Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пайдалануға қабілеттілікті тексеруде деректерді жинау әдісі. «Дауыстап ойлау» протоколы – өнімді жобалау және дамыту, психология және әлеуметтік ғылымдар салаларында (мысалы, оқу, жазу, аударма зерттеулері, шешім қабылдау және процестерді із басу) қолданылатын, пайдалануға қабілеттілікті тексеру кезінде деректерді жинауға арналған әдіс.
Method to gather data in usability testing
A think aloud (or thinking aloud) protocol is a method used to gather data in usability testing in product design and development, in psychology and a range of social sciences (e. g., reading, writing, translation research, decision making, and process tracing).
Сипаттама
Дауыстап ойлау протоколдары қатысушыларды белгілі бір тапсырмаларды орындаған кезде дауыстап ойлауға шақырады. Қатысушылардан тапсырманы аяқтау барысында ойларына келгеннің бәрін айту қажет. Бұл олардың неге қарап тұрғанын, не ойлап отырғанын, не істеп жатқанын және не сезініп отырғанын қамтиды. Бұл бақылаушыларға қатысушының танымдық процестерін (тек соңғы нәтижесін емес) түсінуге көмектеседі, тапсырма орындау кезінде ойлау процестерін мүмкіндігінше анық көрсетеді. Ресми зерттеу протоколында барлық айтылған сөздер жазылып алынып, содан кейін талданады. Пайдаланушылық сынақтарда бақылаушылар қатысушылардың іс-әрекеттерін және сөздерін түсіндіруге тырыспай, олардың не айтқанын және не істегенін жазып алулары керек, әсіресе қиындық туындаған жерлерді нақты атап көрсетулері қажет. Сынақ сессиялары қатысушылардың жеке құрылғыларында немесе қатаң бақыланатын жағдайда жүргізілуі мүмкін. Сессиялар көбінесе аудио және бейнеге түсіріледі, соның арқасында әзірлеушілер қатысушылардың не істегенін және қалай реакция бергенін қайта қарап, анықтап алуға мүмкіндік алады.
Think aloud protocols involve participants thinking aloud as they are performing a set of specified tasks. Participants are asked to say whatever comes into their mind as they complete the task. This might include what they are looking at, thinking, doing, and feeling. This gives observers insight into the participant's cognitive processes (rather than only their final product), to make thought processes as explicit as possible during task performance. In a formal research protocol, all verbalizations are transcribed and then analyzed. In a usability testing context, observers are asked to take notes of what participants say and do, without attempting to interpret their actions and words, and especially noting places where they encounter difficulty. Test sessions may be completed on participants own devices or in a more controlled setting. Sessions are often audio and video recorded so that developers can go back and refer to what participants did and how they reacted.
Тарих
Think aloud әдісі Clayton Lewis IBM-де жұмыс істеген кезінде қолданушылықты бағалау саласына енгізілді және Lewis пен John Rieman-ның «Task Centered User Interface Design: A Practical Introduction» кітабында сипатталған. Әдіс К. Эрикссон мен Х. Саймонның протоколдық талдау техникалары негізінде жасалған. Дегенмен, Ted Boren мен Judith Ramey атап өткендей, Эрикссон мен Саймон протоколдарды жүргізуді ұсынған тәсіл мен қолданушылықты бағалау мамандарының оларды жүзеге асыруы арасында маңызды айырмашылықтар бар. Бұл айырмашылықтар қолданушылықты тексерудің нақты қажеттіліктері мен жағдайынан туындайды; мамандар осы айырмашылықтарды білуі керек және жарамды деректерді жинау кезінде өз қажеттіліктеріне сәйкес әдістерін бейімдеуі керек. Мысалы, олар Эрикссон мен Саймонға қарағанда жиірек қосымша ақпарат сұрауы мүмкін, бірақ қатысушылардың айтқандары мен іс-әрекеттеріне ықпал етпеуге сақтану керек.
The think aloud method was introduced in the usability field by Clayton Lewis while he was at IBM, and is explained in Task Centered User Interface Design: A Practical Introduction by Lewis and John Rieman. The method was developed based on the techniques of protocol analysis by K. Ericsson and H. Simon. However, there are some significant differences between the way Ericsson and Simon propose that protocols be conducted and how they are actually conducted by usability practitioners, as noted by Ted Boren and Judith Ramey. These differences arise from the specific needs and context of usability testing; practitioners should be aware of these differences and adjust their method to meet their needs while still collecting valid data. For example, they may need to prompt for additional information more often than Ericsson and Simon would allow, but should take care not to influence what participants say and do.
Артықшылықтары
"Жар дауыста ойлау" әдісі зерттеушілерге пайдаланушылардың дизайныңыз туралы шынайы пікірін білуге көмектеседі.
The think aloud method allows researchers to discover what users genuinely think of your design.
Қатынасты әдіс
Байланысты, бірақ сәл өзгеше мәліметтер жинау әдісі – дауыстап айту протоколы. Онда қатысушылар өз әрекеттерін ғана сипаттайды, ал басқа ойларын айтпайды. Бұл әдіс объективтірек деп есептеледі, себебі қатысушылар өз әрекеттерін түсіндіруге немесе негіздеуге тырыспай, тапсырманы қалай орындағанын ғана баяндайды (Эрикссон мен Саймонның негізгі еңбектеріне қараңыз).
A related but slightly different data gathering method is the talk aloud protocol. This involves participants only describing their actions but not other thoughts. This method is thought to be more objective in that participants merely report how they go about completing a task rather than interpreting or justifying their actions (see the standard works by Ericsson & Simon).