Кіріспе

Акула түрлері

Нанқты көзді алты жеңқалы акула (Hexanchus nakamurai) – Hexanchidae тұқымдасына жататын сиыр акуласы. Оның арқа жағы қоңыр сұр түсті, ал қарны ақшыл түсті және олардың арасында анық шекара бар. Акула тірі кезде көздері флуоресцентті жасыл түске боялады. Бұл акуланың денесі кішкентай, жіңішке және сопақша келген. Аты айтқандай, бұл акуланың алты жеңқасы бар, бұл көптеген акула түрлері үшін ерекшелік. Басы тар және сәл жалпақ, аузында 5 қатар ірі, тісті пішіндес тістері бар. Бұл акуланың жалғыз арқа қанаты құйрық қанатына қарай жылжыған, шанақ қанаттарының артында орналасқан. Жоғарғы құйрық қанаты төменгісінен әлдеқайда ұзын, ұшына жақын жерде терең ойығы бар. Барлық қанаттарының шеттерінде жұқа ақ сызықтар бар. Жастарда жоғарғы құйрық қанатының ұшы қара түсті болады.

Өлшемдер

Бұл түрдің туған кездегі ұзындығы 34–45 см; ересектердің орташа ұзындығы екі жыныс үшін де 1,2 м, ал ең ұзыны 1,8 м. Жетілген ересектердің салмағы шамамен 20 кг.

Аумағы мен тіршілік ету ортасы

Екі жақты алтықанатты акулалар Үнді мұхитында және Тынық мұхитының батыс бөлігінде кездеседі. Бұрын Атлантикалық мұхитының батысындағы популяциялар осы түрге жатқызылған, бірақ қазір олар жеке түр ретінде қарастырылады – Атлантикалық алтықанатты акула (Hexanchus vitulus). Бұл акулалар теңіз түбіне жақын, 90 мен 600 метр тереңдікте тіршілік етеді, бірақ түнде сол жердегі жемтіктерін іздеп, бетке жақындауы мүмкін. Олар материктік және аралдық шельфтерде, сондай-ақ үстіңгі беткейлерде мекендейді. Бұл акулалар терең теңіз түбінде қоныстанбайды.

Паразиттер

Басқа акулалар сияқты, үлкен қырлы алтықанатты акулалар да бірнеше паразиттік түрлерді тасымалдайды. Protocotyle туысына (Hexabothriidae) жататын моногендер тек Hexanchus түрлерінің жаңқаларында ғана табылған. Protocotyle euzetmaillardi Justine, 2011 түрі жақында Оңтүстік Тынық мұхитындағы Жаңа Каледония жағалауынан Hexanchus nakamurai акуласының жаңқаларынан сипатталды.

Мінез-құлық

Үлкенкөзді алтыжегіл акуланың тамақтану әдеттері туралы аз ғана мәлімет белгілі. Осы акулалардың асқазанының сирек зерттелуіне сүйенсек, олар негізінен кішкентай немесе орташа мөлшердегі сүйекті балықтармен және теңіз түбінде тіршілік ететін қабықшалылармен қоректенеді деп саналады. Қазіге дейін табылған Hexanchiformes отрядының барлық акулалары сияқты, бұл акула да жұмыртқа туады, яғни жұмыртқалары аналықтың денесінде шағылғанға дейін сақталады. Үлкенкөзді алтыжегіл акула белгісіз жеміс беру мерзімінен кейін 13-ке дейін бала акула туады.

Қорғау

IUCN Қызыл тізімінде "қатерге жақын" деп тіркелген. Бұл түр туралы қолда бар ақпарат аз болғанымен, олардың саны күрт азаймаған, бірақ терең су балық аулауынан қысым артып келеді. Халықаралық Жүзгіш Акула Шабуылдарының тізілімінде үлкенкөзді алтықұйрықты акула зиянсыз деп көрсетілген, себебі оның табиғи ортасы адамдардан шалқары орналасқан және адамға шабуылдаған жағдайлар тіркелмеген.