Эйленбург, Германия: Неміс қаласы, Нordsachsen ауданында орналасқан. Лейпцигке жақын, Мюльде өзені жағасында, табиғи парк ішінде. Географиясы және аймақтар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Eilenburg () - Германиядағы қала. Ол Саксония жеріндегі Нордсаксен ауданында, Лейпциг қаласынан солтүстік-шығысқа қарай шамамен 20 км қашықтықта орналасқан.
Town in Saxony, Germany
Eilenburg (; , ) is a town in Germany. It lies in the district of Nordsachsen in Saxony, approximately 20 km northeast of the city of Leipzig.
География
Айленбург Мулде өзенінің жағасында, Дюбен-Хит табиғи паркінің оңтүстік-батыс жиегінде орналасқан. Қала үш қалалық ауданға: Берг, Митте және Ост, алты ауылдық ауданға: Бехлиц, Хайнихен, Коспа, Прессен, Ведельвиц және Зшетгауға бөлінген. Жақын орналасқан қалалар: Лейпциг (20 шақырым қашықтықта), Делич (21), Бад-Дюбен (16), Торгау (25) және Вурцен (12).
Eilenburg lies at the banks of the river Mulde at the southwestern edge of the Düben Heath wildlife park. The town is subdivided into three urban districts: Berg, Mitte and Ost and six rural districts named Behlitz, Hainichen, Kospa, Pressen, Wedelwitz and Zschettgau. Neighbouring towns and cities are Leipzig (20 kilometres distant), Delitzsch (21), Bad Düben (16), Torgau (25) and Wurzen (12).
Тарих
Эйленбург қамалы алғаш рет 29 шілдеде 961 жылы Отто I-нің құжатында *civitas Ilburg* ретінде тіңкерілді. Атауының шығу тегі славян тіліне жатады және «саз кендері бар қала» деген мағынаны білдіреді. 11 ғасырдан бастап қамал маңында саудагерлердің қонысы қалыптасқан болуы мүмкін. 1386 жылы қала Мейссен маркграфтығының құрамына қосылды. 16 ғасырда Эйленбург протестанттық реформациямен байланысты бірнеше маңызды оқиғалардың орталығы болды. Саксония герцогы Георг осы қаланы «елеулі орын» (*namhaftigen Ort*) деп атаған. Мартин Лютер Эйленбургке жеті рет келді және оны «батылған май шұңқыры» (*gesegnete Schmalzgrube*) деп сипаттады. Отыз жылдық соғыс Эйленбургке өз ізін қалдырды. Бастапқыда қала соғыстан зардап көрмеді, бірақ соғыстың экономикалық салдары ауыр болды. 1631 жылдан бастап қала тікелей соғысқа тартылды. 1632 жылы Лютцен шайқасында (1632) қаза тапқан Швеция королі Густав Адольфтың денесі «Қызыл Елік» (*Gasthof Roter Hirsch*) мейрамханасында орналастырылды. 1639 жылы Эйленбургті Георг фон Дерффлингердің әскерлері басып алды. 1646 жылы Саксония мен Швеция арасындағы бейбіт келіссөздер Эйленбургте басталды, ал 1648 жылдың 14 қыркүйегінде Эйленбург шартына қол қойылды. Бұл Саксония үшін Отыз жылдық соғыстың аяқталуын білдірді, нәтижесінде қала жаңадан гүлденді. Экономиканың жай жаңаруы Жеті жылдық соғыстың басталуымен күрт тоқтатылды. Эйленбургтегі ер азаматтардың барлығы дерлік қарулы күштерге шақырылды. Қала Австрия империясы мен Пруссия патшалығының әскерлері кезекпен басып алды. Келесі жылдары Эйленбург кедейленіп, ескірген, лас қалаға айналды. 18 ғасырдың соңында экономика тоқырады және Эйленбург одан да маңызсыз қалаға айналды. 1813 жылы Алтыншы коалиция соғысы кезінде Лейпциг шайқасынан аз уақыт бұрын Наполеон өзінің және одақтастарының саксон әскерлерін Эйленбургтің шығыс жағынан соңғы рет қарап көрді. Наполеон жеңілгеннен кейін Саксония Вена конгресінің шешімімен Пруссияға үлкен аумақтарды беруге мәжбүр болды. Эйленбург прогрессивті Пруссия мемлекетінің құрамындағы Саксония провинциясының бөлігіне айналды. Осының нәтижесінде Эйленбургтің өнеркәсіптік қалаға айналуы жеделдеді. Сансыз тоқыма фабрикаларының құрылуының арқасында Эйленбург, Пруссия астанасы Берлинге жақын орналасқандықтан, Пруссияның тоқыма өндірісінің маңызды орталығына айналды. Өнеркәсіптік қалаға айналуға ықпал еткен негізгі фактор жақын орналасқан Саксония патшалығы болды. Саксониялық өнеркәсіпшілер Пруссия нарығына бажсыз қол жеткізу үшін Эйленбургке қоныстанды. Қалалық даму халық санының тез өсуіне әкелді. Индустрияландыру мен халық санының үлкен өсуінен туындаған әлеуметтік шиеленістер күшті жұмысшы қозғалысын тудырды. 1849 жылы «Денсаулық сақтауды қолдау қоғамы» (*Krankenkassenunterstützungsverein*) құрылды. 1850 жылы Германияның алғашқы азық-түлік кооперативі – «Эйленбург азық-түлік қауымдастығы» (*Eilenburger Lebensmittelassociation*) және Германиядағы алғашқы несиелік одақ – «Darlehnskassenverein» құрылды. Эйленбургтегі фабриканың иесі және Франкфурт парламентінің мүшесі Карл Дегенкольб өз фабрикасында алғашқы неміс кәсіпорын кеңестерін құрды. 1872 жылдың 30 маусымында Эйленбург станциясы Хале-Эйленбург-Фалькенберг бағыты бойынша ашылды. Екі жылдан кейін, жаңа салынған Лейпциг-Эйленбург темір жолында көлік қызметі басталды. Химия, ағаш және металл өңдеу салаларының дамуымен өнеркәсіптік даму қарқынды жалғасты. 1887 жылы құрылған «Неміс целлюлоид фабрикасы» (*Deutsche Celluliod Fabrik*) қаланың бизнесіне жүз жылдан астам уақыт бойы үлкен әсер етті. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Эйленбургтен жүздеген адам әскерге шақырылды. 1917 жылдың 21 қазанында Германия Демократиялық Республикасының болашақ президенті Вильгельм Пек Эйленбург станциясында әскери конвойден қашып кетті. Соғыста Эйленбургтен шамамен 800 адам қаза тапты. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталуға екі апта қалғанда қала дерлік толығымен қирады. 1945 жылдың 17 сәуірінде американдық әскерлер Эйленбургке жетті, неміс қорғанысы оны ұстап тұруға бұйрық алды. Үш күн үш түн қалаға ауыр артиллериялық оқтар тиді, нәтижесінде қаланың көптеген ғимараттары қирады. Екі жүз адам қаза тауып, қала орталығының 90 пайызы және қаланың барлық ғимараттарының 65 пайызы қирады, ал американдық әскердің жоғалтулары болмады. Эйленбург Германиядағы ең көп зақымданған қалалардың бірі болды. Қала орталығы 1950 жылдары қайта салынды. 1952 жылы қала Шығыс Германиядағы әкімшілік реформадан кейін жаңадан құрылған Лейпциг облысының Эйленбург ауданының орталығы болды. Эйленбургтің шығыс бөлігінде үлкен жаңа тұрғын үйлер салынды. 1989 жылдың күзінде жеті мыңға дейін тұрғын «өзгерістер» (*Wende*) талабымен, әсіресе саяси жағынан бейбіт митингілерге қатысты. Германияның бірігуінен кейін көптеген мемлекеттік социалистік компаниялар жұмылды. Жаңадан құрылған өнеркәсіптік аймақтарда жаңа кәсіпорындардың құрылуы жұмыс орындарының жоғалуын толығымен өтемеді. 1994 жылы Эйленбург ауданы аудандық реформа барысында Делицш ауданына қосылды. 2002 жылы Эйленбург Мүльде өзенінің тасқынынан ауыр зардап шекті. Зардаптың көлемі 135 миллион еуроға бағаланды. Тасқындардан қорғау құрылысын күшейту тасқындан кейін басталды. 2008 жылы 35 миллион еуро инвестиция салғаннан кейін құрылыс жұмыстары аяқталды. Эйленбург Саксонияда тасқындардан толығымен қорғалған алғашқы қала болды. 2008 жылдың 1 тамызынан бастап Эйленбург жаңадан құрылған Солтүстік Саксония (*Nordsachsen*) ауданының ортасында орналасқан.
Eilenburg Castle was first mentioned on 29 July 961 in a document by Otto I. as civitas Ilburg. The name has Slavic origin and means town with clay deposits. A settlement of tradespeople probably developed from the 11th century in the vicinity of the castle. The town was incorporated in the Margravate of Meissen in 1386. In the 16th century Eilenburg was central to several events of the Protestant Reformation. Even George, Duke of Saxony, called this town a noteworthy place ("namhaftigen Ort"). Martin Luther was in Eilenburg seven times and called it a blessed lard pit ("gesegnete Schmalzgrube"). The Thirty Years' War left its mark on Eilenburg. The town was initially spared fighting, but it suffered from the catastrophic economic effects of the war. From 1631 the town was directly involved in the war. In 1632 the body of King Gustavus Adolphus of Sweden was laid out in the Red Deer Inn ("Gasthof Roter Hirsch") after he had been killed in the Battle of Lützen (1632). In 1639 Eilenburg was conquered by the troops of Georg von Derfflinger. In 1646 peace negotiations between Saxony and Sweden began in Eilenburg to extend the expiring Armistice of Kötzschenbroda. On 14 September 1648 the Treaty of Eilenburg was signed and meant the end of the Thirty Years' War for Saxony, and as a consequence the town recovered. The slow onset of economic recovery came to a sudden end with the start of the Seven Years' War. Virtually each male in Eilenburg had to serve in the armed forces. The city was occupied alternately by the Austrian Empire and the Kingdom of Prussia. In the following years Eilenburg turned into an impoverished and dirty old town. At the end of the 18th century the economy stagnated and Eilenburg became an even more insignificant town. In 1813 during the War of the Sixth Coalition shortly before the Battle of Leipzig, Napoleon took a last view of his and his allies' Saxon troops in eastern Eilenburg. After Napoleon's defeat, Saxony had to cede large territory to Prussia under the provisions of the Congress of Vienna. Eilenburg was part of the Province of Saxony within the progressive Prussian state. Thereby the transition of Eilenburg to an industrial city was advanced significantly. Because of the founding of numerous textile factories, Eilenburg, with its proximity to the Prussian capital Berlin, became an important centre of Prussian textile production. The ascent to an important industrial city came mainly from the nearby Kingdom of Saxony. Saxon industrialists settled in Eilenburg for having duty free access to the Prussian market. The onset of urbanization caused a rapid increase in population. The social tensions resulting from the industrialization and the huge growth of population triggered a strong labour movement. In 1849 the Health Insurance Support Association ("Krankenkassenunterstützungsverein") was founded. In 1850 the Food Association of Eilenburg ("Eilenburger Lebensmittelassociation") as the first food cooperative of Germany and "Darlehnskassenverein" as the first credit union in Germany were founded. Carl Degenkolb, owner of a factory in Eilenburg and member of the Frankfurt Parliament, voluntarily instituted the first German works councils at his factory. On 30 June 1872 Eilenburg station was opened with the Halle Eilenburg Falkenberg route. Two years later, transport services started on the newly built Leipzig–Eilenburg railway. Industrial development continued rapidly with development of the chemical, wood and metal processing industries. The German Celluloid Factory ("Deutsche Celluliod Fabrik") founded in 1887 characterized the city's business for more than a hundred years. During World War I hundreds of Eilenburg people were called up for military service. On 21 October 1917 Wilhelm Pieck, later a President of the German Democratic Republic, escaped from a military transport at Eilenburg station. A total of about 800 people from Eilenburg were killed during the war. About two weeks before the end of the World War II the city was almost completely destroyed. On 17 April 1945 American troops reached Eilenburg, which German defenses were ordered to hold. For three days and three nights the town was under heavy artillery fire, which destroyed most of the buildings of the city. Two hundred people were killed and 90 percent of the town centre and 65 percent of the buildings of the whole town were destroyed; the American army had nearly no losses. Eilenburg was one of the most heavily damaged cities in Germany. The town centre was rebuilt in the 1950s. In 1952 the city became the seat of the Eilenburg District in Bezirk Leipzig, newly formed by the administrative reform in East Germany. In the eastern part of Eilenburg large new housing areas were built. In autumn 1989 up to seven thousand inhabitants formed peaceful demonstrations demanding a change ("Wende") especially on the political level. After German reunification some long established state socialist companies went out of business. Dismantling of jobs could only be partially offset by new business settlements on newly created industrial areas outside the town. In 1994 Eilenburg District was annexed by Delitzsch District in the course of district reform. In 2002 Eilenburg was hit hard by flood of the river Mulde. The damages amounted to €135 million. The construction of flood protection facilities was intensified after the flood. In 2008 the construction measures ended after investments amounting to €35 million. Eilenburg was the first city in Saxony completely protected against flood. Since 1 August 2008 Eilenburg lies roughly in the middle of the then newly formed Nordsachsen (northern Saxony) District.