Кіріспе

Брайтон фестивалі – Англиядағы жыл сайын өткізілетін, ірі, таңдаулы көпжанрлық фестиваль. Оған музыка, театр, би, цирк, өнер, кино, әдебиет, пікірсайыс, ашық ауадағы және отбасылық шаралар кіреді. Фестиваль әр мамыр айында Англияның Брайтон және Хоув қалаларындағы түрлі орындарда өтеді.

Тарих

1964 жылы Брайтон қаласында фестиваль өткізуге алғашқы қадамдар жасалды, ал фестивальдің болашақ көркемдік директоры Иэн Хантер идеялар бағдарламасын ұсынды. Осыдан кейін 1965 жылы демалыс күндері конференция өтті, және Брайтон фестивалі қоғамының кеңесі құрылды. Бірінші фестиваль 1967 жылы өтті, онда Лоуренс Оливье мен Ехуди Менухиннің өнер көрсетулерімен қатар, Ұлыбританияда алғаш рет Конкретті поэзия көрмесі ұйымдастырылды. 1968 жылғы фестиваль бағдарламасына кіріспе жазған Иэн Хантер фестивальдің бастапқы мақсатын былай түсіндірді: “Брайтон фестивалінің мақсаты – қала тұрғындары мен қонақтарды өнерге жаңа көзқараспен қарауға шақыру және мәдениет саласындағы жаңалықтарды, маңызды және көрінеу жеңіл-жеңіл нәрселер қатар жүретін дамуды бағалауға мүмкіндік беру.”

2016 жылы Брайтон фестивалі 50 жылдығын тойлады. Фестивальдің ең қызығушылық тудырған оқиғасы – Nutkhut тобының «Доктор Блайти» атты жобасы болды. Бұл – Royal Pavilion & Museums және 14 18 NOW бірлестігімен ұйымдастырылған, Бірінші дүниелік соғыс кезінде Брайтон қаласындағы ауруханада жатқан жарақат алған үндістандық сарбаздардың тарихын көрсететін, ауқымды, тегін, интерактивті, ашық ауадағы шара. Әр түнді проекциялық бейнелеу арқылы жасалған әсем жарық шоуымен аяқтаған «Доктор Блайти» қала мен әлеуметтік желілерде қызу талқылау тудырып, бес күндік іс-шара барысында 65 мыңға жуық көрерменді қамтыды. Фестиваль суретшілер мен компаниялардан жаңа жұмыстарды үнемі тапсырыс береді. 2016 жылғы Брайтон фестивалінде 54 тапсырыс, бірлескен тапсырыс, эксклюзивті және премьералық жұмыс ұсынылды, соның ішінде Лори Андерсонның «Иттерге арналған музыка» атты бірегей концерті, осы концерт иттердің есту қабілетіне арналған ерекше музыкалық шығарма; Андерсонның қайтыс болған күйеуі Лу Ридтің гитаралары мен күшейткіштерінен құралған, кері байланыс режимінде жұмыс істейтін «Лу Рид Дрон» атты туындының Ұлыбританиядағы тұңғыш көрсетілімі, ол туралы Андерсон «Бұл күндері Лудың музыкасына ең жақын нәрсе» деп сипаттады; Брайтон қалалық Spymonkey және Тим Краучтің Шекспир пьессаларынан алынған барлық сахналық өлімдерді қайта жасауы; сондай-ақ Blast Theory & Hydrocracker тобының «Қара бұлан операциясы» атты құпия полицейлік драмасы көрсетілді. 2020 жылы коронавирус пандемиясының салдарынан фестиваль тарихында алғаш рет тоқтатылды.