Кіріспе

Британдық методист пасторы, социалист және бейбітшіл (1903–1998)

Дональд Оливер Сопер, Сопер бароны (31 қаңтар 1903 – 22 желтоқсан 1998) – британдық методист пасторы, социалист және бейбітшіл. 1953–1954 жылдары Методист конференциясының президенті қызметін атқарды. 1965 жылдың мамыр айынан бастап Лордтар палатасының мүшесі болды. Тарихшы Мартин Веллингс былай мәлімдейді:

Ерте өмір

Сопер 19-шы ғасырдың 36 Knoll Road, Wandsworth, Лондон қаласында дүниеге келді. Ол теңіз сақтандыру саласындағы орташа сақтаушы Эрнест Франкхэм Сопердің (1871–1962), тігіншінің ұлы, және оның әйелі Каролина Амелияның (қыз есімі Пилчер, 1877 жылы туған), мектеп директоры және құрылысшының қызы, үш баласының үлкені болды. Ол Лондонның оңтүстігіндегі Аске мектебінде, Кембридж университетіндегі Сент-Катарина колледжінде және Уэсли үйінде, сондай-ақ Лондон экономика мектебінде білім алды, онда PhD дәрежесін алды. Ол футбол, крикет және бокс бойынша мектеп құрамасының капитаны болған ерекше спортшы болды, бірақ боулинг кезінде қарсыластың ойыншысын жоғары жылдамдықпен доп тастап, қасақана емес, жазатайым түрде қаза таптырғаннан кейін крикеттен бас тартты.

Министрлік

Сопер методистік пасторлыққа үміткер ретінде ұсынылды, ал әлі сынақ мерзімінде (алғашқы қызмет орнында) ол методизмнің негізін қалаушыларының үлгісімен ашық ауада уағыз айту арқылы үлкен қауымдарға жетуге тырысты. 1926 жылдан тоқсан жасқа дейін ол Лондонның сөз бостандығы орталықтарында – Тауэр Хиллде және (1942 жылдан бастап) Гайд-парктегі Спикерлер бұрышында уағыз айтты; ол ашық ауада уағыздаушының басты құралының құрметіне «Доктор Сопбокс» деп жиі аталатын. Ол даулы, жылдам ойлайтын және көп көрермен жинайтын адам болды. 1929 жылдың 3 тамызында ол Мари Динге үйленді. Олардың төрт қызы болды, ең кішісі – Каролина, жазушы Теренс Блэкердің бірінші әйелі болды. Пасторлық қызметінің басында Сопер қала ішіндегі кедейлікті көргеннен кейін радикалды жаңаруға ұшырады. Ол Лейборист партиясының белсенді мүшесі болды және оның уағыздарының көп бөлігі христиандық жақсы хабардың саяси маңызына арналды. Өмірінің соңында ол Маргарет Тэтчердің саясаты христиандықпен үйлеспейтіндігі туралы пікірін қатты айтқандықтан көптеген консерваторларды ренжітті. 1936 жылдан 1978 жылға дейін зейнетке шыққанға дейін ол Кингсвей Холлдың пасторы болды, ол методист шіркеуіндегі «Орталық зал» және үйсіздер, жалғыз аналар және алкоголизммен күресіп жатқандар сияқты әлеуметтік жағдайы нашар топтарға практикалық көмек көрсеткен Батыс Лондон методист миссиясының үйі болды. 1952 жылы ол Методист конференциясының президенті болып сайланды, ол 1953–1954 жылдары қызмет етті. Сопер вегетариандық өмір салтын ұстанды. Социалист болумен қатар, ол алкоголь ішпеді, қанды спорт түрлеріне (1967 жылдан 1997 жылға дейін қатыгездікке қарсы лиганың президенті болды) және құмар ойындарға (британдық патша отбасының ат жарысына қатысуын сынады) қарсы күресті, ең бастысы – бейбітшілдік жақтасы болды. Ол 1937 жылы Бейбітшілікке берілгендер одағына қосылды және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бейбітшілдік уағыздады, оның тиімділігі соншалық, ол BBC арнасында хабар таратудан тыйым салынды. Соғыстан кейін Сопер радио және теледидар бағдарламаларында жиі пайда болды, соның ішінде BBC-нің «Күннің ойы» бағдарламасының тұрақты жүргізушісі болды. Ол Иан Пейсли мен Солтүстік Ирландиядағы еркін пресвитериандарды сынады.

Іс-шаралар

Ол ядролық қарусыздану науқанының бастапқы күндерінен-ақ белсенді қатысып, көп жыл бойы Англиядағы Келісім қауымдастығының президенті болды. Жиырма жыл бойы ол социалистік "Tribune" журналына тұрақты түрде мақалалар жазды, ал 1958 жылы Лондон округтік кеңесінің кеңесшісі (Еңбек партиясынан) болып сайланды. Лондон округтік кеңесі таратылғаннан кейін, ол Ұлы Лондон Кеңесінің (1964–65) кеңесшісі болды және сол кездегі Лейбористік үкіметтен өмірлік пэрлік тағайынымды қабылдады, осылайша 1965 жылдың 12 мамырында Лондонның Камден ауданындағы Кингсвейден барон Сопер атанды. Ол Лордтар палатасында отырған алғашқы методист пасторы болды, оның болуына қарсы болған (оны "өлімнен кейінгі өмірдің шындығының дәлелі" деп атаған) мекеме, бірақ ол оны өз пікірлерін білдіру үшін платформа ретінде пайдалана алды. 1967 жылы Сопер: "Бүгін біз бірінші нағыз құдайсыз заманда өмір сүріп жатырмыз, яғни мен сияқты анасының қолынан ән естігенін есіне алмайтын, әсіресе балалар көп, олардың алғашқы әуендері ән жинағынан емес, Radio One-нан, ал достарымен, туыстарымен және басқа адамдармен танысулары менің болғандай, жексенбілік мектепте немесе шіркеуде емес" деп ренжіді.

Зейнеткерлік

Ол аудандық миссионерлік қызметтен кеткеннен кейін Мэрилебондағы Хинде-стрит методистік шіркеуінде зейнеткер министр ретінде жұмыс істеді. 1978 жылы ол Хайд Парк бұрышындағы тік тұрғызған тақтадағы (soapbox) даулы тұлға болған кезеңі және болашаққа деген үміттері туралы BBC радио бағдарламасында, дін қызметкері және журналист Оуэн Спенсер Томаспен сұхбаттасты. Сопер өмірінің соңғы жылдары ауыр артритке шалдығып, коляскада отыруға мәжбүр болды, бірақ бұл оның уағыздауын және қоғамдық шараларға қатысуын тоқтатуға кедерес болмады. Ол 1998 жылдың 22 желтоқсанында 95 жасында дүние салды. 2005 жылдан бастап оның бұрынғы мектебі, қазір Хабердашерс Аскінің Хатчам колледжі, оның есімімен аталатын үйге ие – бұл мектеп директорының немесе директрисаның атымен аталмаған жалғыз үй.