Кіріспе

Химиялық реакция. Гидразонды йодтау – гидразонды йод және DBU сияқты нуклеофилді емес негізбен реакцияластыру арқылы винил йодидке айналдыратын органикалық реакция. Алғаш рет 1962 жылы Дерек Бартон жариялаған бұл реакция кейде «Бартон реакциясы» деп аталады (барлық «Бартон реакциялары» әртүрлі болғанымен) немесе, көбірек сипаттама беру үшін «Бартон винил йодты процедурасы» деп те аталады. Реакцияның бастауы 1911 жылы Виланд пен Розеудің гидразонды тек йодпен (негізсіз) реакцияластырғанда азин димері (схема 1-дегі 2-құрылым) түзілетінін жариялауымен байланысты. Бартонның алғашқы жарияланымдарында реакция күшті гуанидин негізін қолдану, гидразонды йод ерітіндісіне кері ретпен қосу және судың жоқтығын қамтамасыз ету арқылы оңтайландырылды. Электрофиль ретінде йодты ароматты селенид бромидтерімен алмастырғанда, сәйкес винилселенидтер алынады.

Қолданылу аясы

Бұл процедураның мысалы – 2,2,6 триметилциклогексанонның гидразин және триэтиламинмен этанолда қайнау температурасында реакция арқылы гидразонға айналуы, содан кейін гидразонның 2-терт-бутил-1,1,3,3-тетраметилгуанидин (DBU-дан арзан) қатысуымен диэтил эфирінде бөлме температурасында йодпен реакцияласуы. Тағы бір мысалды Данишевский таксолының толық синтезінен табуға болады. Бір зерттеуде осы реакцияның кез келген реактивті аралық өнімін ішкі алкенмен байланыстыруға тырысады. 5-суреттегі гидразон 1 толуолда йод пен триэтиламинмен реакцияға түскенде, күтілетін реакция өнімі – еркін радикал механизмі бойынша B жолы арқылы дийод 10 емес. 1-ден басталатын реакция тізбегі: дийод аралық өнімі 2-ге галоген қосылу реакциясы, содан кейін 3-ке сутегі йодидін жоғалту арқылы жою реакциясы. B жолында йодтың тағы бір эквиваленті азот қос байланысына реакцияға түседі, содан кейін HI жоғалады және 6 пайда болады. Азот-йод байланысы нашар, гомолиз азоттың еркін радикалы 7-ге айналуына себеп болады. Азоттың жоғалуы радикал түрі 8-ге әкеледі. Радикалдық позиция алкенге 9-ға ауысады, ол кейін йодпен бірігіп 10-ды құрайды. Алкен болмаған жағдайда 8 йод радикалын қабылдайды, ал геминальды дийод HI-ді жоғалтып винил йодидін құрайды. Шын мәнінде жүзеге асырылатын процесс – А жолы, онда HI диазоқосылыс 4-ке шығарылады, содан кейін 85% өнімділікпен пиразолинге 1,3-диполярлы циклоқосылу диазоалканмен жүзеге асырылады.