Кіріспе

Солтүстік Каролина штатының Дарем қаласындағы арна

Дайн Бранч – Дьюк университетінің Шығыс кампусынан, Дарем қаласының Троица биіктігі, Уоллтаун және Олд Вест Дарем аудандары арқылы ағатын шағын арна. Хиллсборороу жолындағы Food Lion дүкенінің жанындағы бастауынан Дайн Бранч (сонымен қатар Оңтүстік Эллербе арнасы деп те аталады) үш шақырым (5 км) қашықтыққа Даремнің ең көне және ең тығыз құрылған аудандары арқылы ағып өтеді: Олд Вест Дарем, Уоллтаун, Нортгейт Парк және Тринити Парк. Оңтүстік Эллербе I 85 / Роксборо жолының қиылысынан солтүстік-батысқа қарай орналасқан шағын орман ішінде Эллербе арнасына қосылады. Орманды участаларында арна тас-талқан арасынан тыныш ағып, Батыс Солтүстік Каролинадағыдай көркем көрініс тудырады. Дегенмен, Оңтүстік Эллербе кейбір аймақтарда қиын жағдайдағы арна. Оның тарихы ауыр ластану мен жойқын зиянға толы. Соңғы жылдары осы шағын арнаны қорғау үшін қоғамдық ұйымдар құрылғанмен, болашақ құрылыстар маңызды сынға ұшыратады.

Табиғат тарихы

Колониялық дәуірге дейінгі Дай Бранш, қазіргі Дарем (Солтүстік Каролина штаты) аймағындағы жұмсақ төбелі ормандарды шарлап, Еллербе өзеніне құятын болған. Бұл шағын арна, суға шөлдеген флора мен фауна үшін табиғи орталыққа айналған. Дегенмен, еуропалықтар бұл жерді ашқан кезде, жергілікті Эно және Оконеичи тайпалары бұл аймақты мекендеп, ландшафтты біршама өзгертіп үлгерген. Өзен маңындағы жерлер егіс үшін тазаланып, аңдарды көбейту үшін орманның бір бөлігі өртеліпті. Бұл өзгерістер Дай Браншқа әсер еткені мүмкін, бірақ осындай шектеулі және шашыраңқы орман кесу, арнаның жалпы денсаулығына көп әсер етпегені сықылды. Еуропалық отарлау Дай Браншты қоршаған ландшафтты айтарлықтай өзгертіп жіберді. XVIII ғасырға қарай Солтүстік Каролинадағы орманды жерлердің орнын шағын отбасылық шаруашылықтар басып алды, ал жиналған ағаш аса құнды тауарға айналды. Эллербе өзені сияқты өзендерде жаңадан салынған диірмендер жұмыс істеді. Темекінің маңызды ақшалық дақыл ретінде пайда болуы шағын шаруашылықтарды пайда табуға бағытталған жер иелерінің әртүрлі тобына айналдырды. Алайда, Дай Бранш аймағының топырағының нашар болуы, өзенді ірі жер иелерінен оқшаулап тұрды. Дай Бранш осы ірі шаруашылық операцияларының тікелей әсерінен көп өзгеріске ұшырамады, бірақ оның осы ірі операциялардың тоғысқан жерінде орналасқандығы, кейіннен Даремнің қалыптасуына әкелген қалалық дамуға мүмкіндік берді. 1880 жылы жергілікті кәсіпкерлер темекіні қаптау және өндіру арқылы үлкен пайда тапты. Оңтүстіктегі "салыстырмалы түрде арзан" жұмыс күшін пайдаланған Дюктер отбасы, темекі қаптарын өндіруге бағытталған ірі тоқыма өндірісін дамытуға инвестиция салды. Бұл жаңа операция, Эрвин диірмені, Дай Бранш тарихында ғана емес, сонымен қатар Даремнің бүкіл тарихында да шешуші кезең болды. 1893 жылы Эрвин диірмені салынды, ол бір күні Даремге айналатын диірмен ауылын құрды. Бұл ауыл мен оның диірмендері келесі 90 жыл бойы Дай Бранчтағы судың сапасы мен мөлшеріне зиян келтірді. Эрвин диірмені, Дай Бранш саласының жағасында салынған, шағын су ағындарына химиялық бояулар құйды, тіпті аймақтың қарқынды дамуы кішкентай арнаның табиғи иректелгенін жоғалта бастады. 1950 жылдарға келген кезде, Солтүстік Каролинаның I-85 тас жолының құрылысы аяқталғаннан кейін, қалалық су ағыны мен су өткізбейтін беттер де өзенді ластау көзіне айналды. Эрвин диірмені 1986 жылы жабылды. Бірнеше жыл ішінде бұрынғы Эрвин паркі мен Маймыл түбін екіге бөліп, Дарем тас жолы салынды. Диірмен ғимараттарының көп бөлігі бұзылды. 1980 жылдардың соңында бұл жерде Эрвин сквері кеңсе ғимараты салынды. 1990 жылдары қаладағы тұрғын үйлер, бір кездері диірменге және ол ұсынған жұмыс орындарына негізделген, Дай Бранш бойында басымдыққа ие болды. Кішкентай өзен мен оның халқы арасындағы қарым-қатынас тағы да өзгерді. Ервин диірмені тек қалдық бояуды шығарып тастау үшін ғана Дай Браншты пайдаланған, ал қазір өзен барлық қалалық өзендерге тән проблемаларға тап болды.

Ластану проблемалары

Ол Олд-Вест-Дурхам арқылы ағып өткенде, Дай Бранштің төңірегінде түрлі автокөлік және тежегіш бөлшек сататын дүкендер, үлкен ашық тұрақтар, сантехника дүкені, сүйеншік үй, фотостудия, шағын пәтерлер үйі, химиялық сақтау қоймасы, Оңтүстік теміржолы, Бизнес жолы 70, Дьюк қоймасы және ескі жанармай құю станциясы орналасқан. Бұл нысандардың көптегені тікелей ағын суды өзенге жібереді. Айналасындағы кәріздер де тікелей өзенге құяды (Хиллсборо және Андерсон көшелерінің жанындағы жұп кәріздерді байқау оңай). Уоллтаун ауданынан өтетін кезде өзен топыраққа терең ойылып, мүліктің зардап шегуіне және тұрғындар үшін қауіп тудыруда. Өзенге жақын, қоршалған қоршаумен қоршалған үлкен "бояу тоғаны" да бар. Бұл бояу тоғаны Эрвин тоқыма фабрикасынан қалған. Фабриканың жұмысынан ағып шыққан су бұрын ауданға ағып кіретін (әдетте, бұл жер бұрын жылы, сабынды судың иісінен үлкен кір жуу орны сияқты болған). Қиын жағдайдағы өзен Нортгейт сауда орталығының үлкен тұрақтарынан және 85-ші тас жолының солтүстік жиегінен өтеді (осы маңызды дәлізді кеңейту өзенге және оның айналасына тікелей әсер етеді). Бұл ластану көздерімен байланысты ықтимал тәуекелдерге судағы қалдықтардың болуы немесе олардың қоршаған топыраққа және өзен төсегіне сіңуі жатады. Еллербе өзенімен бейбіт біріккен жерде, осы сулардың қиын тарихын ұмытуға болады. Қорғауға болатын учаскелердің саны азайып барады. Құрметті, біз Оңтүстік Эллербе Даремнің жаңа Ресурстарды қорғау ережесімен қамтылғандығын білеміз (оның бастау алабы USDA картасында белгіленгеннен үлкен және өзен ретінде тағайындалған). Сондықтан, кез келген жаңа құрылысқа күшті буферлер қажет болады.