Кіріспе

Портикус Октавиае (лат. "Октавия портигі") – Римдегі ежелгі құрылыс. Портиктің бағаналы серуендеу жолдары Юнона Регина (солтүстік) және Юпитер Статор (оңтүстік) храмдарын, сондай-ақ кітапхананы қоршаған. Бұл құрылыс орта ғасырлардан бастап 19 ғасырдың соңына дейін балық базары ретінде қолданылған.

Тарих

Ахаия соғысы кезінде Скарфейде 146 ж.б.д. жеңіс үшін өзінің жеңісін тойлағаннан кейін, Квинт Цецилий Метелл Македонский Март алаңының оңтүстігіндегі Фламиниус циркі маңында М. Эмилиус Лепидтің Юнона Регина ғибадатханасының айналасына портик салдырды және оның жанында Юпитер Статордың жаңа ғибадатханасын тұрғызды. Ол екеуін де Грекиядан әкелінген Александр Македонскийдің қолбасшыларының атты мүсіндерімен безендірді. Бұл портик Метелл портигі (Porticus Metelli) немесе Кецилий портигі (Porticus Caecilii) деп аталды. Август портик пен оның ғибадатханаларын жаңартты және оны б.з.д. 27 жылдан кейін біраз уақыттан соң өзінің қарындасы Октавия Минорға арнады. Кассиус Дио бұл б.з.б. 33 жылы Далмациядағы соғыстан алынған олжадан жасалғанын, себебі оны Октавиус портигімен (Porticus Octavia) шатасқан, оны да Август пен оның әкесі Л. Марций Филипп жаңартып, қайта арнаған деді. Ғибадатханалардан басқа, портикте Октавияның өзінің ұлы Марк Клавдий Марцеллдің есіне арнап салған грек және латын кітапханасы, жиналыс залы (Curia Octaviae) және дәріс залдары (scholae) болды. Бұл бір ғимараттың бөліктері ме, әлде толығымен бөлек құрылыстар ма – белгісіз. Рим сенаты курияда отырыс өткізді. Плиний Үлкені мұның бәрін Октавияның туындылары (Octaviae opera) деп атады. Портик және оның ғимараттары 80 ж.б.д. өртеніп, қалпына келтірілді, бұл жұмысты, мүмкін, Домициан жасаған. 203 жылы болған екінші өрттен кейін оларды Септимий Север және Каракалла қайта жаңартып, қалпына келтірді. Ол шетелдік мәрмәрмен әшекейленген және Плинийдің «Табиғи тарих» еңбегінде тізілген көптеген танымал өнер туындыларын қамтыды. 442 жылы жер сілкінісі кезінде екі бағанасы қирап, олардың орнына қазірге дейін сақталған арка орнатылды. Оның қираған жеріне Пешериядағы Сант-Анжело шіркеуі салынды, атауы портиктің орта ғасырларда және жаңа заманда балық базары ретінде атқарған рөлін еске салады. Сант-Анжело ауданында орналасқан бұл ғимарат орта ғасырлық Рим геттосының орталығы болды.