Кіріспе

Пиарко халықаралық әуежайы – Тринидад аралына қызмет ететін халықаралық әуежай және Тринидад пен Тобагодағы екі халықаралық әуежайдың бірі. Әуежай Порт-оф-Испан қаласының орталығынан шығысқа қарай, Пьярко қалашығында орналасқан. Бұл әуежай елдің ұлттық әуе компаниясы, сондай-ақ Кариб теңізіндегі ең ірі әуе компаниясы – Caribbean Airlines үшін негізгі хаб және операциялық база болып табылады. Пиарко халықаралық әуежайы АҚШ, Канада, Орталық Америка, Оңтүстік Америка және Еуропаға тікелей жоспарланған рейстер ұсынады. Сонымен қатар, ол Оңтүстік Кариб аймағы үшін маңызды транзиттік хаб болып табылады және Гайанадан саяхат ететін көптеген жолаушылар үшін басты байланыс нүктесі қызметін атқарады.

Қазіргі заман

2001 жылы әуежайдың жаңа терминал ғимараты мен жоғары жылдамдықты такси жолдары салынған ірі кеңейту жұмыстары аяқталды. Ескі әуежай ғимараты қазіргі уақытта жүк тасымалдауға пайдаланылады. Пиарко халықаралық әуежайы Кариб әуекомпаниясының негізгі хабы және операциялық базасы болып табылады, сонымен қатар бұрынғы BWIA West Indies Airways және Air Caribbean әуекомпанияларының негізгі хабы және операциялық базасы болды. Briko Air Services және Aerial World Services әуежайда ұшу мектебін жүргізеді. 2006 жылы Тринидад және Тобагоның әуежайлар басқармасы жерді пайдалану және қала құрылысын жоспарлау бойынша зерттеу тапсырды. Зерттеуді жүргізу үшін All Inclusive Project Development Services Limited компаниясына тапсырыс берілді. Зерттеу 2007 жылдың қазан айында аяқталып, Басқарма бекітті. 2011 жылы Солтүстік авиациялық бизнес-парктің инфрақұрылымы бойынша жұмыстар басталды. Ол 2013 жылы аяқталды. 2019 жылдың желтоқсанында Еуропалық Одақ Тринидад және Тобагоның әуежайлар басқармасына Пиарко халықаралық әуежайында ірі күн панельдерін орнатуды қаржыландыру үшін 1,5 миллион евро грант берді, онда жылына 1,443,830 кВт/сағ қуаты бар күн панельдері орнатылып, жылына 1,010 тонна шығарындылардың алдын алуға мүмкіндік болады. 2021, 2022 және 2023 жылдары Пиарко халықаралық әуежайы Skytrax компаниясы бойынша Кариб теңізіндегі үздік әуежай деп танылды, бұл құрмет үш жыл қатарынан жеңіліп алынды. 2021 жылы ол Кариб және Латын Америка аймақтарында үшінші орынды иеленді.

Операциялық құралдар

Пиарко халықаралық әуежайында екі жоғары жылдамдықты такси жолы және үш жалғастырушы такси жолы бар (ICAO F коды – жаңа үлкен ұшақтар үшін). Бұл технологиялық жағынан озық әуежайда 82 билет сату орыны бар, олар SITA-ның оптикалық талшықты C.U.T.E. жүйесі арқылы жұмыс істейді, бұл жүйе ICAO және IATA ұсынған стандарттардан асып түседі. Сондай-ақ, әуежайдың барлық пайдаланушыларына қызмет ететін ұшу туралы ақпарат дисплейі жүйесі және багаж туралы ақпарат дисплейі жүйесі де бар. Терминал толығымен кондиционерленген, темекі тартпайтын ғимарат, сағаттық шыңда 1500 жолаушыны толығымен компьютерленген иммиграциялық жүйе арқылы қабылдауға жабдықталған. Кедендік залдың ішінде төрт багаж/жүк конвейері бар. Тринидад және Тобаго Әуе күзетіне арналған әкімшілік/операциялық ғимарат Пиарко әуе базасында салынып жатыр. Сонымен қатар, әуе базасының жанында әскери әуе алаңы салынады. Ескі терминал ғимаратындағы диспеткерлік мұнара қазіргі уақытта әуе қозғалысын басқару үшін қолданылады. Жаңа терминал ғимаратындағы мұнара ұшу-қону жолағының және руллинг жолының басқаруына қолданылады. 2011 жылы тоғыз қабатты жаңа диспеткерлік мұнара ашылды. Жаңа Солтүстік терминалында халықаралық рейстерге арналған екінші деңгейде 14 авиациялық қақпасы және ішкі рейстерге арналған бірінші деңгейде 2 қақпасы бар. Ғимараттың жалпы жоспары үш негізгі элементтен тұрады: құрлық жағындағы негізгі құрылым, бір деңгейлі салықсыз сауда орталығы және Y пішіндес екі деңгейлі зал. 100 фут (30 м) биіктіктегі соборлық төбелер мен әйнек қабырғалар Солтүстік терминалға келген жолаушылар мен басқа да қонақтарға кең ашық кеңістік сезімін және Пиарко саваннасы мен жақын орналасқан Солтүстік тау жотасының тамаша көрінісін сыйлайды. Әуежай сонымен қатар Boeing 747, Airbus A330 300, Boeing 777, Boeing 767 және Airbus A340 сияқты көптеген халықаралық кең корпусты ұшақтарды қабылдауға жеткілікті үлкен. Piarco International Boeing 737, Boeing 757, Airbus A320, Embraer 190 сияқты орташа өлшемді ұшақтарды, сондай-ақ DeHavilland Dash 8, ATR 72 және басқа да осындай турбовинтті ұшақтарды қабылдай алады. Әуежайдың жоспары үш залдан тұратын бір негізгі терминал ғимаратынан тұрады. Бұл залдар өздерінің атауында көрсетілгендей қатаң түрде анықталмаған, бірақ келесі аймақтарға бөлінеді: барлық басқа әуе компанияларына қызмет ететін 1-7 қақпалар, Caribbean Airlines-қа қызмет ететін 8-14 қақпалар және Тобагоға рейстерге қызмет ететін Тобаго залы. Club Caribbean лаунжы 8-14 қақпалардың жанында, оңтүстік атриумда орналасқан. VIP Flyers лаунжы 1 қақпаның жанында, атриумның сыртында орналасқан. Тринидад және Тобаго Әуе күзеті Пиарко халықаралық әуежайында орналасқан. BWIA West Indies әрекет еткен кезде оның бас кеңсесі әуежай аумағында орналасқан. Пайдаланылмаған оңтүстік терминалы Америка саммиті үшін VIP терминалы ретінде қайта жаңартылды. Солтүстік терминалына қосымша қашықтағы тұрақ орындары қосылды. 2009 жылдың қараша айында оңтүстік терминалын жаңарту жұмыстары аяқталды және бұл аймақ қазір жоғары деңгейдегі саяхатшыларға арналған жеке/корпоративтік әуежай ретінде қызмет етеді. 2022 жылы әуежайда 12 миллион долларлық күн энергиясы паркінің құрылысы басталды.

Терминалдар

Пьярко халықаралық әуежайының екі терминалы бар. Оңтүстік терминал бұрын әуежайдың жолаушылар терминалы болған, бірақ қазір басқарушы терминал ретінде пайдаланылады. Ол жүк рейстерін, жалпы авиацияны және тікұшақ рейстерін қамтамасыз етеді. Онда он төрт тұрақ орыны, сондай-ақ жеңіл ұшақтарға арналған тұрақ бар. Бұған қоса, Тринидад және Тобаго әуежайлары басқармасының бас кеңсесі орналасқан әуежайлар әкімшілігі орталығы да бар. Солтүстік терминал – негізгі жолаушылар терминалы. Ол барлық коммерциялық жолаушылар рейсін қабылдайды. Солтүстік терминалда жиырма тоғыз тұрақ орыны бар. Жолаушылар авиакомпанияларынан өзге, әуежай жүк тасымалын, жалпы авиацияны, әскери және теңіздегі көптеген мұнай платформаларына тікұшақ рейстерін де жүзеге асырады.

Солтүстік терминал

Солтүстік терминал – 2001 жылы салынған негізгі жолаушылар терминалы, ол барлық коммерциялық жолаушылар рейсін қамтамасыз етеді. Онда екі салонға бөлінген жалпы саны он төрт авиамост қақпасы және үш салонға бөлінген жиырма тоғыз тұрақ орыны бар. Салонның нақты атауы жоқ, бірақ олар Caribbean Airlines және басқа барлық әуе компаниялары арасында бөлінген. Батыс салонында VIP лаунж, төрт қашықтан басқару тұрағы бар және 1-7 қақпалар арқылы барлық халықаралық әуе компанияларына қызмет көрсетеді. Бұл салон әуежайдың қалған бөлігімен оңтүстік атриум арқылы байланысқан. 8-14 қақпалар Caribbean Airlines халықаралық рейсіне қызмет көрсететін шығыс салонын құрайды, сондай-ақ Club Caribbean лаунжы мен сегіз қашықтан басқару тұрағы орналасқан. Екі салон бірге әуежайдың халықаралық ұшу бөлімін құрайды, онда салықсыз сауда орталығы және әуе алаңы мен Солтүстік жотасының панорамалық көрінісі бар. Солтүстік терминалдың қалған бөлігі кіру залынан, қоғамдық атриумнан, келу залынан, жергілікті тамақ алаңынан және кіру залынан сырт орналасқан Тобаго салонынан тұрады. Тобаго салоны тек Тобагоға ішкі рейстерге қызмет көрсетеді және халықаралық ұшу залы сияқты инфрақұрылымды қажет етпейді, сондықтан тек үш тұрақ орыны бар. Кіру залында 82 билет кассасы бар, Caribbean Airlines шығыс және батыс шеткі кассаларды (Тобагоға бөлінген) алып жатыр, ал қалған кассаларды басқа барлық әуе компаниялары пайдаланады. Келу залында 4 багаж тасымалдау лентасы, көлік жалға алу қызметтері және мейрамханалар бар. Қоғамдық атриум – бұл жылдам тамақтану, сауда және Кариб теңізіндегі ең үлкен шыны күмбездің астындағы отыру орындарынан тұратын әлеуметтік кеңістік. Ол халықаралық ұшу залын, Тобаго салонын, келу залын және кіру залын байланыстырады.

Оңтүстік терминал

Оңтүстік терминал қазір жалпы авиация, жүк және тікұшақ рейстерін қамтамасыз етеді. Онда жалпы он төрт тұрақ орнымен қатар, Әуежай әкімшілік орталығы мен Әуежай басқармасы кеңселері орналасқан.

Жер үсті тасымалы

Әуежайға шығыс-батыс бағытындағы Черчилль-Рузвельт тас жолы қызмет көрсетеді, ол әуежайдың солтүстігінен өтеді және BWIA бульвары арқылы әуежайдың ішкі айналымына қосылады. Әуежайға сондай-ақ Карони Оңтүстік Жағалау жолы арқылы оңтүстіктен де келуге болады, ол Карониде солтүстік-оңтүстік бағытындағы Уриа Батлер тас жолымен жалғасады. Қоғамдық көлік корпорациясы апта ішінде сағат сайынғы рейстерді жүзеге асырып, әуежай мен Порт-оф-Испаниядағы Сити Гейт арасында автобус қатынасын қамтамасыз етеді. Сити Гейттен жолаушылар өздерінің соңғы пунктіне жету үшін автобусқа отыра алады. Әуежайда белгілі бір тарифпен жеке такси қызметтері де қолжетімді. Әуежайдың келу залында жергілікті және шетелдік жалға беру компанияларынан автомобильдерді жалға алуға болады. Әуежайда күнделікті, апталық және айлық төлемдері бар үлкен жердегі тұрақ орны бар, сондай-ақ аяқталмаған жолдың солтүстігіндегі, қолданыстағы тұрақ орнының тұсында қосымша тұрақ орны бар, онда шаттл қызметтері ұсынылады.

Апаттар мен оқиғалар

1942 жылдың 22 тамызында KLM West Indisch Bedrijf компаниясы басқаратын Lockheed Model 14 Super Electra ұшағы ұшып көтерілгеннен кейін көп ұзамай, әуежайдан шамамен 3 километр (2 миль) қашықтықта апатқа ұшырап, борттағы 13 адамның барлығы қаза тапты. 1963 жылдың 5 қаңтарында екі швед азаматы, пилот Торгни Соммелиус және актер Эрик Страндмарк жүретін Cessna Skywagon ұшағы Пьяркода апатқа ұшырап, өртеніп, олардың өмірі аяқталды. 1963 жылдың 28 қарашасында Avensa компаниясы басқаратын Convair CV 340 ұшағы Сиудад-Боливардан ұшып шыққаннан кейін көп ұзамай алты қарулы адам тарапынан қасып алынып, бағыты Каракасқа бұрылды. Олар ұшқышты Сиудад-Боливар айналып ұшуға мәжбүр етіп, алдағы сайлауда дауыс беруден бас тартуға шақыратын жарнама парақшаларын таратуға бұйрық берді. Содан кейін олар Пиаркоға ұшуды талап етті, онда олар өздерін полицияға тапсырды. 1984 жылдың 29 шілдесінде Каракастан Кюрасаоға 87 жолаушысы бар Aeropostal DC 9 рейсін бес қарулы адам әуеде қасып алып, Пьяркоға қонуға мәжбүр етті. Тринидад және Тобаго үкіметі қасып алушылармен келіссөздер жүргізуден бас тартты, ал ұшақ бірнеше сағаттан кейін ұшып кетті. 36 сағаттан кейін Венесуэланың терроризмге қарсы күштері ұшаққа шабуыл жасап, кепілге алынғандарды құтқарып алды, осы оқиғада екі қасып алушы қаза тапты. 1990 жылдың 17 қаңтарында америкалық турист киімдерін шешіп, әуежай аумағына кіретін қоршаудан секіріп өтіп, бір көлікті ұрлап, British Airways Boeing 747 ұшағына соқтығысты. Қамауға алынғаннан кейін ол қашып, ұшақтың қозғалтқышына секіріп, қаза тапты. 2005 жылдың 18 сәуірінде Tobago Express Dash 8–300 ұшағы қону шассисінің алдыңғы дөңгелегі бірнеше рет әрекеттенгеніне қарамастан, ашылмады. 46 жолаушы мен 3 экипаж мүшесінің арасында жарақат алғандар болмады, бірақ кейбіреулері қорқыныштан ұшып түсті. 2007 жылдың қазанында Пиарко және сол кездегі Crown Point халықаралық әуежайы (қазіргі Артур Наполеон Реймонд Робинсон халықаралық әуежайы) әуежай қызметкерлерімен жақсы жалақы талаптары бойынша келіссөздер сәтсіз аяқталғандықтан кем дегенде 2 күнге жабылды. Пиарко мен Краун Пойнт арқылы барлық рейстер тоқтатылып, Кариб теңізі және халықаралық бағыттарға саяхаттайтын жолаушылар үшін үлкен қиындықтар туды. 2007 жылы Caribbean Airlines рейсі Норман Мэнли халықаралық әуежайынан Барбадостағы Грантли Адамс халықаралық әуежайы мен Синт-Мартендегі Принцесса Джулиана халықаралық әуежайында тоқтағаннан кейін Пиаркоға келген кезде Boeing 737–800 ұшағының қозғалтқышында түтін пайда болды. Кабинадағы қосалқы қуат көзі істен шықты, бірақ 84 жолаушының арасында жарақат алғандар туралы хабарлама жоқ. 2008 жылдың 15 тамызында American Airlines Boeing 757–200 ұшағы гидравликалық жүйедегі ақауларға байланысты апаттық қону жасады. Ұшақ қауіпсіз қонды, бірақ тежегіштер істен шығып, ұшақ ұшу-қону жолағынан шыға алмады. Жолаушылар терминалға жеткізілді, ал механиктер ұшақты алып тастауға үш сағаттан астам уақыт жұмсады, бұл әуежайды ұшу операциялары үшін жапты. 188 жолаушы мен жеті экипаж мүшесінің арасында жарақат алғандар жоқ. 2009 жылы Пиарко және Краун Пойнт халықаралық әуежайлары ұшақ отынында көп мөлшерде күкірт табылуына байланысты үлкен кешігулер мен рейстердің жойылғандарына тап болды, бұл отынды пайдалануға жарамсыз етті. Пиарко мен Краун Пойнтқа баратын және одан келетін әуе компаниялары рейстерін тоқтатты немесе кешіктірді. 2010 жылдың 14 шілдесінде American Airlines Boeing 767–300 рейсі 1668 Майами халықаралық әуежайына бағытталған кезде құс соғып, апаттық қону жасауға мәжбүр болды. 212 жолаушы мен экипаж мүшелерінің арасында жарақат алғандар мен қаза тапқандар жоқ. 2021 жылдың 19 қазанында Aerial World Services Ltd Diamond DA40 Diamond Star ұшағы Пиаркоға жақындаған кезде белгісіз жағдайларда апатқа ұшырады. Екі адам (ұшу нұсқаушысы және студент) жарақат алды.