Чех композиторы: Далибор Вачкарь өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Чех композиторы

Далибор Сирил Вачкар (19 қыркүйек 1906 – 21 қазан 1984) – чех заманауи композиторы. Ол Чехословакияның барлық аймақтарында кеңінен танымал болды.

Өмірбаян

Далибор С. Вачкар 1906 жылғы 19 қыркүйекте Адриатика теңізіндегі Корчула қаласында дүниеге келді. Ол кейіннен чех халық музыкасымен аты шыққан музыкант Вацлав Вачкардың (1881–1954) және актриса Йоханна Фалтисованың ұлы болды. Вачкар композицияны Антонин Дворжактың шәкірті және күйеу баласы болған Йозеф Суктан, ал скрипканы Карел Хоффманнан Прага консерваториясында оқыды және 1931 жылы бітірді. Оның ерте туындылары ұстазы Йозеф Суктың ықпалын көрсетеді. Олар лирикалық, терең сезімтал және ойлы, жаңа гармония мен тембрлерді білдіреді. Дегенмен, соғысқа дейінгі модернизмнің жаңа музыкалық тілі мен джаздың спонтандылығы оны жеке композиторлық жолға түсуге итермеледі. Ол бастапқыда әртүрлі аспаптарға арналған соло және концерттік туындыларға қызығушылық танытты. Мұның бір себебі – оның әкесінің мұрасы, вальстердің, марштардың, серенадтардың және әндердің танымал композиторы, сонымен қатар ол симфониялық оркестр мен духовой музыкасы үшін «Аспаптама» жазған және кәсіби музыкант ретінде алған тәжірибесі болды. Ол екі скрипкалық концерт, фортепианолық концерт, орган, клавесин, гобой, кларнет, фаготқа арналған концерттер, трубаға арналған джаз концерт, соқпалы аспаптарға арналған концерт және тромбонға арналған концерт шығарды. Бұл туындылардың барлығында ерекше және қызықты аспаптық үйлесімдер мен ырғақтық қуат байқалады. Оның камералық музыка туындыларының ішінде: Сылбырлы квартетке арналған концерт, скрипка мен фортепианоға арналған 2 соната – «Арнау» және «Musica Intima», Сылбырлы триоға арналған «Furiant», духовой квинтет, гитара мен флейта, гитара мен виолончель, труба мен органға арналған туындылар, сондай-ақ фортепиано және басқа да көптеген шығармалар бар. Шығармашылығының шыңына жеткенде Вачкар толыққанды заманауи композиторға айналды, бірақ ол чех тамырына адал болды. Оның барлық музыкасында гармония, ырғақ және аспаптама оның ішкі жан дүниесі мен сыртқы «құйындар әлем» арасындағы үлкен құштарлық пен диалогпен ерекшеленеді. Оның оркестрлік туындыларының ең сәттілері: «Түтінді симфония» (оның бес симфониясының үшіншісі), француз мүйізі, фортепиано және оркестр үшін «Симфониетта», «Симфониялық шерцо», «Furiant», оркестр мен хорға арналған «Appellatio», камералық оркестрге арналған «Прелюдия», «Extempore 84» және көптеген вокалдық туындылар. Сонымен қатар, оның танымал би әндері мен көптеген кино музыкасы Чехияда кеңінен танымал болды және оған көптеген тыңдаушылардың жүрегінде мәңгілік орын берді. Далибор С. Вачкар 1984 жылғы 21 қазанда Прагада қайтыс болды және Винограды зиратында жерленді.

Dalibor C. Vačkář was born on 19 September 1906 in Korčula in the Adriatic, a son of Václav Vačkář (1881–1954), a musician who later became synonymous with Czech popular music, and Johanna Faltysová, an actress. Vačkář studied composition with Josef Suk (a pupil and son in law of Antonín Dvořák), and violin with Karel Hoffman at the Prague Conservatory, and graduated in 1931. His early compositions reflect the influence of his teacher Josef Suk. They are lyrical, heartfelt and contemplative, and express new formations of harmony and timbre. However, the new musical language of pre war modernism and the spontaneity of jazz prompted him to set out on his own compositional path. From early on he was attracted to solo and concert compositions for a wide variety of instruments. The source of this can be found in part in the legacy of his father, the popular composer of waltzes, marches, serenades and songs with whom he also wrote a very popular "Instrumentation for symphony orchestra and brass music“ and also from his own experience as a professional instrumentalist. He created two violin concertos, a piano concerto, a concert for organ, harpsichord, oboe, clarinet, concerto for bassoon, a jazz concerto for trumpet, a concerto for percussions, and one for trombone. All these works have in common unusual and interesting instrumental combinations and rhythmic drive. Notable among his chamber music compositions are: Concerto for string quartet, 2 sonatas for violin and piano Dedication and Musica Intima, Furiant for string trio, the brass quintet, compositions for guitar and flute, guitar and cello, for trumpet and organ, numerous pieces for piano and other. When he reached the zenith of his creativity, Vačkář became a wholeheartedly modern composer who, nevertheless, remained true to his Czech roots. In all of his music, harmonies, rhythms and instrumentation are marked by great gusto and dialogue between his inner self and the "roaring world" outside. From his orchestral works the most accomplished are: Smoking symphony, third of his five symphonies, the Symphoniette for French Horn, Piano and Orchestra, the Symphonic Scherzo, the Furiant, the Appellatio for Orchestra and Choir Prelude for Chamber Orchestra, Extempore 84 and a wide range of vocal compositions. Additionally, his popular dance songs and numerous film scores were widely popular in the Czech Republic and won him a permanent place in the hearts of many native listeners. Dalibor C. Vačkář died in Prague on 21 October 1984, and is buried at the Vinohrady Cemetery.