Кіріспе

Малайзия саясаткері

Тан Шри Датук Сери Панглима Джозеф Пайрин Китинган (17 тамыз 1940 жылы туған) – 1985 жылғы сәуірден 1994 жылғы наурызға дейін Сабахтың 7-ші бас министрі және 1986 жылғы тамыздан 2018 жылғы мамырға дейін Кенингау округінен Парламент депутаты болған малайзиялық саясаткер. Ол Біріккен Сабах партиясының (PBS) негізін қалаушысы, Сабах штатының Ауыл шаруашылығы және балық шаруашылығы вице-министрі, "Отандық ынтымақ" партиясының (STAR) президенті Джеффри Китинганның ағасы, сондай-ақ Сабах және Саравак істеріне жауапты Премьер-министр кеңсесінің министрі, PBS президенті Максимус Онгилидің сіңілісі. Ол Сабахтағы ең ұзақ қызмет еткен Парламент депутаты.

Жеке өмір

Пайрин Папарда дүниеге келген, бірақ оның туған жері Тамбунанның ішкі ауданы. Оның әкесі зейнеткер полиция офицері, Датук Фрэнсис Ксавье Китинган Собунау (1895–1996) және анасы, оның екінші әйелі Датин Люсия Лайма Имбайан (1913–2011) – осы ауданның тумалары. Олар екі ауылдан шыққан: Каранаан, Тамбунан қаласының орталығынан кейін орналасқан, және Намбайан, ішкі аймақтың бас қаласы Кенинауға баратын жолда жатыр. Ол Танжунг Арудағы Ла Салл орта мектебінде оқыды, бұл тек ұлдарға арналған католик миссионерлік мектеп. Бұған дейін, ол бірнеше католик миссионерлік мектептерінде білім алды: Тободағы Сент-Дэвид бастауыш мектебінде (1-3 сыныптар), Тондулудағы Сент-Тереза бастауыш мектебінде (4-6 сыныптар), Тамбасақтағы Сент-Мартин орта мектебінде (1-3 сыныптар) – бәрі де оның туған Тамбунан қаласында, сондай-ақ әкесінің Малайзия Корольдік Полициясындағы қызметіне байланысты Папардағы Сент-Жозеф орта мектебінде (4-6 сыныптар). Кейін ол Коломбо жоспары бойынша стипендия жеңіп алып, Аделаида университетінде заңды оқыды. Оқуын аяқтағаннан кейін Сабах заң департаментінде мемлекеттік кеңесші болып жұмыс істеуге оралды, содан кейін аудандық прокурордың орынбасары болды. Одан кейін ол жергілікті заң фирмасында заңгерлік тәжірибе жинады. Парин католик, ол Хака тайлы тегінен шыққан зейнеткер мұғалім Женевье Лиге үйленген. Олардың екі ұлы бар: Александр мен Даниэль, екеуі де заңгерлер. Оның інісі Джеффри Гапари Китинган да саясаткер, ол бұрын Parti Keadilan Rakyat (PKR) партиясының вице-президенті болған, ал бұрын Parti Bersatu Sabah (PBS), Parti Bersatu Rakyat Sabah (PBRS), Parti Angkatan Keadilan Rakyat (AKAR), United Pasokmomogun Kadazandusun Murut Organisation (UPKO), Parti Keadilan Rakyat (PKR) және Мемлекеттік реформа партиясы (STAR) сияқты партиялардың мүшесі болды. Соңында ол өзінің Homeland Solidarity Party (STAR Sabah) партиясының жетекшісі атанды.

Саяси мансап

Парин өзінің белсенді саяси мансабын 1975 жылы бастады. 1976 жылы ол Харис Саллехтің (1976-1985 жылдардағы бас министр) басшылығымен Тамбунан сайлау округінен Сабах заң шығарушы ассамблеясының депутаты болып сайланды, ал Сабах Халық Біріккен майданы (BERJAYA) партиясының тікелей қолдауымен министрлік тағайындалды. Тамбунан содан бері оның негізгі тірегіне айналды. Уақыт өте келе Парин партия басшылығына көңілі тоймады және партияның кейбір саясатына қарсы шықты. Ол партияның бастапқы мақсатынан алшақтағанын сезінді. Дегенмен, ол партияда қалды, бірақ 1984 жылы биліктегі коалициядан кетуге мәжбүр болды.

Сайлау нәтижелері

Малайзиялық Парламент
Жыл
Округ
Дауыс
%
Оппонент(тер)
Дауыс
%
Берілген дауыстар
Көпшілік
Қатысу
1986
P180 Кенинау, Сабах
Джозеф Пэйрин Китинган (PBS)
Қарсыласы жоқ
1990
Джозеф Пэйрин Китинган (PBS)
1995
Джозеф Пэйрин Китинган (PBS)
17,510
66.71%
Эллрон Альфред Ангин (PBRS)
8,736
33.29%
26,539
8,774
73.11%
1999
Джозеф Пэйрин Китинган (PBS)
12,783
50.49%
Джозеф Куруп (PBRS)
12,533
49.51%
25,598
250
64.05%
2004
Джозеф Пэйрин Китинган (PBS)
Қарсыласы жоқ
2008
Джозеф Пэйрин Китинган (PBS)
14,598
57.27%
Джеффри Китинган (PKR)
10,334
40.53%
25,956
4,264
72.96%
Питер Кодоу (DAP)
560
2.20%
2013
Джозеф Пэйрин Китинган (PBS)
15,818
44.50%
Джеффри Китинган (STAR)
11,900
33.48%
36,098
3,918
82.73%
Стивен Сандор (PKR)
7,825
22.02%

Сабах штатының заң шығару жиналысы
Жыл
Округ
Дауыс
%
Оппонент(тер)
Дауыс
%
Берілген дауыстар
Көпшілік
Қатысу
1986
N24 Тамбунан, P142 Кенинау
Джозеф Пэйрин Китинган (PBS)
4,752
86.88%
Бернард Вонг Чунг Нгин (USNO)
499
9.12%
5,515
4,253
81.41%
Альбертус Онгкудон (BERJAYA)
219
4.00%
1990
Джозеф Пэйрин Китинган (PBS)
5,516
90.97%
Алинг Амон (USNO)
239
3.94%
6,128
5,277
84.68%
Хуанис Яжуни ALS Йоаннес Аджу (AKAR)
145
2.39%
Джозеф Жоти Аджун (PRS)
96
1.58%
Норберт Ангкангон (BERJAYA)
62
1.02%
Эдмунд Отигил (IND)
60
0.10%
1994
Джозеф Пэйрин Китинган (PBS)
6,265
89.46%
Мартин Йонг (PBRS)
569
8.13%
7,047
5,696
86.43%
Жоти Аджун (IND)
169
2.41%
1999
N27 Тамбунан, P157 Кенинау
Джозеф Пэйрин Китинган (PBS)
6,791
73.68%
Петрус Гуринтинг (PBRS)
2,116
22.96%
9,322
4,675
92.43%
Джозеф Аджун (BERSEKUTU)
169
1.83%
Жуили Матимбун (SETIA)
141
1.53%
2004
N32 Тамбунан, P180 Кенинау
Джозеф Пэйрин Китинган (PBS)
5,297
72.42%
Нестор Йоаннес (IND)
2,017
27.58%
7,395
3,280
70.48%
2008
Джозеф Пэйрин Китинган (PBS)
5,601
65.29%
Мозес Майкл Икинг (PKR)
2,820
32.88%
8,694
2,781
77.31%
Фрэнсис Кох Куи Тзе (IND)
157
1.83%
2013
Джозеф Пэйрин Китинган (PBS)
5,586
48.61%
Нестор Йоаннес (STAR)
3,507
30.52%
11,683
2,079
85.10%
Уилфред Вин Понил (PKR)
1,744
15.18%
Джастин Йонсодинг (IND)
591
5.14%
Фрэнсис Кох Куи Тзе (IND)
63
0.55%
2018
Джозеф Пэйрин Китинган (PBS)
5,099
38.86%
Джеффри Китинган (STAR)
6,136
46.78%
13,322
1,037
82.00%
Джастин Алип (WARISAN)
1,427
10.88%
Нестор Йоаннес (PCS)
456
3.48%