Кіріспе

Ирландиялық композитор және жазушы

Джеймс Линэм Моллой (19 тамыз 1837 – 4 ақпан 1909) – ирландиялық композитор, ақын және жазушы. Оның әндері замандастарымен жоғары бағаланды; бірі айтқандай, «ол, немесе оның әндері, бүгінгі 'күшті' және 'көркем әндер' ұмытылғаннан кейін ұзақ уақытқа дейін есте қалады». Колледжді бітірген соң ол Дублиндегі Католик университетіне оқуға түсіп, 1858 жылы бітірді. Одан әрі оқу үшін ол Лондонға, Парижге және Боннға барды, содан соң шамамен 1863 жылдан бастап заңгер мамандығымен Лондонға қоныстанды.

Жеке хатшы және соғыс тілшісі

Алайда ол заңгерлікпен айналыспады. Оның орнына, ол сол кездегі бас прокурордың жеке хатшысы болып жұмыс істеді. Ол Франко-прусс соғысы туралы «Лондон стандарты» газетінің әскери тілшісі болды және, әсіресе Францияда, көп саяхаттады. 1880 жылдан бастап ол Лондонға жақын Темза өзені бойындағы Хенли қаласында тұрды.

Әндер мен ән жазу

Моллойдың алғашқы әндері 1865 жылы, оның 28 жасында жазылған, бірақ оның мансабы 1860 жылдардың соңындағы және әсіресе 1870 жылдардағы Лондон балладалық концерттерінің арқасында дамыды. Өмірінде ең көп айтылған табыстары – «Клошетта» (1867), «Тэди О’Флинн» (1869), «Эйлидің себебі» (1871), «Дрезден қытайы» (1875), «Дарби мен Джоан» (1878), «Махаббаттың ескі тәтті әні» (1884) және «Француз бөденесі» (1904) болды. «Махаббаттың ескі тәтті әні» көп жылдар бойы бестселлер болып, әсіресе теңізшілердің арасында танымал болды және Жойстың «Улисс» романында мәңгілікке сақталды. Конан Дойл «Соңғы құрлысу» (1917) атты туындысында «Ескі тәтті әнге» сілтеме жасайды. Оның бірнеше әні У.С. Гилбертпен бірлесіп жазылған, оның ішінде «Тэди О’Флинн» («No Cards» опереттасында қолданылған), «Коризанда» (1870) және «Эйлидің себебі» бар. Бастапқыда-ақ оның музыкасында Ирландияға қатысты әндер болды, олардың көпшілігі ирландтық дәстүрлі мелодиялық немесе ырғақты элементтерді пайдаланбағанмен, 20 ғасырдың басында олар соншалықты танымал болды ki, кейбіреулері халық әндері мәртебесіне ие болды. Олардың ішінде әлі күнге дейін танымал «Керри биі» (1879) және «Бантри шығанағы» (1889) бар, оларға ол өзі сөз жазып, әуенін шығарған. Көптеген замандас жазушылар Моллойдың әндерін орташадан жоғары деп санады. 1867 жылғы концерттік шолуда: «Моллой мырзаның әндері (әдетте айтылатындай) «қонақ бөлмесіне арналған», бірақ оларда қазіргі кездегі жас әуесқойлар үшін жазылған көптеген әндерден гөрі көбірек бар, олар композицияның жоғары деңгейінің тартымдылығын сезе алмайды». 1874 жылғы «Don't be Sorrowful, Darling» әні «Моллойдың қарапайым балладаларының бірі, онда көп нәрсе бар. Музыка мен сөздері де бірдей шынайы және әсерлі» деп сипатталған. Көрінетіндей, Моллой көбінесе танымал әндерге деген сұранысқа белгілі бір көркемдік стандартқа сай келетін өніммен жауап беруге тырысқан. Моллойдың қайтысы туралы хабарда белгілі лирикалық ақын Фред Уэзерли Моллойдың «бүгінгі «жоғары» және «өнерлі әндер» ұмытылғаннан кейін де есте қалатынына, немесе оның әндері ұмытылмауына» сенім білдірді. 1874 жылы Моллой «Our Autumn Holiday on French Rivers» атты кітап жазды.

Өлім

Ол 1909 жылы Темзадағы Хенлиде қайтыс болды.

Әдебиетте

Өзінің "Анжеланың күлдері" атты мемуарларында Фрэнк Маккорт анасы оны досы Пэдди Клохесси үйінен алып келгенде "Керри биі" әнін айтқанын еске алады. Әкесі Денис Америкаға кеткенге дейін оның билеу серігі болған. Ол кішкентай Фрэнкпен бірге әннің қысқа қайырмасын және бір шумағын айтады. Аудиокнигасында Маккорт өзі әнді орындайды.