Кіріспе

Британдық жақындықтаушы, "Home and Away" телехикаясының кейіпкері

Родни "Gipsy" Смит MBE (1860 жылдың 31 наурызы – 1947 жылдың 4 тамызы) – 70 жылдан астам уақыт бойы Америка Құрама Штаттары мен Ұлыбританияда жақындықтау науқандарын жүргізген британдық жақындықтаушы. Ол "Құтқару армиясының" алғашқы мүшесі, Фанни Кросбидің замандасы және Г. Кэмпбелл Морган мен Х. А. Айронсайдпен таныс болған.

Ерте өмір

Смит Лондоннан солтүстік-шығысқа қарай алты шақырым жердегі Эппинг Орманында рома тіккен шатырында дүниеге келді. Бүгінгі күні бұл орын Вудфорд Гриндегі Су тартқыш бұрышына жақын орман ішіндегі үлкен ескерткіш таспен белгіленген. Смит ешқандай білім алмады, ал оның отбасы себеттер, қалайы ыдыстар мен кір жууға арналған қысқыштар сату арқылы күнкөріс жасады. Оның әкесі Корнелиус (1831–1922) және анасы Мэри (Полли) Уэлч (шамамен 1831–1865) олардың vardo-сында бақытты үй жасады. Смиттің анасы Гертфордширдегі Балдок маңында шешек ауруынан қайтыс болған кезде ол бала болды. Ол Нортон қаласындағы Сент-Николас шіркеуінің маңына жерленді, қазір Летчворт Гарден-Ситинің бір бөлігі. Корнелиус Смит кейіннен оның қабіріне жерленді. Смиттердің отбасында төрт қыз және екі ұл болды (Родни төртінші бала). Корнелиус Смит түрлі қылмыстар үшін бірнеше рет түрмеге түсті. Сол жерде ол түрме капелланынан жақсы жаңалықты естіді; кейіннен ол және оның бауырлары миссионерлік жиналыста дінге қайта оралды. 1873 жылдан бастап "Дінгі айналған цыгандар" көптеген уағыздық жұмыстарға қатысты.

Қайта құру

16 жасында Смиттің дінге келуі әртүрлі факторлардың үйлесуінің нәтижесінде болды; әкесінің үлгісі, Айра Санкидің ән айтқанын есту және Бедфордтағы Джон Буньянның үйіне сапар барлығы да әсер етті. Ол өзінен-өзі оқуға және жазуға үйреніп, уағыз айтуды бастады. Кездескен адамдарына гимндер оқып, "ән салатын цыган бала" деп танылды. Бір күні Лондондағы Христиан Миссиясының (кейіннен Құтқару Армиясы) бас кеңсесінде өткен жиында Уильям Бут цыгандарды байқап, жас Смиттің мүмкіндігін сезді. 1877 жылдың 25 маусымында Смит Буттың Миссияда евангелист болу туралы ұсынысын қабылдады. Алты жыл бойы (1877–1882) ол көшелерде және миссионерлік залдарда қызмет етті.

Отбасы

1879 жылы 17 желтоқсанда ол өз дініне келгендерінен бірі – Энни Э. Пеннокқа үйленді. Осы некеден Родни мен Эннидің үш баласы дүниеге келді, екі ұл мен бір қыз. Үлкен ұлы Олбэн Родни кейінірек христиан дініне келді, содан соң әкесінің жолын жалғап, АҚШ-та евангелист болды. Олбэн «Gipsy Smith, Jr.» деп танылды және 1911 жылдан бастап 1951 жылғы 24 тамыздағы өліміне дейін евангелист қызметін атқарды. Олбаннің үш баласы болды: Бетти, Джон (Джек) Родни, заңгер, және Джордж Уилбур, үш шіркеудің пресвитериан пасторы – біреуі Миссуриде, біреуі Арканзас штатының Штутгарт қаласында, ал екіншісі Миссисипи штатының Бейтсвилл қаласында. Роднидің кіші ұлы Альфред Ханли жас кезінде христиан дініне келді және Англияда Веслиан пасторы болды, 43 жылдық қызметі барысында 11 түрлі пасторлық қызмет атқарды. Ханли 1949 жылғы 11 ақпанда 67 жасында қайтыс болды. Рода Зилла әкесінің «Бейбітшілік миссиясы» деп аталған Оңтүстік Африкадағы үлкен жорығында көмектесті. Кейіннен ол Джеймс Лин есімді банкирге тұрмысқа шығып, екі балаға ие болды: Родни Джеймс Лин және Зилла Лин. Жипсидің немересі Зилла Элизабет Лин, Шығыс Ликтегі белгілі ағылшын жазушысы Дэвид Лазельмен бірлесіп, Жипси Смит туралы «Жипси Смит, мен келген орманнан» атты алғашқы өмірбаянын жазды. Сонымен қатар, Арканзас штатының Эль-Дорадо қаласындағы лейтенант Чарльз Смит британдық евангелистік журнал «The Flame» үшін Жипси Смит отбасы туралы қысқаша өмірбаяны жазды (шілде-қыркүйек 2006 ж., 72-том, № 3).

Құтқару армиясы

Родни мен Энни бірнеше тапсырмада қызмет етіп, қауым мүшелерінің саны жүздегенге, содан кейін мыңға дейін өскенін көрді. 1882 жылдың маусым айына қарай көптеген адамдар келіп, жұмыс өркендеді. Оған алтын сағат сыйға тартылды, ал оның әйеліне жергілікті шіркеулердің жылы жүректі мүшелері шамамен 5 фунт стерлинг (қазіргі шақта 330 фунт стерлинг) табыс етті. (Смит бұл тыйым салынғанын білгендіктен, Құтқару армиясы корпусы бұл іске қатыспады.) Бұл сыйлықтарды қабылдау әлі де Құтқару армиясының ережелерін бұзу болып есептелді, және осы себеппен ол ұйымнан қуылды. Оған сыйлықтарды қайтаруға мүмкіндік берілмеді. (Гипси Смит өзінің "Өмірі мен еңбегі" атты кітабында генерал Буттың екі ұлы, Брамвелл мен Баллингтонмен арасында кейбір қиындықтар болғанын айтады, бұл оған жағдайды түзеуге мүмкіндік бермейтін шешімге әкелген болуы мүмкін. Брамвеллдің жақын досы Корнелиус Фелпс: «Брамвелл Смиттен құтылуды қалады» деп жазды.) Бұл оқиға өте күтпеген жерден болды, сондықтан басқа уағыздаушылар оның уағыздау кестесін өз мойнына алуға мәжбүр болды, соның ішінде замандас уағыздаушы Чарльз Кроуи Смит Ханлидегі екі тапсырманы қабылдады. Оның Құтқару армиясымен жасаған сегіз тапсырмасы нәтижесінде 23 000 адам шешім қабылдады, ал оның жиындары 1500 адамға дейін жететін.

Евангелист саяхаттары

Ол өмір бойы жүздеген мыңдаған адамдарды қамтитын евангелистік жорықтармен әлемді кеңінен аралап сапарлады. Ол қаншалықты аспаздықпен айналысса да, Атлантиканың екі жағында да цығандардың лагерьлерін барудан ешқашан жалыққан емес. Ол уағыз айту үшін ешқашан дайындалған уағыз жазбаған. Смит бірнеше кітап жазды және уағыз айтқандай жақсы ән айта алды. Кейде ол уағызын тоқтатып, ән шырқап жіберетін. Ол орындаған гимндердің бірнешеуі Columbia Records компаниясымен жазылған. Ол методист болғанымен, барлық дін өкілдері оны жақсы көретін. Оның өткізген әр жиынында адамдар дінін қабылдаған дейді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Y.M.C.A. ұйымының қолдауымен Франциядағы британ әскерлеріне қызмет етті, көбінесе майданға барып, оларға көмектесті. Осының нәтижесінде король Георг VI оны Британ империясының орденінің мүшесі етіп тағайындады.

Кейінгі өмірі

Гипси Смиттің әйелі Энни 1937 жылы 79 жасында, ол Америкада болғанда қайтыс болды. 1938 жылы газет беттерінде 78 жастағы жесірдің Мэри Элис Шоумен, оның 27 жасқа толған күнінде үйленгені жайлы жаңалық тарады. Смиттің екінші әйелі оның жиналыстарында көмектесті, ән айтты, хатшылық жұмысын атқарды, ал кейін денсаулығы нашарлағанда оны күткен. Жүрек талмасынан қайтыс болды, 87 жасында Америкадағы круиз кезінде "Квин Мэри" кемесінде көз жұмды. Бұл оның Атлантика мұхитын 45-рет кесіп өтуі болды деп есептеледі. Оның жаназасы мен кремациясы 1947 жылдың 8 тамызында Нью-Йорк қаласында өтті. 1949 жылдың 2 шілдесінде Англияның Эппинг Форест аймағындағы Милл Плейн жерінде мемориалдық тақта ашылды, ол оның туған жері болған; оның күлі сол жерге жерленген деген ақпарат бар.