Кіріспе

Алдау ойыны, сондай-ақ гаджет ойыны, трюк немесе алдау тактикасы деп те аталатын, – бұл қарсыласты жаңылыстыру және бейәдеп тактика қолдану арқылы жүзеге асырылатын американдық футбол ойыны. Алдау ойыны көбінесе тәуекелді болады, сәтті орындалса үлкен пайда немесе тачдаун мүмкіндігі бар, бірақ сәтсіз болса, ярдтардың айтарлықтай жоғалуына немесе допты жоғалтуға әкелуі мүмкін. Алдау ойындары тек тәуекелді болғандықтан ғана емес, сонымен қатар оларды қолданған кезде күтпегендік элементін сақтау үшін де сирек қолданылады. Бұл ойындар қорғаныс күтетін нәрсені пайдаланып, көптеген шабуылдар ұстанатын негізгі қағидаларды бұзады. Көптеген шабуылдар белгілі бір конвенцияларды сақтайды, яғни допты қақпашыға (quarterback) бергеннен кейін, ол сирек жағдайда бірнеше рет қолынан шығады: жүгірушіге беру немесе лақтыру, және осы ойынға ең қолайлы дағдылары бар ойыншылар оны орындайды. Мысалы, көп жағдайда қақпашы алаңдағы ең жақсы лақтырушы болып табылады және сондықтан көптеген лақтырулар оған жүктеледі; сондай-ақ, қазіргі заманда кикерлер көбінесе тек тепкілеу үшін ғана қолданылады. Американдық футболдың стандартты ойын жоспары қарапайым, салыстырмалы түрде аз тәуекелді ойындарға негізделген, ярдтарды алудың жоғары мүмкіндігі және апаттың (допты жоғалту, ярдты жоғалту немесе ең жаман жағдайда, қарсы команданың ұпай жинауы) төмен мүмкіндігі бар. Алдау ойындары осы қағидалардан бас тартады: егер ол күтпеген болса, қорғаныстың әлсіз жағын оңай пайдалана алады, бірақ егер алдын ала болжалданса, оңай орындалмайды және апат қаупі әлдеқайда артады.

Өмірбаян

Американдық футболдың көптеген дәстүрлі түрлерінде, квотербек допты соққы кезінде алады, содан кейін оны лақтырады немесе басқа ойыншыға береді. Ол ойыншы, "қабылдаушы", допты қарсыласу сызығынан алға жылжытуға тырысады. Егер олар сәтті болса, сызық сол нүктеге дейін жылжиды және процесс бірнеше "ойын" арқылы жалғасады, соңында (идеалды жағдайда) тачдаунға жетеді. Әр түрлі ережелердің өзара әрекеттесуіне байланысты, шабуыл ойындары көбінесе екі ерекше топқа бөлінеді. Квотербек допты алға лақтыру арқылы ұпай алуды жоспарлаған ойындар "беріліс ойындары" деп аталады, ал ойыншы доппен жүгіру арқылы ұпай алса, ол "жүгіру ойындары" болып саналады. Қай ойыншылардың пас қабылдауға құқылы екенін анықтайтын ережелер шабуылдаушы команданың топтарға бөлінуіне әкеледі: күзетшілер квотербекті қорғайды, кең қабылдағыштар мен тығыз ұштар пас қабылдау үшін сызықта орналасады, ал артқы ойыншылар допты қолмен алу үшін сызықтың артына орналасып, содан кейін жүгіруді жалғастырады. Қорғаныс командасы қандай ойын болатынын білмейді. Көбінесе кездесетін ойындарға қарсы қорғану үшін олардың желісі шабуылдағыдай бөлінеді, алдыңғы қатардағы қорғаныс шебі сызықты ұстап тұрып, сонымен қатар квотербекке қауіп төндіруге тырысады, қорғаныс арқалары пас ойындарына қарсы сызықтың артында орналасады, ал желі қорғаушылары жүгіруге қарсы тұру үшін позиция алады. Ойын басталғаннан кейін қорғаныс ойыншылары көбінесе әрекетке қарай жиналады, жүгірудің алға жылжуына кедергі келтіреді немесе пасқа тосқауыл қояды. Бұл әрекет көбінесе қауіпсіз болады, өйткені бір ойында тек бір ғана алға лақтыруға рұқсат етіледі, сондықтан доп лақтырылғаннан кейін жүгірушілер ойыннан шығып қалады және барлық қорғаушылар қабылдаушыны тоқтатуға тырыса алады, ал кез келген адам допты алға лақтыра алады, бірақ бұл өте мамандандырылғандықтан, квотербек допты тастағаннан кейін немесе жүгірушіге бергеннен кейін алға лақтыру мүмкіндігі жоғалады. Алдау ойындары қорғаныстың ойынға белсенді қатысуын күштеп, оларды нақты дамыған ойын үшін жарамсыз қалдыруға тырысады. Мысалы, "соңғы жүгіру" ойынында, қабылдауға құқылы ойыншылардың бірі қарсыласу сызығына параллель жүгіреді (қозғалыстағы адамды қараңыз), допты квотербектен қолмен немесе бүйірлік лақтыру арқылы алады, содан кейін жүгіруді бастайды. Қабылдаушы әдетте алаңға жүгіріп, алға лақтырылған пасқа қол жеткізуі керек болғандықтан, бұл қозғалысты тоқтатуға тағайындалған қорғаныс ойыншысы одан қашықтықта, сызықтың артында бастайды. Егер артқы ойыншы қабылдаушының қозғалысына сәйкес қимыл жасамаса, қабылдаушы ойын басталғаннан кейін сызықтың қарама-қарсы жағында қарсылықсыз қалуы мүмкін. Қауіпті алдау ойындары көбінесе бір ойынға қарағанда бірнеше пас немесе қолмен беруді біріктіреді. "Құрлышүреу" ойынында доп бір ойыншыға қолмен немесе бүйірлік лақтыру арқылы беріледі, бұл жүгіру ойыны сияқты көрінеді. Ойыншы содан кейін допты квотербекке қайтарады, ол оны қабылдаушыларға лақтырады. Дұрыс уақытталған жағдайда, қорғаныс командасы жүгіруге жауап беру үшін алға жылжуды бастайды, қабылдаушыларды ашық қалдырады. Алайда, ойынды уақытында анықтау қиын, және екі бүйірлік лақтыру мен бір алға лақтырудың нәтижесінде қате жасау мүмкіндігі жоғары. Ойын сондай-ақ квотербектің соңғы лақтыруынан бұрын барлық пасстардың қарсыласу сызығына параллель немесе артқа қарай болуын талап етеді, өйткені бір ойында тек бір ғана алға лақтыруға рұқсат етіледі. Егер бірнеше рет алға лақтырылса, айыппұл салынады.

Жалпы әзіл-оспақтар

Жалпы трик-ойындар қорғанысты бір бағытта әрекет бастау арқылы, содан кейін оны екінші бағытта аяқтау арқылы орнын ауыстыруға тырысады. Олар көбінесе бастапқыда кәдімгі ойын сияқты көрінеді. Алдау тұрғысынан нақты "хикмет" жоқ, қорғаныс доп тасымалдаушының ойын ортасында бағытын өзгерту мүмкіндігін ескермей, жай ғана реакция жасайды. Кейбір ойын түрлері соншалықты таралған, олар американдық футболдың әдеттегі ойын кітабының бір бөлігі болып табылады.

**Ойын-акция пасы**

Алдаудың ең көп таралған түрлерінің бірі – ойын-акция пасын пайдалану, оны көбінесе "ойын жалған" деп атайды. Бұл ойын түрінде, фонардан кейін квотербек допты жартылай қорғаушыға береді, ол кейін доппен жүгіруді симуляциялайды. Доп әлі де оның қолында болса, квотербек пас беруге тырысады. Ойын-акция пасы желі қорғаушыларын және тіпті қорғаныс қорғаушыларын жүгіруді тоқтату үмітімен ұрыс сызығына жақындатуда тиімді болуы мүмкін, ал қабылдаушылар жүгіру жолдары мен келесі пасты ұстауға көбірек орын алады.

**Шешу**

Шешу – ойын-акция пасының кері нұсқасы және оның да таралуы мүмкін. Фонардан кейін квотербек пас беру әрекетін симуляциялайды, соның ішінде артқа түсіп, қабылдаушыларды іздейді. Содан кейін квотербек допты қашықтықтағы допқа береді немесе допты өзі ұстап, алға жүгіреді. Шешу ойыны қорғанысты паспен қамтуға итермелеуге тырысады, оларды кез келген асығыс ойынды тоқтату үшін позициядан шығарады.

**Айналадан аяқтау**

Айналадан аяқтау ойынында кең қабылдағыш немесе екіге бөлінген аяғы ұрыс сызығының артынан бүйірлеме жүреді, квотербектен допты алады және сызықтың қарама-қарсы шетінде жалғасады. Ойын кітабының тұрақты бөлігі ретінде, H-back немесе fullback сияқты дұрыс жетекші блокері бар айналадан аяқтау, алдауға сүйенбей оң ярдж ала алады. Қорғаныс әдетте кең қабылдаушыларды төменгі алаңға өткізу үлгісін орындайды деп күтеді, сондықтан қорғаушыларды күтпеген жерден ұстап алатын айналадан аяқтау үлкен пайдаға әкелуі мүмкін.

**Кері**

Айналадан аяқтауға ұқсас трик – кері, ол көбінесе айналадан аяқтаудан басталады. Керіде бір бағытта ұрыс сызығына параллель жүретін доп тасымалдаушы қарсы бағытта келе жатқан командаға допты береді. Бұл ойнаудың бүйірлік ағынын кенеттен өзгертеді; егер қорғаныс реакция жасауда баяу болса, екінші доп тасымалдаушы оны желінің соңында ашық алаңға жақын жерге айналдыруы мүмкін. Керінің негізгі түрлеріне қос кері (екінші ағысты кері қайтаруды қамтиды), өте сирек үш есе кері (одан да көп қайтаруды қамтиды), төменде сипатталған жалған кері және кері бөртпелі фликер жатады.

**Екі еседен өту**

Екі еседен өту – бұл қолмен емес, бүйірден өту арқылы жүргізілетін кері айналыс. (Футбол ережелері кез келген ойын кезінде бір қарсыласты бір қарсыласқа жіберуді шектейді. Бүйірлік өтпестер үшін мұндай шектеу жоқ.)

**Жарты қорғаушыдан өту** (Сондай-ақ, Жарты қорғаушыдан өту опциясын қараңыз.) Бұл ойында квотербек допты жартылай қорғаушыға сыртқа жүгіру сияқты салады, бірақ алаңға жүгірудің орнына жартылай қорғаушы ашық қабылдаушыны іздейді. Бұл ойынды көбірек қолданатын командалар – бір уақытта жақсы жүгіруші және жақсы тапсырушы. NFL Hall of Famers Уолтер Пейтон және ЛаДэйниан Томлинсон, әрқайсысы мансабында бірнеше рет жүгіріп, өткізіп, тачдаун ұтып алған.

**Кең қабылдаушы пас / жалған кері**

Жартылай қорғаушыдан өтуге ұқсас, доп кең қабылдаушыға айналдырылған немесе кері бұрылатын аяғында беріледі, бірақ ол алаңға айналудың орнына ол өткізу нысанасын іздейді (кейбір жағдайларда ол қол беруден кейін өткізу үлгісін жүргізген квотербекті қамтуы мүмкін). Жартылай қорғаушы сияқты, бұл ойын көбінесе көп білікті ойыншыны пайдаланады; Антуан Рэндл Эл колледжде квотербек болып ойнаған кең қабылдаушы және оның өткізу қабілетімен танымал, Супер Боул XL кезінде колледжде квотербек ретінде ойнаған тағы бір кең қабылдаушы Хайнс Уордқа 43 ярдтық тачдаунды жіберді. Бұл ойын 2015 жылы Нью-Ингланд Патриоттары мен Балтимор Рейвенс арасындағы плей-офф ойынында атақты болды, онда Джулиан Эдельман 3-ші тоқсанда 51 ярдтық тачдаун пас жіберді.

**Flea Flicker**

Кәдімгі Flea Flicker-де доп ойыншыға тапсырылады немесе лақтырылады, бұл әдеттегі шұғылдандыруды бастайды. Шабуылшы оны ойыншыға қарсы сапқа жіберіп, содан кейін ғана шабуыл сызығынан өтеді. Кейін квотербек кәдімгі паспен ойнауға тырыса алады. Бұл ойынның басқа нұсқалары – кері қапшақ жарқылдауы және қос өту қапшақ жарқылдауы.

**Кері Flea Flicker**

Атынша, бұл кері және бөртпелі жарқылдардың біріктірілген түрі. Бір немесе бірнеше кері айналымдардан кейін доп квотербектің қолына қайтарылады, ол алаңда ашық қабылдаушыны іздейді. Барлық бөртпелі жарқылдар сияқты, бұл ойын қорғаныс қорғаушыларын жүгіруді қорғау үшін ертерек алаңға шығуға итермелеуге арналған.

**Throwback Flea Flicker**

Бұл қос өту ойыны мен бөртпелі жарқылдың біріктірілген түрі. Типик фликерде допты жүгірушіге беру және одан кейін квотербектің қолына кері лақтыру қарастырылады, бірақ бұл нұсқада допты алған ойыншы сыртқа шығып, квотербектің қолына кері пас жібереді, содан кейін квотербек алға қарай пас жібереді. Барлық бөртпелі жарқылдар сияқты, бұл ойын қорғаушыларды жүгіруді қорғау үшін сызыққа тартуға арналған, бірақ бұл нұсқада қорғаныс сыртқа тартылады, онда доптың екінші жағына лақтырылады.

**Қос квотербек**

Шабуыл алаңға екі квотербекті шығарады. Бұл әдетте команданың екінші немесе үшінші квотербегінің екі қабілеті болған кезде қолданылады, бұл қорғанысты ойын қалай дамитыны және кім пас беретіні туралы шатастырады. Командалардың біреуін алаңның шетіне қабылдаушы ретінде орналастырып, оған қос өту ойынында экранды пас жіберуі мүмкін, содан кейін ол алаң бойымен немесе бүйірлеме жүгіреді. Бұл тәсілді алғаш Сан-Франциско 49ers ойыншылары қолданды, 1950 жылдардың соңында Y. A. Tittle және John Brodie есімді екі ойыншы бір уақытта алаңда болды. 2009 жылы Сиэтл Сихокс командасы Сенака Уоллес пен Мэтт Хасселбектерді осы пакетте қолданды. 2008 жылғы маусымның 8-ші аптасында Балтимор Рейвенс командасы Джо Флакконың қасындағы шабуылда Трой Смитты жартылай қорғаушы ретінде орналастырды. Флакко допты Смитқа берді, ол оңға бұрылып, содан кейін алаң бойымен жүретін Флаккоға допты лақтырды, нәтижесінде 43 ярдтық пайда болды. Бұл тәсілдің нұсқасы – екі квотербекті алаңға жіберіп, содан кейін біреуін команда төбесіне жақын жердегі қабылдаушы позициясына орналастыру, осылайша екінші квотербек алаңнан шығып бара жатқандай көрінеді. 2014 жылғы маусымның 3-ші аптасында Кливленд Браунс командасы Джонни Мэнзиелді Брайан Хойермен алмастырды. Мэнзиел алаңнан шығып, шабуыл координаторы Кайл Шанаханмен сөйлесіп тұрғандай көрінді. Бірақ Мэнзиел алаңда, сызықтан тыс тұрды. Хойер допты лақтырды, содан кейін Шанахан Мэнзиелге жүгіруін сигналдады. Пас 47 ярдтық пайдамен аяқталды, бірақ жүгіруші Терренс Уэсттің заңсыз қозғалысы салдарынан жойылды. Осылайша қос квотербектерді пайдаланудың ерекше статистикалық әсерлері бар; 2015 жылғы NFL маусымында Мэтт Кассел Баффало Биллс командасының ашылу күнінің бастапқы квотербегі деп саналды, өйткені олардың бірінші шабуылдық ойыны – қалыпты стартер Тайрод Тейлор қабылдаушы ретінде болған қос квотербектердің трик-ойыны болды. Кассел Биллс үшін тағы бір ойын ойнамады.

Жалған

Дәстүрлі трюктар қорғаныстың бағыт өзгергенде жылдам әрекет ете алмайтынына байланысты, себебі мұндай өзгерістердің сирек болатыны болжанады. Тағы бір түрдегі трюктар қасақана күрделірек болып келеді, олар доптың орналасуы, ойынның ағыны туралы шатастыруды немесе ережелердегі мүмкіндіктерді пайдалануды қамтиды.

Еркіндік мүсіні

"Еркіндік мүсіні" ойыны, оның аты осы мүсінге ұқсас болғандықтан, квотербекке доп берумен басталады, ол пас беруге дайындалады. Әдетте доп екі қолмен ұсталады, содан кейін доп лақтыратын қолға (көбінесе оң қолға) жылжытылады, ал лақтырмайтын қол төменге түседі. Бұл тәсілде квотербек дәл осы қимылдарды жасайды, бірақ допты лақтырмайтын қолына жылжытады. Ол пас беретіндей болып алдағанда, лақтырмайтын қолы артына жылжып, допты жасырады. Пасқа қарама-қарсы бағытта жүгіріп келе жатқан ойыншылардың бірі допты алып, шабуылды бастайды. Бұл, кері жүріс сияқты, қорғанысты сызықтың қате жағында ұстауға бағытталған, және дұрыс орындалса, өте тиімді болуы мүмкін. Дегенмен, қажетті қимылдар мен уақытты дұрыс анықтау қиын, және оның нәтижесі сәтсіз аяқталуы мүмкін.

Фумблероуски

Фумблероскиде квотербек снэпті алады және бірден допты қорғаныстан жасырып, жерге қояды. Бұл техникалық тұрғыдан алғанда, допты жіберу болып есептеледі, сондықтан ойын осылай аталған. Содан кейін квотербек доптан алыстап, пас беруді немесе сызықтың бір жағына допты беруді ойсыратады. Осы уақытта, шабуылшылардың бірі допты алып, қарсы бағытта шабуылды бастайды. Жалпы алғанда, бұл ойын "Статуя бас бостандығына" өте ұқсас, бірақ квотербекке қозғалуға көбірек мүмкіндік береді. Фумблероскинің заңдылығы күмәнді.

Боунсероски

Снаптан кейін квотербек сәл артқа шегініп, ойын сызығының жанындағы қабылдаушының біріне пас беруді елестетеді. Бірақ ол қасақана қысқа лақтырады, сол себепті доп қабылдаушыға жақын жерде жерге тиеді. Сосын қабылдаушы допты секіргенде бейжай түрде ұстап алады. Егер доп алға қарай қозғалғанда жерге тисе, ойын тоқтатылып, толық емес пас деп есептеледі. Алайда, бұл бүйірлі пасқа қатысты емес, онда секіру техникалық тұрғыдан фамбл болып саналады және ойын жалғаса береді. «Бойға шабуыл» ойынының кілті – шабуылдағы команданың барлық ойыншысы оның толық емес пас екенін көрсетуі керек. Әдетте, қабылдаушы қозғалыс бастамайды, барлық шабуылдаушы ойыншылар тоқтап, өз орындарына ақырындап оралады және барлығы демалады. Егер алдау сәтті болса, қорғаныс та солай істегенде, қабылдаушы қарсылықсыз жүгіре алады немесе, бүйірлі пас болғандықтан, қабылдаушылар алаң бойымен жеткілікті қашықтыққа жылжуға уақыт болғаннан кейін алға қарай пас бере алады. Бұл трюк тек шабуылдаушы команда жақсы "ойнаса" ғана тиімді болады, қорғаушылардың ешқайсысы доптың жерге қай жерде тигенін нақты байқамайды және қорғаныс доптың жерге тигенін көргенде тоқтайды, төрешінің сыбызғысын естігенше (көп жаттықтырушылар осылай үйретеді). Егер қорғаныс алдауды байқаса, олар тұрған қабылдаушыдан допты тартып ала береді, бұл қауіпті тәсіл. Аты фумблероскиге ұқсас болғанымен, екеуінің алаңдағы әрекеттері мүлдем өзгеше. Бұл ойын қабылдаушы үшін де қауіпті, себебі доптың шар тәрізді пішініне байланысты "секіру" траекториясын болжау қиын. Бір бағытта лақтырылған доп мүлдем басқа бағытта секіруі мүмкін. «Бойға шабуылдың» танымал мысалы – 1982 жылы Небраска және Оклахома командалары арасындағы матч, бірақ ол қорғаушыларды алдамаса да, кері секіріп келген допты қабылдаған қабылдаушы ойынды табысты аяқтады, командаласына пас беріп, елеулі пайда әкелді.

Жалған шұңқыр

Бұл ойынның түрлі нұсқалары болуы мүмкін. Көбінесе, ойыншы допты алып, қорғаушылар алаңға қарай жүгіргенде, қайтарушыны тоқтату үшін допты лақтыруға немесе доппен жүгіруге тырысады. Тағы бір нұсқада, доп тікелей артқы қатардағы ойыншыға беріліп, ол алаңға қарай жүгіріп немесе допты лақтыруы мүмкін.

Жалған алаңға гол салу

Жалған шабуыл сияқты, жалған алаңнан гол салудың да түрлі нұсқалары бар. Әдетте, ұстаушы (көп жағдайда командадағы ойыншы немесе қосалқы квотербек) жалған шабуыл сияқты допты лақтырады немесе жүгіреді. Дэнни Уайт 1980-ші жылдары «Даллас Каубойс» командасының квотербегі және ойыншысы болған және осы ойынды жиі орындаған. Көбінесе американдық футбол матчтарында допты иеленбеуші, алаңнан гол соғу үшін паскер немесе жүгірші ретінде тағайындалады. Мысалы, 2004 жылы НФЛ матчында тікелей пас алған және тачдаун пасын жіберген «Жаңа Англия» командасының ойыншысы Адам Винатьери, ал 2007 жылы ЛСУ командасының ойыншысы Колт Дэвид ұстаушыдан (және негізгі квотербек) Мэтт Флиннен соқыр пас алғаннан кейін 15 ярдтық тачдаунға жеткен. «Сиэтл Сихокс» командасы да 2014 жылғы NFC чемпионатында «Грин-Бэй Пэккерс» командасына қарсы осы тәсілді қолданды. Нәтижесінде тачдаун соғылды (жаңадан келген шабуылшы Гарри Гиллиамға ұстаушы Джон Райаннан), бұл «Сиэтлге» 16 ұпайдан артта қалғаннан кейін Super Bowl XLIX-қа қатысуға көмектесті.

Таңдаусыз қарсы соққы

Жалпы алғанда, қарсы соққы – бұл допты соққан команданың қайтарып алуына және допты өз иелігінде қалдыруына бағытталған соққы әрекеті. Қарсы соққыға қатысты шектеулердің күшейтілуі оны қолдануды қиындатты; тіпті осы ережелер енгізілгенге дейін де, күтілген кезде сәтті қарсы соққы жасау сирек болатын. Қарсы соққы, қабылдаушы команда күтпеген кезде және олардың "қол командасы" (допты қайтарып алуға жақсы дайындықтанған кең қабылдаушылар мен басқа ойыншылардың тобы) алаңда болмағанда, көбінесе алдау ойыны ретінде тиімді болады. Қарсы соққының ең әйгілі мысалы – «Нью-Орлеанс Сентс» командасының Супер Боул XLIV матчының екінші жартысында «Индианаполис Колтс» командасына қарсы соққыда оны қолданған кезде, нәтижесінде «Сентс» командасы 31–17 есебімен жеңіске жетті.

Жалған рәсім

Бұл трюк, жоғарыда аталған екі квотербек тактикасының бір түрі, квотербектің ойын басталар алдында орталықтан шығып, тұрып кетуімен жүзеге асырылады. Бұл көріне жаттықтырушының нұсқауын есту немесе тайм-аут беру үшін жасалады. Бірақ, ойыншылардың біреуіне ойын басталмас бұрын қозғалуға рұқсат болғандықтан, ойын техникалық түрде тоқтатылмайды. Егер қорғаныс квотербек алаңнан келе жатыр деп ойлап, серпіліс жасаса, допты басқа ойыншыға беріп, дайындықсыз қорғанысқа қарсы шабуылға шығуға болады. Егер қорғаныс алданып қалмаса, квотербек бұл әрекетті аяқтап, шабуылды бастау үшін орталыққа қайта оралады. "Индианаполис Колтс", "Нью-Орлеанс Сентс", "Питтсбург Стиллерс" және "Сент-Луис Рамс" командалары осы тактиканың NFL-де әртүрлі нұсқаларын қолданды. Сондай-ақ, бұл тактика "The Longest Yard" (2005) фильмінде екі ұпайлық жеңіс үшін қолданылды. Кейбір штаттық мектеп ережелерінде, егер квотербек немесе жақтағы жаттықтырушылар қорғанысты ойынның басталуына дайын емес деп ойлату үшін бірдеңе айтса, онда бұл ойын заңсыз әділетсіз әрекет болып есептеледі.

Жалған тікенек

Сағат аяқталуға жақын келгенде, квотербек сағатты тоқтату үшін допты жерге тигізіп тастауы жиі кездеседі, әрі келесі ойынға дайындалу үшін немесе арнайы команданы алаңға шақыру үшін. Мұнда да мақсат – қорғаныс командасын ешқандай шабуылдық әрекет болмайды деп сендіру, бірақ төрешілерді де сондай ойға түсірмеу керек, себебі бұл ойынды құлдетуі мүмкін. 1994 жылы «Clock Play» кезінде Дан Мариноның «Дельфин» командасы «Джетспен» ойнағанда осыған ұқсас жағдай болды. Бұрынғы «Джетс» командасының қорғаныс жаттықтырушысы және басшысы Пэт Кирванның айтуынша, тағы бір танымал мысал 2013 жылы 8-ші аптада «Даллас Каубойз» және «Детройт Лайонс» командалары арасындағы ойында орын алды. «Лайонс» командасының квотербегі Мэтью Стаффорд 80 ярдқа шабуылдап, оның ішінде Келвин Джонсонға 22 ярдтық пас берді, нәтижесінде 33 секунд қалғанда гол сызығынан 1 ярд қалып қойды, ал «Лайонс» командасының қосымша уақытқа қатысу мүмкіндігі болмады. Содан кейін Стаффорд жеңіске жеткен үшін өзінің шабуыл сызығынан секіріп өтті. Пейтон Мэннинг те жалған допты тигізуді жиі қолданды және 2001 жылы «Нью-Орлеанға» қарсы өткен ойында оны өте сәтті орындады, тіпті төреші Джефф Триплетт ойынды тоқтату үшін сыбызғысын соқты, нәтижесінде «Колтс» командасы мүмкін болатын тачдауннан қағылды.

Бастау мүмкіндігі бар

Тэкльді жарамды ойынға шабуылдаушы текелді тығыз аяқ позициясына қою кіреді. Сандық белгілеу шектеулері болғандықтан, шабуылдаушы команда осы позицияны төрешіге хабарлауы керек, ол барлығына жарамсыз сандық нөмірлі ойыншының қабылдауға жарамды екенін жариялайды, бұл жайтты күтпеген қылып көрсету мүмкіндігін азайтады. (Тэкльді жарамды ойынның нақты механизмі лигалар бойынша өзгереді; мысалы, университет футболы мен канадалық футболда, жарамды болу үшін сызық шебінің ойыншысы жейдесін міндетті түрде ауыстыруы керек.) Көбінесе, алдау теңгерімсіз шабуылдау сызығы арқылы жүзеге асырылады, яғни орталықтың бір жағында екі ойыншы (текльді жарамды ойыншыны қоса), ал екінші жағында төрт ойыншы болады, соның салдарынан текльді жарамды ойыншы қалыпты позицияда тұрғандай көрінеді. Белгілі текльді жарамды ойындардың қатарында 2015 жылғы қаңтарда өткен Cotton Bowl Classic ойынында 410 фунт салмақты шабуылдаушы сызығының ойыншысы Лакуан МакГоуэн жейдесін ауыстырып, текльді жарамды ойынды орындаған кездегі жағдай және «Сенбілік түнгі керемет» ойынында Джамбо Эллиоттың гол соққан сәті бар.

Танымал әзіл-ойындар

Филадельфиялық «Бүркіттер» командасы Super Bowl LII турнирінде «Филадельфиялық арнайы» ойынын қолданды, ол оларға 4-ші мүмкіндікте және голға тачдаун әкелді. Ойын барысында, жүгіруші Корри Клемент тікелей пас алды және оны тығыз қорғаушы Трей Бертонға жіберді, ол гол үшін квотербек Ник Фоулске пас берді, ол алаңның оң жағына қарай жүгірді. «Музыкалық қаладағы керемет» ойынында «Теннесси Титанс» командасы 2000 жылғы NFL плей-офф матчында «Буффало Биллз» командасын жеңу үшін екі кері пасқа негізделген ойынды пайдаланды, бірі алаңның бүкіл еніне жуық қашықтыққа саяхаттады. «Бойз штатының Бронкос» командасы 2007 жылғы «Фиеста Боул» турнирінің соңында 15 ұпай жинап, «Оклахома» командасын 43:42 есебімен жеңді. Үш ойын: ойынды теңестіріп, қосымша уақытқа мәжбүрлеген ілмек және бүйірлік пас; «Уайлдкэт» формациясынан қосымша уақытта ұпай жинау үшін кең қабылдаушының опциялық пасы; және, соңында, екі ұпайлық әрекетте «Еркіндік мүсіні» ойыны. «Небраска Корнхаскерс» командасы 1984 жылғы «Оранж Боул» турнирінде «Майами Ураганына» қарсы «фумблероски» ойынында танымал тачдаун соқты. Фейк-суйп кезінде шарды алаңға қасақана қалдырғаннан кейін, «Небрасканың» желілік ойыншысы Дин Стайнкхлер оны жасырын түрде жинап алып, «Ураган» командасының әрекет етуіне дейін қарсылықсыз эндзонаға қарай жүгірді. Кейін бұл ойын көптеген деңгейдегі футболдан тыйым салынды.