Porsche 936: Ле-Манның үш дүркін чемпионы

Кіріспе

Porsche 936 – 1975 жылы Porsche компаниясы ұсынған, 917 бес литрлік 5-топтық спорттық автомобильдің және 908 үш литрлік 6-топтық прототиптік спорттық автомобильдің кейінгі, бірақ кешіккен мұрагері. Екеуі де 1971 жылдан кейін зауыттан алынып қойылған. Атауы Porsche 930 моделінің турбокомпрессорлы қозғалтқышының түрінен және 6-топтық жарыстардағы қатысуынан туындаған.

Тарих

Porsche 936 әлемдік спорттық автомобильдер чемпионатында және 1976 жылғы Ле-Манның 24 сағатында 6-топ формуласы бойынша жарыс үшін құрастырылды, және екеуінде де жеңіске жетті. 002 нөміріндегі шасси Джеки Икс және Гис ван Леннеппен Ле-Манда жеңіс оді, ал Рейнхольд Йост пен Юрген Барттың 001 нөміріндегі шассиінің қозғалтқышы бұзылды. Бұл жеңістерді Porsche 935, 5-топта жеңіс оді, өндірістік бауырымен бөлісті. Ашық төбелі, екі орынды спайдер 2140 см³ көлемді, екі клапанды, бір турбокомпрессорлы, ауамен салқындатылатын 6 цилиндрлі қозғалтқышпен жабдықталған, немесе 1.4 есеу коэффициентімен есептегенде 3000 см³-қа тең. Шасси 917 негізінде жасалған, көптеген бөліктері де сол машинадан алынған. Алғашқы жарыстарда Martini Racing машинасы әлі қара түсті болды, ал рульдің артындағы қозғалтқыш қақпағы тегіс болды. Маусым соңында үлкен дөңгелек және қозғалтқыштың үстіндегі ауа жинағыш автокөлікке орнатылды. Ол турбокомпрессорлы қозғалтқыштың ауасын қабылдау үшін емес, сондай-ақ ауамен салқындатылатын қозғалтқышты салқындату үшін емес, негізінен интеркулер үшін қолданылды. 1976 жылдан 1981 жылға дейін зауыттан қатысқан Porsche 936 Ле-Манның 24 сағатында үш рет жеңіске жетті (Жаки Икс, 1976, 1977, 1981), осылайша үш түпнұсқа шассидің әрқайсысы бір рет жеңіс оді. 1978 жылы екі бұрынғы жеңімпаз шасси, олардың бірі (936/78) 935 қозғалтқышының жетілдірілген нұсқасын алған, Renault-дан кейін екінші және үшінші орындарды иеленді, ал жаңа 003 нөміріндегі шасси қақтығысқа ұшырады. Porsche 936-ны тұтынушыларға сатуды жоспарламады, олардың орнына 1979 жылы Ле-Манда алғашқы төрт орынды алған 935-ті және әлі де қолда бар ескі 908-ді, турбо қозғалтқыштармен жаңартылған және 936-ға ұқсас аэродинамикамен пайдалануды қалады. 1981 жылы Porsche Ле-Манның 24 сағатына жеңіске жету үміті жоқ модификацияланған 924-термен қатысуды жоспарлады. Бұл Porsche-дің жаңа бас директоры Питер Шутцкеге ұнаған жоқ, ол Porsche-дің жеңуге қабілетті машинамен немесе мүлдем қатыспауды талап етті. Porsche инженері Питер Фальк Инди қозғалтқышын ұсынды, бірақ АҚШ-тың жаңа ережелеріне байланысты ол ешқашан қолданылмады, себебі ол Инди сериясында бәсекеге қабілетсіз болар еді, алайда спорттық автомобиль шассиінде бәсекеге қабілетті болуы мүмкін еді, сондықтан Porsche инженерлік басшысы Хельмут Ботт мақұлдады, сонымен қатар 956 үшін қозғалтқышты сынауға мүмкіндік берді. Сондықтан Porsche мұражайынан бірнеше 936 машиналары алынып, 936/81 моделін жасау үшін қайта жобаланды және 1981 жылғы Ле-Манның 24 сағатына ресми 2 жұмыс машинасы ретінде қатысты. Жаки Икс зейнеткерліктен қайтып келді және бельгиялықтың өтініші бойынша британиялық Дерек Белл жарыста оның командаласы болды, олар жеңіске жетті, ал Масс/Барт/Хейвуд командасы шығып қалды. Porsche инженерлері өте жақсы клиенттерге ресми емес қолдау көрсетті, сондай-ақ Йост 1980 жылы Porsche 908/80 деп аталған автомобильді құрастыру үшін қосалқы шасси (004) және бөлшектерді алды, ол Joest Racing жекеменшігінде қатысты. 1980 жылы Ле-Манда Martini Racing Liqui Moly командасы екінші орын алды. Кремер 1982 жылы 005 шассиі деп аталған өзгертілген 81 жылғы машинаның жобаларын алды. 1982 жылы Индикар үшін жасалған жаңа 2650 см³ қозғалтқыш 1981 жылы жеңімпаз 003 шассиінде сынақтан өткеннен кейін, Porsche 956 таныстырылды, оған ерлерге арналған Christian Dior хош иісі Jules демеушілік етті. 956 құрастырылған жаңа C тобының тұсаукесер жылында Kremer Racing және Joest Racing сияқты жеке командалар 956-ны 1983 жылға дейін күтуге мәжбүр болды. Осылайша, екі команда да жаңа C тобының ережелеріне сәйкес келу үшін 936 көшірмелеріне шатыр қосылған жаңа конструкцияларды жасады. Йост машинасы 936C JR005 деп аталды, ал Кремер машинасы CK5 01 деп аталды.

The Porsche 936 was built to compete in the World Sportscar Championship as well as at 1976 24 Hours of Le Mans under the Group 6 formula, which it won both of. Chassis 002 with #20 won with Jacky Ickx and Gijs van Lennep at Le Mans, while the #18 chassis 001 of Reinhold Joest and Jürgen Barth had engine failure. It shared these victories with its production based sibling, the Porsche 935 which won in Group 5. The open top, two seater spyder was powered by an air cooled, two valve single turbocharger flat 6 engine with 2140 cc, or the equivalent of 3000 cc including the 1.4 handicap factor. The spaceframe chassis was based on the 917, with many of the parts also coming from that car. In the first outings, the Martini Racing car was still black, and the engine cover behind the roll bar was flat. The large hump and the air box above the engine was fitted onto the car later in the season. It is not for the air intake of the turbocharged engine, nor for cooling of the air cooled engine itself, but instead mainly used for the intercooler. From 1976 to 1981, the factory entered Porsche 936 won the 24 Hours of Le Mans three times with Jacky Ickx ('76, '77, '81), thus each of the three original chassis won once. In 1978, the two previously winning chassis, one of which (the 936/78) had been given a developed version of the 935 engine came second and third behind the Renault, while the pole setting new chassis 003 crashed out. Porsche did not intend to sell the 936 to customers, wanting them instead to use the 935 (which occupied the first four places at Le Mans in 1979), and the old 908 which were still around, updated to turbo engines and new 936 like aerodynamics. In 1979, a half hearted Essex sponsored Le Mans entry with two 936 was a failure, and the car also crashed at Silverstone. For 1981, Porsche was planning to enter the 24 Hours of Le Mans with modified 924s, which had no hopes of winning. This didn't sit well with Porsche's new CEO Peter Schutz, who insisted that Porsche enter with a car capable of winning or not at all. Porsche engineer Peter Falk suggested an Indy engine developed but never used due to new US regulations, which would have made it uncompetitive for the Indy series, however, it could have been competitive in a sports car chassis, so it was approved by Porsche's engineering chief Helmuth Bott, also it provided an opportunity to test the engine for the 956. So a few 936s were pulled out of the Porsche museum in Stuttgart, redesigned to create the 936/81 and entered as 2 official works entries for the 1981 Le Mans 24 Hours. Jacky Ickx was coaxed out of retirement, and at the Belgian's request got Briton Derek Bell as his teammate for the race, which they then won, with the Mass/Barth/Haywood sister car retiring. Porsche engineers provided some unofficial support to very good customers, though, and Joest managed to get a spare chassis (004) and parts to assemble a car which was in 1980 designated as Porsche 908/80 and entered privately by Joest Racing. The Martini Racing Liqui Moly backed car took second at Le Mans in 1980. Kremer received blueprints to recreate a modified '81 spec car dubbed chassis 005 for 1982. The successor Porsche 956 was introduced in 1982 after the new 2650 cc engine designed for Indycar was tested in the 1981 winning chassis 003 which was sponsored by Jules, a Christian Dior fragrance for men. At the inaugural year of the new Group C formula which the 956 was built for, privateer teams such as Kremer Racing and Joest Racing had to wait until 1983 for their 956. Thus, in an attempt to conform to the new Group C regulations, both teams built new bodyshapes that incorporated a roof onto their 936 replicas. Joest's car was designated as 936C JR005 while Kremer's car became known as the CK5 01.