Кіріспе

Караваджоның "Жылға тікеннен тәж кигізу" картинасы – итальян суретшісі Микеланджело Мериси да Караваджоның туындысы. Шамамен 1602/1604 жылдары немесе мүмкін 1607 жыл шамасында жасалған бұл картина қазір Венадағы Көркем-тарихи мұражайда сақталуда. Оны 1809 жылы Римде император елшісі, барон Людвиг фон Лебцельтер сатып алған, бірақ Венаға 1816 жылға дейін жеткен жоқ.

Тарих

Караваджоның өмірбаясын жазған Джованни Беллоридің сөзіне сәйкес, Тікенді таж Винченцо Джустинианидің, Караваджоның меценаты үшін жасалған, және бұл картинаны Джустиниани коллекциясында анық табуға болады. Джустинианиге жатқызу оны 1606 жылға дейінгі кезеңге, яғни Караваджо Римнен қашқан уақытқа орналастырады, бірақ Питер Робб оны 1607 жылға, суретші Неапольде болған кезде дайындалған деп санайды. Суретте Иса Мәсіхті айқышқа тартып өлтіруге дейін оның басына тікенді таж кигізіліп, билік құру туралы талабын қысымға алу бейнеленген. Мәсіхтің қисық денесі Белведер торсосының ықпалымен жасалған. Сурет есік жоғары орналасқан суперпорт ретінде жоспарланған.

Стиль

Караваджоның меценаты Винченцо Джустиниани интеллектуал және коллекционер болған, сонымен қатар өмірінің соңында өнер туралы мақала жазды, онда өнердегі жетістіктердің он екі деңгейін анықтады. Ең жоғары деңгейде ол реализм мен стильді ең жетілдірген түрде үйлестіре алатын Караваджо мен Аннибале Карраччиді ғана атады. Осы «Тікенді тәж кигізу» картинасы Джустинианиның негізгі ойын көрсетеді: екі сазайын берушінің тікенді соққысының қатыгездігі нақты байқалған шындық ретінде бейнеленген, сондай-ақ Құдайдың өлімін қадағалап отырғанда рельске сүйенген шенеуніктің жалыққан хал-жағдайы да дәл көрсетілген; ал Мәсіх шыдамдылықпен шын азапты сезінуде. Бәрі де қарама-қарсы және қиылысатын көлденең және диагональдардан тұратын классикалық композицияда бейнеленген. Ауыру мен садизм тақырыбы осы туындының негізгі ойы болып табылады. Джон Гэш екі сазайын берушінің таяқтарының саптарымен тәжді басып, «ритмикалық және садистік соққылар» жасағанын көрсетеді. Робб картинаның «ауырсынуды қалай беру және қалай сезіну, азап пен ләззаттың кейде қаншалықты жақын болатыны, алтын түстен кейін қаншалықты құмар азап болуы мүмкін екендігі» туралы екенін айтады.