Табан Ло Лиёнг: Оңтүстік Судан ақыны, жазушысы және сыншысы
Taban Lo Liyong
Табан Ло Лиёнг – Судандық ақын, жазушы, сыншы. Африкадағы оқыту жүйесіне сын айтқандығымен, саяси көзқарастарымен белгілі. Биографиясы туралы толық ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Оңтүстік Судан ақыны, көркем әдебиетші және сыншысы (1939 жылы туған)
South Sudanese poet, fiction writer and critic (born 1939)
Табан Ло Лиёнг (1939 жылы туған) – Оңтүстік Суданның ақыны, ғалымы және көркем әдебиет пен әдебиеттік сын туралы жазатын автор. Ол Оңтүстік Суданның Экватория аймағындағы Ачолилендтің Каджо Каджи қаласында дүниеге келді, бірақ бала кезінде Угандаға әкелінді. Оның саяси көзқарастары, сондай-ақ Шығыс Африкадағы отаршылдықтан кейінгі білім беру жүйесіне ашық қарсылығы 1960 жылдардың соңынан бері сын мен дау-дамай тудырып келеді.
Taban Lo Liyong (born 1939) is a poet, academic and writer of fiction and literary criticism from South Sudan. He was born in Kajo Kaji, Acholiland, in the Equatoria region of southern Sudan, but taken to Uganda at an early age. His political views, as well as his outspoken disapproval of the post colonial system of education in East Africa, have inspired both further criticism as well as controversy since the late 1960s.
Өмірбаян
Ол сол кездегі Оңтүстік Суданның британдық билікте болған Ахолиленд аймағында дүниеге келген. Угандада орта мектепті бітіргеннен кейін ол Уганданың астанасы Кампаладағы Ұлттық мұғалімдер колледжіне оқуға түсіп, Теннессидегі Ноксвилл колледжінде бакалавриатты және Говард университетінде аспирантураны жалғастырды. Айова университетінің жазушылар шеберханасында 1968 жылы алғашқы африкалық түлек болды. АҚШ-та оқуын аяқтағаннан кейін Иди Аминнің төрешіл режимі оған Угандаға оралуға тыйым салды. Оның орнына ол көршілес Кенияға барып, Найроби университетінде сабақ берді. Сонымен қатар ол Судан, Оңтүстік Судан, Папуа-Жаңа Гвинея, Австралия, Жапония және Оңтүстік Африка университеттерінде сабақ берді. Генри Овуор Аньюмбамен және кениялық жазушы Нгуги ва Тхионгомен бірлесіп, ол 1972 жылы "Англия кафедрасының жойылуы туралы" атты еңбегін жазды. Африкадағы ағылшын тілінің постколониалды студенттерін өз пәндерінің іс-әрекеттеріне күмән келтіруге итермелеген осы мақаланы негізге ала отырып, Лиёнг, Овуор Аньюмба және ва Тхионго академиялық ортада мәдени немесе тіпті нәсілдік тазалықты жақтағаны үшін сынға түсті. Олардың мақсаты – Шығыс Африканың дәстүрлі білім мен түсінігін әдебиетке қайта енгізу, шынайы болу үшін және ұлттық тәуелсіздік аясында өңірдің өзін жақсырақ түсінуіне мүмкіндік беру. Африка мәдениетін білім берудің орталығына қою арқылы "басқа барлық нәрселер [африкалық] жағдайға қатысты және [өзін] түсінуге қосқан үлесі ретінде қарастырылуы керек". Бұл философия Шығыс Африканың басқару органдары АҚШ және Ұлыбритания сияқты колониялық державалардың ықпалына қарсы күрескен кезде саяси тұрғыдан да маңызды болды. Сонымен қатар, Лиёнг Шығыс Африканы "әдеби шөл дала" деп сипаттады. 2020 жылдың ақпан айында Ло Лиёнг Оңтүстік Суданның жергілікті газетінде Оңтүстік Судан үкіметін сынға алған пікірлер жазғаны үшін Жүба университеті оның оқыту тапсырмасынан шеттетілді. Жүба университетінің вице-канцлері профессор Джон А. Акекке жазған хатында АҚШ-та тұратын 28 академик, соның ішінде Оңтүстік Суданның Жүба университетінің бірнеше түлектері, олардың тоқтатылуына қарсы екендерін білдірді. Британ энциклопедиясына сәйкес, "Лиёнг Фиксионс (1969) сияқты өте қиялға толы қысқа әңгімелер жазды және дәстүрлі емес еркін өлеңдер жазды, оның фантастикаға жатпайтын шығармалары аргументативті және қызықты жеке очерктерден және батыл әдеби сыннан тұрады, олар жаңа идеяларды күрделі түрде ұсынады". Бұл жинақтағы жазушылардың көпшілігі жүйеге қарсы көтеріліске шыққан немесе экзистенциалдық соғыспен күрескен. [ ] 1950-1970 жылдар аралығында Африка тәуелсіздігіне қол жеткізген үшінші әлем суретшілері саяси күштерге мәдени революция мен тәуелсіздікті қолдайтын болды, бірақ біз оларға берген бос чекпен қалай ойнайтынын көрген соң, суретшілер демократияға, адам құқықтарын құрметтеуге және шынайы ұлттық тәуелсіздікке деген ұмтылысты қайталайтын уақыт келді.
He was born in Acholiland, then a region of southern Sudan under British rule. After graduation from secondary school in Uganda, he attended the National Teachers College in Kampala, Uganda's capital, before continuing his undergraduate studies at Knoxville College in Tennessee, and postgraduate studies at Howard University. At the University of Iowa Writer's Workshop, he was the first African graduate in 1968. On the completion of his studies in the US, the tyrannical regime of Idi Amin prevented him from returning to Uganda. Instead, he went to neighbouring Kenya and taught at the University of Nairobi. Furthermore, he has also taught at universities in Sudan, South Sudan, Papua New Guinea, Australia, Japan, and South Africa. In collaboration with Henry Owuor Anyumba and Kenyan writer Ngugi wa Thiong'o, he wrote On the Abolition of the English Department in 1972. Based on this article, which inspired postcolonial students of English in Africa to question the practices of their discipline, Liyong, Owuor Anyumba and wa Thiong'o were criticised for advocating cultural or even racial purity within academia. Their stated goal was to re establish traditional East African ways of knowledge and understanding in literature, in an effort towards authenticity and as a means for the region to better understand itself in the context of national independence. By placing African culture at the centre of education, "all other things [would] be considered in their relevance to [the African] situation, and their contribution towards understanding [itself]". This philosophy was also politically significant at a time when East African governing bodies were struggling against the influence of post colonial powers, such as the US and Great Britain. At the same time Liyong has described eastern Africa as a "literary wasteland". In February 2020, Lo Liyong was suspended from his teaching assignment by the University of Juba, because he had written critical comments on South Sudan's government in a local South Sudanese newspaper. In a letter to Professor John A. Akec, Vice Chancellor of the University of Juba, 28 US based academics, including a number of South Sudanese alumni of the University of Juba, expressed their opposition to the suspension. According to the Encyclopædia Britannica, "Liyong wrote highly imaginative short narratives, such as Fixions (1969), and unorthodox free verse,( ) His nonfiction output consists of argumentative and amusing personal essays and bold literary criticism ( ), presenting challenging new ideas in an original manner." text=In this collection most writers are rebels against the system or fighting a kind of existential war. [ ] Third World artists during the decades of African independence from 1950 to 1970 were to assist the politicians in pushing for Cultural Revolution and independence, but after seeing how the politicians play loose with the blank check we gave them, it is high time the artists echoed the aspirations to democracy, respect for human rights and true nationalistic independence with emphasis on economic independence and welfare for us all.|author=Taban Lo Lyiong