Кіріспе

Нью-Йорктегі жаяу жүргіншілер көпірі, Америка Құрама Штаттары.

Ол 2009 жылғы 3 қазанда жаңа Гудзон штатының тарихи саябағының бөлігі ретінде жаяу жүргіншілерге арналған жол ретінде қайта ашылды. Нью-Йорк штатының көпірлік басқармасы көпір құрылымын күтіп ұстауға жауапты (2010 жылғы шілдеде губернатор мен заң шығарушы органның нұсқауы бойынша). Паркті Нью-Йорк штатының парктер, демалыс және тарихи ескерткіштерді сақтау басқармасы басқарады. 2017 жылы бұл жолға 593 868 адам келді. Саябақ Хайлендтегі Гудзон аңғарының теміржол жолын Датчесс теміржол жолымен байланыстырады және Империя штаты жолының бір бөлігін құрайды. Ұзындығы 6768 фут (2063 метр) болатын бұл көпір ашылғаннан бастап 2016 жылғы қазанға дейін әлемдегі ең ұзын жаяу жүргіншілер көпірі болды, содан кейін 7974 фут (2430 метр) болатын "Жабайыға бір миля" жолы оны басып өтті. Гудзон өзенінің үстіндегі жолда велосипедтерге рұқсат беріледі, ал "Жабайыға бір миля" жолында велосипедтерге рұқсат жоқ. Сондай-ақ, Гудзон өзенінің үстіндегі жолға кіру ақысыз.

Құрылыс

1868 жылы Хадсон өзенінің оңтүстігінде Троя-Уотерфорд көпірінен басқа ешқандай көпір болған жоқ. Сол жылы бір инженер Пукипси қаласынан Хадсон өзені арқылы теміржол көпірін салуды ұсынды, бұл ұсыныс «Poughkeepsie Eagle» газетінде жарияланды. Ұсыныс соншалықты абсурдты көрінді ki, газет оны қынжырлап сынады және бірнеше жылға дейін ол ұмытылды. Содан бері көптеген жылдар өткен соң, Альбанидің оңтүстігінде Хадсон өзені арқылы тұрақты көпір салу үшін көптеген жоспарлар жасалды, олардың мақсаты – көптеген паромдық және вагондармен тасымалдау операцияларын алмастыру еді. Ең табанды жоспарлардың бірі 1868 жылы «Hudson Highland Suspension Bridge Company» компаниясы ретінде тіркелді, олардың жоспарланған көпірі Энтони мұрынынан Форт Клинтонға дейін салынуы керек еді, қазіргі уақытта бұл жерде Bear Mountain көпірі орналасқан. Бірақ ол ешқашан салынбады. 1872 жылы Нью-Йорк штаты Пукипси қаласының мэрі және Нью-Йорк штатының Ассамблеясының мүшесі Харви Г. Истманның қолдауымен «Poughkeepsie Bridge Company» компаниясын тіркеді. Истман Питтсбургтегі «Keystone Bridge Company» компаниясының бас иесі және бұрынғы Пенсильвания темір жолының (PRR) басқарушысы Эндрю Карнегимен кездесті. PRR президенті Дж. Эдгар Томсон қаржылық қолдау көрсетуге көндірілді, ал «Keystone» Пукипсиде көпір салуға жасалған алғашқы әрекеттің мердігері болды. «Keystone» төрт тіректі көпірдің жобасын дайындады, бірақ 1873 жылғы экономикалық дағдарыс жобаға қаржылық қолдауды тоқтатты. 1875 жылы Истман және оның әріптестері көпір жобасына екінші рет кірісіп, Чикагодағы «American Bridge Company» (1870 жылы құрылған) компаниясымен келісім жасады. «American Bridge» жоспарды әзірледі және терең суға тірек бағаналарын салу мәселесіне тап болды. Тірек құрылысы 1876 жылы басталды, бірақ мердігерлер 1877 жылы тірек іргетасының зақымдануымен және оған байланысты құрылыс қиындықтарымен күресті. 1878 жылдың басында компания банкротқа ұшырады, ал Истман сол жылдың соңында қайтыс болды. Жобаға жаңа инвесторларды табуға тағы бірнеше жыл кетті.

Операция

Көпір 1924 жылы Bear Mountain (жол) көпірі салынғанға дейін Олбани мен Нью-Йорк арасындағы Хадсон өзенінің жалғыз тұрақты өткелі болды және Нью-Йорк қаласындағы машиналар мен теміржол паромдарынан құтылудың жолы ретінде жарнамаланды. Көпірдің меншігі бірнеше теміржол компанияларына – Орталық Жаңа Англия теміржолына (CNE), Нью-Йорк, Нью-Хейвен және Хартфорд теміржолына (NH), Пенн Орталыққа (PC) және Конрельге – көшті. 1907 жылы инженер Ральф Моджески, танымал Modjeski and Masters көпір құрылыс фирмасының қызметкері, көпірді нығайту жұмысын аяқтады. Ол ауыр жүк пойыздарын қабылдау үшін ортаға үшінші ферма, орталық арқалық және бір-бірімен байланысқан тіреулер қосты. 1917–18 жылдары көпірдегі екі рельстік жол ауыр Нью-Хейвен теміржолының 2-10-2 булы локомотивтерінің салмағын теңдестіру үшін «қолғап» рельстік жүйеге айналдырылды. Дегенмен, пойыз жылдамдығы сағатына 12 мильмен шектелді. 1959 жылы «қолғап» рельстер орталық рельске ауыстырылды. Пенн Орталық көпірдің батыс жағындағы ескі Нью-Хейвенмен тікелей байланыс құрмаса да, оған жақын болды. 1969 және 1970 жылдары Penn Central қысқа мерзімге Нью-Хейвендегі Cedar Hill Yard пен Вирджиния штатының Александрия қаласындағы Potomac Yard арасында күнделікті пойыз қатынасын жүзеге асырды. Бұл қатынас Лихай және Гудзон өзені теміржолы арқылы жүргізілді, ол Нью-Йорктегі Мейбрук Yard-тағы Нью-Хейвенмен ескі тораптан оңтүстікке қарай 72 миль жерде орналасқан Нью-Джерси штатындағы Белвидердегі Penn Central бөлімшесімен байланысты. Қызмет тарифтерге байланысты дауға соқтырып, көлік қозғалысы Нью-Йорк штатының Селькирк арқылы ұзағырақ Penn Central бағытына ауыстырылды. Қызығы, Lehigh and Hudson River Penn Central құрамына кірмеуіне себеп, Penn Central-дың алдыңғы компаниясы – Pennsylvania Railroad 1905 жылы New Haven-ға оны сатып алуға рұқсат бермегені болды. Өрт солтүстікке қарай бағытталған Penn Central жүк пойыздың ұшқынынан туған болуы мүмкін. Penn Central көпірдің өрттен қорғау жүйесіне немқұрайлы қарады, өрт болған күні су болмады және мұндай өрттерге бақылау жасайтын қызметкерлерді жұмыстан шығарды. 1974 жылдың тамызында Penn Central 1973 жылғы аймақтық теміржолдарды қайта ұйымдастыру туралы заң арқылы федералды үкіметтен көпірді жөндеу және жақсарту үшін 1,75 миллион доллар сұрады. 1975 жылы күш-жігер мемлекеттік және теміржол қаржысын тартуға ауысты. 1975 жылдың қарашасында Нью-Йорк штатының көлік департаменті мен Penn Central сенімділері арасындағы ресми келісім бекітілді, бұл көпірге арналған 359 000 долларлық сақтандыру төлемін жөндеуге жұмсауға мүмкіндік берді, ал қалған шығындарды штат төледі. Желтоқсан айында АҚШ өкілі Бенджамин А. Гилман штат заң шығарушы органы жөндеуге бөлген 486 000 доллардың соңғы тексеруден өтіп жатқанын мәлімдеді. 1976 жылдың 1 сәуірінде Conrail құрылған кезде көпірдің меншігі өзгерді, алайда штаттың үлесін жұмсауға рұқсат берілмеді. Коннектикут сенаторы Абрахам Рибикоффтың талабы бойынша Conrail жаңа жүйесіне көпірден өтетін бағытты (Мейбрук желісі) қосуға мәжбүр болды, бірақ көпірді жөндеуге және пайдалануға уәде бермеді, тіпті Коннектикут қоры көпір қайта пайдаланса, жөндеу шығындарының жартысын төлеуге дайын болғанына қарамастан. Теміржол компаниясы сонымен қатар Maybrook бағытын пайдалану үшін қажетті басқа жұмыстарды іске асыру құны 45,8 миллион долларға жететінін мәлімдеді. Жеті жыл өткен соң, Пугакипсиден өтетін көпірдің шығыс жағындағы виадуктың бөліктері 9-шы АҚШ тас жолына құлап, өтіп бара жатқан көліктерге зақым келтіре бастады. Оған жауап ретінде қала Conrail компаниясын сотқа беріп, 1983 жылы суперструктураның үстіндегі палубаны алып тастау үшін 300 000 доллар жұмсауға мәжбүр етті. Conrail кейін пайдаланылмайтын көпірден арылуға тырысты және ақырында оны тастап, 1983–1984 жылдары Хопвелл жанама жолы мен Нью-Йорк штатының Мейбрук қаласы арасындағы Мейбрук желісін жарып тастады. Conrail және Central Hudson Gas and Electric көпірден өтетін Central Hudson-ның екі электр контурларына қатысты келіссөздер жүргізді. Нью-Йорк штатының Жоғарғы соты 1984 жылдың қыркүйегінде келісімді бекітті, оған сәйкес Conrail 1985 жылдың мамырына дейін көпірді бұзуға рұқсат алуға тырысады, ал Central Hudson 1985 жылдың мамырына дейін оның контурлары үшін баламалы бағыт табуға тырысады. Conrail көпірде болат бояу бар екенін, бұзуға рұқсат алу қиын болатынын және бұзуға жұмсалатын шығындар жоғары болатынын білді. Кейін 1984 жылы Conrail Pevsner-ге көпірдің меншігін жаппай корпорацияға беруді ұсынды, онда активтер болмады, бірақ қажетті сақтандыру мен күтімге қаражат та жоқ еді. Теміржол компаниясы көпірден кез келген жағдайда құтылуды қалады. Бұл шешім сол кезде АҚШ үкіметіне тиесілі болған Conrail төрағасы Л. Стэнли Крэйн жеке басқарып жасады. Pevsner бас тартты және 1984 жылдың 1 қарашасындағы опциясын мерзімінен шығарды. Шамамен бір жыл бойы Миллер Central Hudson Gas & Electric Corporation-нан оның екі 115 000 вольттық және 69 000 вольттық тоқ жүйесі үшін ай сайын 10 000 доллар төлеме алды, бұл жүйе 1949 жылдан бері көпірдің оңтүстік жағына орнатылған алты қуат кабелін құрады. Central Hudson 1985 жылдың басында осы қуат желілерін деактивациялап, өзеннің астына орналастырды, осылайша Миллердің көпірден түсетін жалғыз кірісін тоқтатты. Сонымен қатар, ол 1995 жылы Нью-Йорк штатының қоғамдық қызмет комиссиясынан ұқсас заңдық шешім алды, ол 1999 жылдың 1 сәуірінде күшін жойды, сол күні The Poughkeepsie Highland Railroad Bridge Company, Inc., Гордон Шрайбер Миллер мен Вито Мореноның мұрагері ретінде, 1999 жылдың 27 қаңтарында Central Hudson-ға қарсы шағымын кері тартып алды.

Оқиғалар мен оқиғалар

Алғашқы жаяу жүргінші жолындағы жарыс 2009 жылғы 4 қазанда ресми ашылғаннан кейін бір күн өткенде өтті. 5 шақырымдық жарыс Хайленд жағынан басталып, Пакипси жағына көшті, содан кейін тұрақ орнынан кері бұрылып, қайтадан Хайлендте аяқталды. Жарысты Джеймс Бодинг 16:26 уақытта жеңіп алды. Әйелдер арасында Кира Ди Каприо 20:12 уақытпен жеңіске жетті. Жарыстың 660 аяқтаушысы тіркелді. "Ағаштардан шатырларға дейін" деп аталатын 5 шақырымдық жарыс жыл сайынғы іс-шараға айналды, оны Mid Hudson Road Runners Club ұйымдастырады. Алғашқы жол марафоны 2015 жылдың 13 маусымында өткізілді, онда толық және жартылай марафондармен қатар 5 шақырымдық жүгіру де болды. 2016 жылғы жаңалық – физикалық және дамуында кемістігі бар адамдарға арналған бір шақырымдық "Think Differently Dash" жарысы. 2010 жылдың 15 мамырында көпірді түнгі уақытта пайдалануға мүмкіндік беру үшін алғаш рет LED шамдары қосылды, бірақ қаржыландыру шектеулеріне байланысты олар тек арнайы жағдайларда ғана қолданылуы күтілуде. Салтанатты шараға 3000-ға жуық адам қатысып, билет үшін әрқайсысы 5 доллар төледі. Көпшілікті басқару мәселесі туындады, бұл жаяу жүргінші жолының ұйымдық басшыларынан сын мен кешірім сұрауға әкелді, бірақ ешқандай оқиға немесе жарақат тіркелмеді. Күн батқаннан кейін әдетте жабылатын болса да, жаяу жүргінші жолында күн батқаннан кейін де жиі іс-шаралар өтеді. Осы ашылулардың кейбіреулерінде (мысалы, Тәуелсіздік күні мен желтоқсан айында) фейерверк көрсетіледі. 2012 жылдың шілдесінде, жаяу жүргінші жолынан түсірілген суретте, әуесқой фотограф New York Daily News газеті "тыныс кешірерлік кескіндер" деп сипаттаған фейерверк пен молнияның бірдей суретке түскенін бейнеледі. Түнгі іс-шаралардың кейбіреулерінде Mid Hudson Astronomical Association мүшелері қатысты, олар жаяу жүргінші жолынан айды, жұлдыздарды және планеталарды телескоп арқылы қарауға, сондай-ақ жергілікті астроном Боб Берманның лекцияларын тыңдауға мүмкіндік берді. 2017 жылдың 21 қаңтарында Дональд Трамп президент болып сайланғаннан кейін күні бүкіл әлемдік 2017 жылғы Әйелдер науқанының аясында шеру өтті, оған шамамен 5000 адам қатысты және шеру жаяу жүргінші жолының барлық ұзындығын қамтыды.