Кіріспе

Юстиниан Ф. Рвеемаму (28 қыркүйек 1942 – 30 наурыз 1982) – Танзанияның ең алғашқы көрнекті экономист ғалымы. Көптеген адамдар оны тәуелсіздік алғаннан кейінгі Африка ғалымдарының ең үздік өкілі деп есептейді, ол сонымен қатар пан-африкалық, саяси стратегияшы және халықаралық мемлекеттік қызметкер болған. Гарвард университетінде докторлық дәрежесін алған алғашқы танзаниялық.

Ерте өмір және білім

Рвеемаму 1942 жылғы 28 қыркүйекте Танзанияның Кагера аймағындағы Букоба қаласының шетінде орналасқан Катома деген кішкентай ауылда дүниеге келген. 1958 жылы Букобадағы католик орта мектебі – Ихунго атындағы Сент-Томас-Мор колледжіне оқуға түсіп, 1961 жылы сыныптың үздік бітірушісі атанды. Содан кейін ол елi өзiнiң британдық тәуелсiздiгiн жариялаған кезде стипендия бойынша АҚШ-қа барып, бакалавриат білімін алды. Ол Фордхэм университетіне қабылданып, экономика, қолданбалы математика және философия мамандықтары бойынша ғылым бакалавры дәрежесін алды (1965). Фордхэмде ол университет экономика клубы мен философия клубының белсенді мүшесі болды. Ол экономика бойынша аспирантура мен докторантураға Гарвард университетіне оқуға түсті (Ph.D., 1971), Рокфеллер қорының стипендиясымен Альберт Хиршман және Томас Вайскопф сияқты экономистерден білім алды. Гарвардта оның замандастары саяси ғалым Махмуд Мамдани және деректі фильмдер режиссері Джеймс Аульт болды, олар бірлесіп Гарвардтың бейресми «Африка тобын» құрды. Оның «Танзанияның өнеркәсіптік стратегиясы» атты Ph.D. диссертациясы даму экономикасы саласындағы маңызды еңбек саналды, ал оның қайта жаңартылған нұсқасы кейіннен Оксфорд университетінің баспасында «Танзаниядағы дамудың тежелуі және индустрияландыру; бұрыс капиталистік өнеркәсіптік даму» (1973) деген атпен жарияланды.

Мансап

Аспирантураны бітірген соң, ол туған еліне оралып, Дар-эс-Салам университетінің экономика кафедрасында оқытушы болып жұмыс істеді, кейін әлеуметтік ғылымдар факультетінің деканы болды. Ол академиялық ортаның ерекше мәртебелі көрермені емес, белсенді қатысушысы болу үшін үкіметке өтті. 1975 жылы ол жоспарлау министрлігінің тұрақты хатшысы, ал кейін республика президенті Юлиус Ньереренің экономикалық мәселелер жөніндегі жеке көмекшісі болып тағайындалды. Аз ғана уақыт ішінде ол кедей елдердің экономикалық ахуалына қатысты ойын қозғайтын талдаулары мен ұсынымдары арқасында халықаралық деңгейде танымал болды. Осылайша ол Африкадағы әлеуметтік ғылымдарды зерттеуді дамыту жөніндегі кеңестің (CODESRIA) төрағасы, Үшінші әлем форумы комитетінің мүшесі және Халықаралық дамудың баламалары жөніндегі қордың (IFDA) негісқалаушысы болды. 1977 жылы ол елден БҰҰ-ға жоғары лауазымға тағайындалды, алдымен Швейцарияда, кейін АҚШ-тың Нью-Йорк қаласында жұмыс істеді. БҰҰ-дағы қызметі барысында ол БҰҰ Дамуды жоспарлау комитетінің мүшесі болды, Брандт комиссиясында жұмыс істеді және даму және халықаралық ынтымақтастық жөніндегі БҰҰ Бас директорының қызметінде 1982 жылдың 30 наурызында қатерлі ісіктен қайтыс болғанға дейін еңбек етті. Рвеемаму Танзания экономикасының әкесі ретінде еске алынады және үкімет пен академиялық ортаның жоғары лауазымдарында оның студенттерінің көп болуы арқасында ең үлкен нәтижелерге қол жеткізді. Олардың ішінде: Танзания Біріккен Республикасының төртінші президенті Джакая Киквете, Танзания Банкінің басшысы Бенно Ндулу, Танзанияның ғалымы және саясаткері Ибрагим Липумба, танзаниялық экономист Дельфин Рвегасира бар. 1982 жылы оның достары мен әріптестері Ж.Ф. Рвеемамудың академиялық рухын мәңгі есте қалдыру және жас африкалықтарды өздерінің дарынын халқының қызметіне жұмсауға шақыру мақсатында Юстиниан Ф. Рвеемаму сыйлығын құрды. Бұл сыйлықты Юстиниан Рвеемамумен байланысы бар төрт мекеме құрды: CODESRIA, Dag Hammarskjöld Foundation, IFDS және Үшінші әлем форумы. Бұл сыйлықтың иегерлерінің бірі Гарвард университетінде жұмыс істейтін танымал кениялық ғалым Калестус Джума.