Кіріспе

Американдық экономист және профессор Джеймс Лоуренс Лафлин (2 сәуір, 1850 – 28 қараша, 1933) – американдық экономист және Корнелл университетінің, Гарвард университетінің және Чикаго университетінің профессоры. Ол Федералды резервтік жүйені құруға көмектескен және "алтын стандартты ең жақтаушылардың бірі" болды.

Өмірбаян

Лафлин 1850 жылдың 2 сәуірінде Огайо штатының Дирфилд қаласында дүниеге келген. Ол Гарвард университетінде тарих пәнінен докторлық диссертациясын қорғады. Оның диссертациясы «Англосаксон құқықтық рәсімдері» тақырыбына арналған еді және оны Генри Адамс жетекшілік еткен. Осы бағдарламаның басқа мүшелері Генри Кэбот Лодж және Эрнест Янг болды. Консерваторлық көзқараста болған ол, көбінесе Джон Стюарт Миллдің экономикалық теорияларын қолдады және биметаллизмге қарсы болды. Лафлин Бостондағы Гарвард университетінде бес жыл, Корнелл университетінде екі жыл оқытты, содан кейін 1892 жылдан 1916 жылға дейін Чикаго университетінің жаңа экономика факультетінің деканы болды. Ол университеттегі жоғары лауазымдарға Торстейн Веблен сияқты өзімен пікір білдірмейтін көптеген экономистерді тағайындады. Лафлин 1897 жылы құрылған Индианаполис ақша комиссиясының мүшесі болды және американдық банк және ақша реформасы тарихындағы маңызды құжаттардың бірі – оның есебін дайындады. 1896 жылғы президент сайлауы және оны қоршаған экономикалық қиындықтар 600 беттік есептің жазылуына түрткі болды. Бұл есеп банктік жүйеге орталықтандырылмаған тәсілді сақтауды ұсынды, яғни банктердің өздері зауыттарға, саудагерлерге және фермерлерге берген несиелермен қамтамасыз етілген банкноттар шығаруын ұсынды. Осылайша, айналыстағы валютаның көлемі бизнес ахуалына байланысты автоматты түрде ұлғаяды немесе азаяды, бұл сол кездегі қолданыстағы жүйеден өзгеше болды, онда банкноттар мемлекеттік облигацияларды сатып алу негізінде шығарылатын. Бұл «нақты вексельдер» теориясы сол дәуірдегі орталықтандырылған банктік жүйеге қарсы көзқараспен үйлесімді болды және қазіргі таңда надандық деп есептеледі. 1906 жылы Лафлин шақыру бойынша Берлинде лекция оқыды, ал 1909 жылы Чилидің Сантьяго қаласында өткен Панамерикандық ғылыми конгресске делегат ретінде қатысты. 1911 жылдан 1913 жылға дейін ол Ұлттық Азаматтар Лигасының «Тұрақты банктік жүйені ілгерілету» атқару комитетінің төрағасы болды. Оның басшылығымен лига АҚШ-та банктік реформаны қолдады. Оқытумен қатар, ол 1892 жылдан 1933 жылға дейін «Саяси экономика журналын» редакциялады, бірақ философиялық айырмашылықтарға байланысты Америка экономикалық қауымдастығының мүшесі болудан бас тартты. Ол Санто-Домингоның ақша жүйесін жаңартуды қоса алғанда, экономикалық мәселелер бойынша әртүрлі штаттық және ұлттық үкіметтерге кеңес берді. Ол Джон Стюарт Миллдің «Саяси экономика» (1884) еңбегінің қысқартылған нұсқасын дайындады және макроэкономика және ақша-кредит саясаты туралы көптеген маңызды кітаптар жазды. Ол 1933 жылдың 28 қарашасында Нью-Гэмпшир штатының Джаффри қаласында қайтыс болды.