Кіріспе

Чероки қоғамы – Чероки халқының ортақ мәдениеті және әлеуметтік құрылымы. Бұл термин кеңейтілген отбасы немесе ауылды да білдіруі мүмкін. Чероки халқы АҚШ-тың оңтүстік-шығысындағы таулы және құрлықтағы аймақтардың түпкілікті тұрғындары болып табылады, қазіргі Солтүстік Каролина штатында және тарихи тұрғыдан Оңтүстік Каролина, Теннесси, Вирджиния және Джорджияның қазір Көк Таулар (Blue Ridge Mountains) деп аталатын солтүстік таулы аймақтарында және оның жазықтарында қоныстанған. 1838-1839 жылдардың қысында тайпаның көп бөлігі Үндістан аумағына (қазіргі Оклахома штаты) күштеп көшірілді. Федералды деңгейде мойындалған үш чероки тайпасы бар: Чероки ұлты (CN); Чероки үндістерінің Біріккен Китууа тобы (UKB); және Көз жасы жолынан кейін Солтүстік Каролинада қалған черокилерден құралған Шығыс Чероки үндістерінің тобы (EBCI).

Үш ру

Чероки үндістерінің шығыс тобының штаб-пәтері Солтүстік Каролина штатының Чероки қаласында, Квалла шекарасында орналасқан, ал Чероки ұлты мен Біріккен Китууа тобының штаб-пәтері Оклахома штатының Талекуа қаласында орналасқан. Чероки ұлтының азаматтары негізінен 1838-1839 жылдардағы қыс кезінде Көз жасы жолымен батысқа қарай қуылған черокилердің ұрпақтары, ал UKB өз мүшелерінің басым бөлігі 1838 жылға дейін батысқа көшіп келген Чероки ескі қоныстанушыларының ұрпақтары екенін мәлімдейді. Жергілікті аңыз бойынша, Чероки халқы Көз жасы жолымен осы аймаққа жеткеннен кейін, үш тайпа ақсақалы қазіргі Талекуаға жақын жерде жиналатын жерді таңдау үшін кездесуді жоспарлаған. Екі ақсақал келді де үшіншісін күтті. Түске дейін күткеннен кейін, олар «екі адам жеткілікті» (Та’лигву) деп шешті. Чероки тілінде «Тали» – екі санын білдіреді, ал «гву» – «жеткілікті» дегенді білдіреді, яғни «Екі жеткілікті» деп аударуға болады. Бұл аңыз 1930 жылдары пайда болған деседі. Дегенмен, одан да ықтимал түсіндірме – көне шығыс Чероки тайпасының Ұлы Телико қаласы, чероки тілінде Таликва деп аталады. Тағы басқалары оны «телі и ква» сөзінен шығарған дейді, ол «жазықтар» деп аударылады. Бірақ, қазіргі чероки сөздіктерінде «далалар» деген нақты сөз жоқ.

Ақ үкімет

Ақ үкімет Тыныштық Басшысынан, кеңесшіден, бас кеңесшілерден (әр рудан бір адам), ақсақалдар кеңесі, бас сөйлеуші, елшілер және салтанатты лауазымдардағы қызметкерлерден тұрды. Бұл ұйым тайпаның бейбіт уақыттарында, соның ішінде ішкі мәселелер мен рәсімдер кезінде басшылыққа алатын шешімдерді қабылдады.

Қызыл үкімет

Қызыл үкімет Ұлы соғыс басшысынан, Ұлы соғыс басшысының орынбасарынан, жеті соғыс кеңесшісінен, соғыс әйелінен немесе "Сүйікті әйелден", бас соғыс сөйлеушіден, елшілерден, рәсімдік лауазым иелерінен және соғыс барлаушыларынан құралды. Жеті соғыс кеңесшісі, қажет деп тапқан жағдайларда соғыс жариялауға жауапты болды. Соғыс әйелі мен қарт аналар соғыс кезінде тұтқынға түскендердің тағдырын шешетін.

Отбасы

Черокилер дәстүрлі түрде аналық туыстық қауымдастық болып табылады, онда мүлік және әлеуметтік мәртебе тарихи түрде әйелдер тарапынан мұраға көшеді. Дәстүрлі черокилер үшін бала анасының отбасы мен руында туған болып есептеледі; осы балалардың өміріндегі ең маңызды адам – анасының үлкен ағасы.

Қан туралы заң

Қандық әділет жүйесін әдетте құрбан болғанның ең үлкен ағасы немесе құрбан болғанның руынан басқа ересек ер адам іске асыратын. 1808 жылы халық 1817 жылы реформаланғанға дейін Lighthorsemen-ді Ұлттың басты құқық қорғау органы ретінде құрды. 1825 жылға қарай Lighthorsemen-нің орнына Marshals, Sheriffs және Constables еуропалық-американдық үлгідегі заңды күшейту қажеттілігіне жауап ретінде тағайындалды.

Билер

Шероки тайпасының дәстүрлі билері әлеуметтік және салтанатты болып бөлінеді. Сақталған кейбір билер қазір тарихи мақсаттарынан өзгеше мақсаттарда орындалуы мүмкін. Көптеген мәдениеттер сияқты, шероки халқына да көршілес халықтардың мәдениеті әсер еткен. Шероки билеріне: Бугер биі, Стомп биі, Соғыс биі, Жеңіс биі (Құрман құйрық биі), Көбелек биі, Аю биі, Сусар аңшылық биі, Достық биі, Орман бұқасы биі және Ука биі жатады.