Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Поуис аймағындағы I санаттағы ескертегіш. Долфорвин қамалы (Castell Dolforwyn) – Уэльстің ортағасырлық қамалы, Абермул ауылының үстінде орналасқан. Бұл бекініс 13-шы ғасырдың соңында Гвинед князі Лливелин ап Груффуд салған. Ол орманды тік беткейде орналасқан, содан Северн өзенінің жоғарғы аңғарына көрініс жақсы ашылады. Долфорвин қамалы – Уэльс қамалдарының көрнекті үлгісі, ол Уэльсті жаулап алған кезде ағылшындар салған қамалдардан ерекшеленеді.
Grade I listed building in Powys. Castle
Dolforwyn Castle (Castell Dolforwyn) is a Welsh medieval castle above the village of Abermule, Powys. The fortification was established by Llywelyn ap Gruffudd, Prince of Gwynedd in the late 13th century. It is sited on a wooded ridge commanding excellent views of the upper Severn Valley. Dolforwyn Castle is a fine example of Welsh castle design as opposed to those built by the English during their conquests of Wales.
Уэльстік құрылыс
Гвиненд князі Лливелин ап Груффудтың негізгі жер иеліктері Гвинендте орналасқан. Уэльс князьдерінің ең бастысы болу үшін, ол өзінің билігін стратегиялық маңызы бар Северн аңғарында жүзеге асыру қажеттігін сезінді, себебі ол Уэльстің орталық аймақтарына қол жеткізуді қамтамасыз етеді. 1257 жылы ол бұл аймаққа жорық жасады, соның нәтижесінде 1263 жылы Седевейн және Сери деп аталатын аудандарды басып алды. Осыдан кейін Генрих III 1267 жылдың 19 қыркүйегінде Монтгомери шартының талаптарына сәйкес Лливелинды Уэльс князі деп мойындады. Жаңадан басып алынған жерлерін бекіту және өзінің билігін нығайту мақсатында Лливелин ап Груффуд 1273 және 1277 жылдар аралығында Долфорвин қамалын салдырды, оның құны 174 фунт 6 шиллинг 8 пенниге бағаланды. Бұл қамал тұжырымдамасы, басқа жерлердегі кейбір құрылыстармен салыстырғанда, өте қарапайым болды. 240 футқа 90 фут болатын тікбұрышты алаң тастан қазылып жасалды, ал бастапқы қамал алаңның оңтүстік-батыс жағындағы төртбұрышты мұнарадан және қарсы жағындағы дөңгелек мұнарадан тұрды. Кейіннен екі құрылым қамалмен біріктіріліп, солтүстік қабырғасында D пішіндес мұнарасы бар төртбұрышты қоршау құрылды. Қоршалған аумақ тастан қазылған жоғарымен екі бөлікке бөлінді. Солтүстік қабырғаға қарай екі қабатты құрылыс салынды. Қамалға кіретін басты дарбаза батыс қабырғасында орналасқан. Оңтүстік қабырғада кішірек кіреберіс болды.
Llywelyn ap Gruffudd, Prince of Gwynedd's main land holdings lay in Gwynedd. In order to assert his claim to be the most important of the Welsh princes, he felt the need to exercise his authority in the strategic area which is the Severn Valley, giving as it does access to the heartlands of Wales. In 1257 he invaded the area, so that by 1263 he had captured the districts known as Cedewain and Ceri. As a result of this Henry III recognised Llywelyn as Prince of Wales under the terms of the Treaty of Montgomery of 19 September 1267. In order to consolidate his newly conquered lands and to affirm his control, Llywelyn ap Gruffydd constructed the castle at Dolforwyn between 1273 and 1277, for a recorded cost of £174 6s 8d. The castle was fairly primitive in its concept compared to some structures to be found elsewhere. A rectangular platform was hewn from the rock some 240 feet by 90 feet and the initial castle consisted of a rectangular keep at the south west end of the platform and a circular tower at the opposite end. The two structures were subsequently connected by ramparts to make a rectangular shaped enclosure with a D shaped tower on the northern wall. The enclosed area was divided into two wards by a rock cut ditch. A two storey structure was built against the north wall. The main gateway into the castle was in the west wall. A smaller entrance was sited in the south wall.
Ұстау
Жаңа ағылшын королі Эдуард I-нің рұқсатысыз салынғандықтан, оның шекаралық бекеті Монтгомери қамалында орналасқан, арасында Лливелин ап Груффид пен жақын маңдағы Уэлшпулда Повис қамалын иеленген Оңтүстік Поуис князі Груффид ап Гвенвинвин арасында шиеленіс күшейді. 1277 жылы, қамал салынысымен бірге Роджер Мортимер мен Генри де Лейси, Линкольн графы, оны қоршауға алды. 1277 жылдың 8 сәуірінде қамал құлап, себебі құдық салынбағандықтан және ішіндегілер судан қалғандықтан. Басқару алдымен Груффид ап Гвенвинвинге, сосын Роджер Мортимерге, сондай-ақ Сери және Седевейн жерлеріне берілді. Құлаудан кейін, қамалдың дизайнын жаңа ағылшын билеушілері өзгертті. Оңтүстік қақпасы жабылды, аулаға жаңа ғимараттар салынды және құдық қазылды. Роджер Мортимер 1282 жылы қайтыс болғаннан кейін, қамал оның ұлы Эдмунд Мортимерге, содан кейін оның ұлы Роджер Мортимерге, 1-ші Март графына өтті, ол 1322 жылы жасалған сатқындық әрекетінен кейін отбасылық иеліктерін жоғалтты. Сол кезде жасалған тізімде бөлмелер тізімделген, олардың ішінде дөңгелек мұнарадағы қару-жарақ қоймасы, сондай-ақ аспаздық бөлмелер: асхана, майхана, ас үй, сыра қайнату үйі, нан пісіру үйі, шіркеу, зал, әйелдер бөлмесі және астық сақтауға арналған екі амбар болды.
Following the construction of the castle without the authorisation of the new English king Edward I, whose frontier post was at Montgomery Castle, tensions grew between him, Llywelyn ap Gruffydd, and Gruffydd ap Gwenwynwyn Prince of Southern Powys, who held Powis Castle at nearby Welshpool. In 1277 shortly after the castle had been completed Roger Mortimer and Henry de Lacy, Earl of Lincoln besieged it. It fell on 8 April 1277 because a well had not been constructed and the occupants ran out of water. Custody was firstly given to Gruffydd ap Gwenwynwyn but subsequently to Roger Mortimer along with the lands of Ceri and Cedewain. Following its fall, the castle design was modified by its new English overlords. The south gate was blocked, new buildings were set up in the courtyard, and a well was dug. Following the death of Roger Mortimer in 1282, the castle passed to his son Edmund Mortimer, then to his son, Roger Mortimer, 1st Earl of March, who lost the family estates in 1322 after an act of treason. An inventory taken at the time recites the rooms, which included an armoury in the round tower as well as domestic ranges with a pantry, buttery, kitchen, brewhouse, bakehouse, chapel, hall, a lady's chamber and two granges for the storage of grain.
Кейінгі жылдар
Долфорвин Ричард II (1377–99 жж.) билік құрғанға дейін пайдаланылған сияқты, бірақ 1381 жылы ол нашар күйде екені айтылды, ал 1398 жылы "құлаған және құндылығы жоқ" деп сипатталды. Осыдан кейін қамал жадтан шығып, көбіне қызығушылық тудырмаған. Қамалдың меншігі Поуис графтарына өтті, содан кейін оны антиквар Джон Дэвис Кнатчбулл Ллойдтің атасы сатып алды, ол 1955 жылы осы орынды Уэльстің ежелгі ескерткіштер кеңесіне (қазір Cadw) тапсырды. Cadw 1981 және 2002 жылдар аралығында осы орынды қазу жұмыстарын ұйымдастырды, ал ескерткіш қазір жалпы жұртқа ашық. 2009 жылдың маусым айында Cadw қамалдың қабырғаларын нығайту жөніндегі 6 айлық жұмысты бастады.
Dolforwyn appears to have been occupied until the reign of Richard II (1377–99), but by 1381 it was already described as being in poor repair, and in 1398 it was described as being "ruinous and worth nothing." It appears that after this date the castle was almost lost from memory and attracted little interest. The ownership of the castle passed to the Earls of Powis and was subsequently bought by the grandfather of the antiquarian John Davies Knatchbull Lloyd, who gave the site to the Welsh Ancient Monuments Board (now Cadw) in 1955. Cadw arranged for excavation of the site between 1981 and 2002 and the monument is now open to the public. In June 2009 Cadw commenced a 6 month process of consolidation of the castle masonry.
Әдеби бірлестіктер
Жергілікті аңыздарға сәйкес, антиквариус Томас Пеннант жазғандай, Сабрина атты қыз Dolforwyn-де суға батып, өз атын Северн өзеніне берді (Dôl forwyn сөзбе-сөз "қыздың шабындығы" дегенді білдіреді, бұл осы мифке сілтеме болуы мүмкін). Джон Милтонның 1634 жылғы "Комус" маскасы осы аңызды кеңейтіп, Сабрина су нимфаларымен құтқарылып, Северн өзенінің қасиетті құдайына айналды. Бернард Корнвелл "The Warlord Chronicles" кітабының бір бөлігі ретінде, 1995 жылы жазған "The Winter King" кітабында Долфорвинді темір ғасырындағы ойдан шығарылған төбешік ретінде бейнелейді.
According to local legends recorded by the antiquarian Thomas Pennant, the maiden Sabrina was drowned at Dolforwyn, and gave her name to the River Severn (Dôl forwyn literally means "maiden's meadow", which may allude to this myth). John Milton's 1634 masque Comus expanded this legend, with Sabrina saved by water nymphs, and made into the goddess of the river Severn. Bernard Cornwell, as part of The Warlord Chronicles, depicts Dolforwyn as a fictional iron age hillfort in his 1995 book The Winter King.
Зерттеу
Долфорвин қамалының барлық аумағы 1981 және 2002 жылдар аралығында Лидс университеті (1981–1985), Йорк университеті (1986–2002) және Cadw бірлескен жобасы ретінде археологиялық зерттеулермен қамтылды. Үш онжылдық бойы студенттер мен Cadw қызметкерлері әр жазда үш-төрт аптаға созылған қамалдың нақты бөліктерін зерттеуге жұмсады. Жұмыстарға доктор Лоуренс Батлер жетекшілік етті. Cadw жұмыс істеген жергілікті шеберлердің тобы да осы орынды қалпына келтірді. Осы зерттеулерден табылған заттардың ішінде былғары кітап мұқабасының бөлігі, кішкентай ойыншық сүйек, Эдуард II тұсындағы күміс монета және 1277 жылғы ағылшын қоршауынан қалған көптеген тас лақтырғыштарының доптары бар. Зерттеулер барысында қамалдың құрылыс ерекшеліктеріне жете алу үшін, қалдықтар мен толтыру материалдарының көп бөлігі алынып тасталды. Оларға кішкентай таспен қапталған зал, валлик қабырғаларын ағылшындардың жөндеу жұмыстары (әр түрлі ерітінділермен белгіленген), бидай кептіруге арналған пеш және цистерна/жер асты су қоймасы (оның тереңдеу мүмкіндігі де қарастырылды) кірді.
The entire site of Dolforwyn Castle was archaeologically excavated between 1981 and 2002 as a joint project between the University of Leeds (1981–1985), University of York (1986–2002), and Cadw. Over the course of three decades, students and Cadw employees spent three or four weeks each summer examining specific parts of the castle. The work was under the directorship of Dr Lawrence Butler. The site was also rendered by a team of local masons employed by Cadw. Finds from these excavations included part of a leather book cover, a small die, a silver coin from the reign of Edward II and a large array of spent stone catapult balls from the English siege of 1277. In the course of the excavations, more than of debris and infill was removed to reach the castle's features. These included a small stone lined hall, English repairs to Welsh masonry (shown by different types of mortar), a suspected wheat drying oven and a cistern/cellar well (with indication it might be deeper).