Камарена Метте арияның бисін орындады, 18 жоғары C-ні орындады, бұл Метрополитен Опера радиосы және Метрополитен Опера Live HD арқылы бүкіл әлемде тікелей эфирде көрсетілді. Әнші емес рөл ретінде Крэкенторп герцогинясын опералық емес танымал тұлғалар, соның ішінде Dawn French, Bea Arthur, Hermione Gingold және Kathleen Turner сияқты актрисалар немесе Кири Те Канава және Монсеррат Кабалле сияқты зейнеткерлік опера жұлдыздары ойнайды. 2016 жылы АҚШ Жоғарғы сотының судьясы Рут Бадер Гинзбург, өмір бойы операның жанкүйері, Вашингтон Ұлттық операсының қойылымының ашылу кешінде герцогиня рөлін ойнады. 2023 жылғы ақпанда Крэкенторп герцогинясы Минесота операсында әнші рөліне өңделді және американдық дрэг-куин Монет Х Чендж орындады. Бүгінде опера стандартты репертуардың бір бөлігіне айналды.
The Metropolitan Opera gave the first performances with Marcella Sembrich and de (Sulpice) during the 1902/03 season. These were followed by performances at the Manhattan Opera House in 1909 with Luisa Tetrazzini, John McCormack, and Charles Gilibert, and again with Frieda Hempel and Antonio Scotti in the same roles at the Met on 17 December 1917. It was revived at the Royal Opera, London, in 1966 for Joan Sutherland. On 13 February 1970, in concert at Carnegie Hall, Beverly Sills sang the first performance in New York since Lily Pons performed it at the Metropolitan Opera House in 1943. This opera is famous for the aria "Ah! mes amis, quel jour de fête Pour mon âme", which has been called the "Mount Everest" for tenors. The cabaletta "Pour mon âme" features eight high Cs (a ninth, frequently inserted, is not written). Luciano Pavarotti broke through to stardom via his 1972 performance alongside Sutherland at the Met, when, according to an obituary by James Naughtie in The Times, he "leapt over the 'Becher's Brook' of the string of high Cs with an aplomb that left everyone gasping." At a 20 February 2007 performance of the opera at La Scala, Juan Diego Flórez sang "Ah! mes amis", and then, by popular demand, repeated the "Pour mon âme" section with its nine high Cs, breaking a tradition against encores at La Scala that had lasted nearly 75 years. Flórez repeated this feat on 21 April 2008, the opening night of Laurent Pelly's production (which had been originally staged in 2007 at Covent Garden in London) at the Metropolitan Opera in New York, with Natalie Dessay as Marie; a live performance of this Met production, without an encore of "Pour mon âme", was cinecast via Metropolitan Opera Live in HD to movie theaters worldwide on 26 April 2008. In March 2018, in a filmed production of the opera at the National Centre for the Performing Arts (NCPA) in Beijing, Chinese tenor 石倚洁 (Chinese style: Shi Yijie) encored "Pour mon âme", singing 18 high Cs; the audio of this 2018 NCPA production was broadcast across the U. S. and elsewhere on the WFMT Radio Network Opera Series on 16 September 2023. On 3 March 2019, Mexican tenor Javier Camarena also sang an encore of the aria at the Met, singing 18 high Cs in a performance broadcast live worldwide via Metropolitan Opera radio and cinecast worldwide via Metropolitan Opera Live in HD. As a non singing role, the Duchess of Crakenthorp is often played by non operatic celebrities, including actresses such as Dawn French, Bea Arthur, Hermione Gingold, and Kathleen Turner, or by retired opera greats such as Kiri Te Kanawa and Montserrat Caballé. In 2016, US Supreme Court Justice Ruth Bader Ginsburg, a lifelong opera fan, played the Duchess on opening night of the Washington National Opera's production. In February 2023, the Duchess of Crakenthorp was re tooled by the Minnesota Opera as a singing role and performed by American drag queen Monét X Change. Today, the opera has become part of the standard repertoire.
Фильмдер
Опера 1929 жылы үнсіз фильмге түсірілді; 1933 жылы Анни Ондраның қатысуымен неміс және француз тілдерінде жеке-жеке түсірілді; 1953 жылы; және 1962 жылы Тонио рөлінде Джон ван Кестеренмен.
The opera was filmed in a silent film in 1929; a sound film with Anny Ondra in 1933 in German and separately in French; in 1953; and in 1962 with John van Kesteren as Tonio.