Кіріспе

Балық түрлері

Баллан құс (Labrus bergylta) – Labridae тұқымдасына жататын теңіз жаңқалы балықтардың бір түрі. Ол Атлант мұхитының шығыс бөлігінде, тасты жерлерде қоныстанады. Көптеген құс балықтары сияқты, бұл балық та протогиноздық гермафродит – барлық балықтар өмірін ұрғашы ретінде бастайды, ал кейбір үстем балықтар кейін еркекке айналады. Ол кейбір аймақтарда тағамдық мақсатта қолданылады, сондай-ақ Солтүстік-Батыс Еуропадағы Атлантикалық лососьтің (Salmo salar) аквакультурасында тазалаушы балық ретінде пайдаланылады.

Сипаттама

Балан – салыстырмалы түрде терең денелі, үлкен басы бар, ірі әрі ауыр денелі балық. Оның аузы кішкентай, қалың, ет тәрізді, әжімді еріндермен қоршалған, ал жауырында бір қатар берік тістері бар, жас балықтарда өткір және ұштық, ал ересек балықтарда кернеулі және тозығы жеткен. Оның алдыңғы бөлігінде 18–21 тікені, артқы бөлігінде 9–13 тармақталған сәулесі бар ұзын арқа қанаты бар. Аналдық қанаты айтарлықтай қысқа және үш тікені бар. Оның қабырға сызығында 41–47 ірі қабыршағы бар. Жас балықтардың түсі олардың өмір сүретін ортасына сәйкес келеді және ақшыл жасылдан қою жасылға дейін өзгеріп отырады. Ересек балықтардың түсі әртүрлі, олар қою жасыл немесе қызғылт қоңыр болуы мүмкін, бірақ бүкіл денесі көптеген ақ дақтармен жабылған. Олардың жалпы ұзындығы (көпшілігі стандартты ұзындығынан аспаса да) өсе алады, ал осы түрдің ең үлкен салмағы – Балан құйрықтары – . Олар протогинды гермафродиттер, көбінесе көкірек қанаттарымен жүзеді және жоғары жылдамдыққа қол жеткізу үшін күшпен жүзу және сырғанау стратегияларын пайдаланады, бірақ ұзаққа созылған жүзуде қиналады.

Балық және спорт

Бұл түр Шотландияның солтүстік-шығыс жағалауындағы Оркни аралдарында және Ирландияның батысындағы Галвей округінде тамақ балығы ретінде танымал. Дегенмен, Ұлыбритания мен Ирландияның көп бөлігінде бұл балықтың тағамдық құндылығы жоғары бағаланбайды. Соңғы жылдары ол жеңіл балық аулау құралдарын, әсіресе жұмсақ пластикалық жалқауларды қолданатын спорттық балықшылар үшін ауланып, қайта жіберуге арналған танымал нысанаға айналды. Сонымен қатар, Норвегияда 2020 жылы Атлантикалық лосось және көкжаңбырлы форель теңіз қаптарында 3,317,000 балық пайдаланылды, олармен қатар шотланд шаруашылық лососі де қолданылады. Бұл мақсат үшін бұл түр, сондай-ақ, шарабақпен бірге өсіріледі. Көптеген шаруашылық теңіз түрлері сияқты, коммерциялық уылдырықтарды өсіруде метаморфоз толыққаннан кейін құрғақ жемге ауысудан бұрын тірі жем қолданылады. Бұл түрді аквариум саудасында да кездестіруге болады.