Кіріспе

Нью-Джерси мен Нью-Йорк арасындағы көпір, АҚШ.

Гёталс көпірі (/ɡɒθəl/) – Нью-Джерси штатының Элизабет қаласын Нью-Йорк штатының Стейтен аралымен байланыстыратын екі кабельді көпірдің атауы. Көпірдің екі бөлігі Артур Килл деп аталатын бұғаз арқылы өтеді және 1928 жылы салынған консольдік көпірді алмастырды. Көпірді Нью-Йорк және Нью-Джерси Порттық басқармасы басқарады. Нью-Джерси жағы Ньюарк Либерти халықаралық әуежайынан оңтүстікке қарай шамамен 4 километр жерде орналасқан. Көпір мен оның бұрынғысы Панама каналының құрылысын басқарған және Порттық басқарманың алғашқы инженер-консультанты болған генерал-майор Джордж Вашингтон Гёталстың құрметіне аталған. Шығыс жаққа соққан көпір 2017 жылдың 10 маусымында ашылды, сол кезде ескі көпір жабылды. Ескі консольдік көпір 2018 жылдың қаңтар айында демонтаждалды және батыс жаққа соққан жаңа көпір 2018 жылдың 21 мамырында ашылды.

Бастапқы көпір

Джон Александр Лоу Уодделл, сонымен қатар Оутербриджтің де авторы, жасаған болаттан жасалған консольді конструкцияға ие болған бастапқы Гоеталстың орталық аралығы 204,83 метр, жалпы ұзындығы 7,109 фут (2167 метр), ені 62 фут (19 метр) болды, көлік қозғалысы үшін 135 фут (41 метр) биіктіктегі кеңістік және төрт қатарлы қозғалысқа арналған жолақтар қарастырылған.

Жаңа көпірдің құрылысы

1985 жылы басталған Порт басқармасының зерттеуі Стейтен Айленд пен Нью-Джерси арасындағы өткізу қабілетін арттырудың 27 түрлі жолын қарастырды. 1990 жылы басқарманың жоғары лауазымды өкілдері өсуді қамтамасыз етудің ең тиімді жолы – қазіргі Гёталс көпіріне параллель жаңа көпір салу екеніне келісті. 1997 жылдың қазан айында Порт басқармасы экологиялық әсерді бағалау жөніндегі соңғы есеп жариялады, бірақ сол кезде Стейтен Айленд шенеуніктері жобаға қарсылық білдіріп, олардың аймағы арқылы көлік қозғалысының артуы мүмкін екенін атап көрсетті. 2001 жылы басталған Порт басқармасының келесі зерттеуі толығымен жаңа көпір салудың ең оңтайлы шешім екенін ұсынды.

Жаңа көпір

2006 жылдың ортасында ұсынылған бастапқы баламалардың ішінде бастапқы трассаның солтүстігінде және оңтүстігінде екі жарым үш қатарлы жаңа көпірлер салу қарастырылды, бірақ бұл ұсыныс қабылданбады. Сондай-ақ, бастапқы трасса бойындағы бір көпір және оңтүстікке орналасқан үш қатарлы екі көпір салу ұсынылды, соңғысы ескі көпірді бұзғаннан кейін салынуы тиіс болды, алайда ол екі көпірдің орнына бір аралықты көпірге айналдырылды. Екі көпір салу туралы ұсыныс Ньюарк Либерти халықаралық әуежайындағы ұшуларға кедергі келдіруі мүмкін болғандықтан FAA-ның биіктік шектеулеріне байланысты тоқтатылды. Гетелс көпірінің тіректері 272 футтан аспауы тиіс болды және ұшақтардың қозғалыс схемасына сәйкес сыртқа қарай еңкейтілуі қажет еді. Бұл қыс айларында мұздың жолға түсуін де болдырмады. Статен-Айленд және Элизабет қалаларында ашық есік күндері өткізілді және Экологиялық әсерді бағалау есебінің (DEIS) жобасы жарияланды. DEIS бойынша ресми қоғамдық тыңдаулар 2009 жылдың шілде айында өтті. Барлық баламалар көпірдің бір қабатты, кабельді тіреулі, екі аралықты, Артур Килл кеме жүретін арнасының ең жоғары су деңгейінен 41 метр биіктіктегі тіректерімен бөлінген болуын көздеді. 274,32 метрлік басты аралық. Соңында, екі көпірдің арасында болашақ көліктерге арналған орын қалдырылды. Көліктер үшін жүргізілген зерттеулер автобусқа арналған жеке қатардың экономикалық тұрғыдан тиімді еместігін көрсетті, бірақ қозғалысқа қарай автобустар мен жеңіл автокөліктерге арналған қатар қолайлы болар еді. Теміржол көлігін салу туралы ұсыныс қабылданбады, алайда жоспарлаушылар қандай балама таңдалса да, оның дизайны мен конструкциялық тұрақтылығы болашақта оны қайта жаңартуға мүмкіндік беруі керек деп шешті. Жүк пойызы үшін қосымша байланыс жасау туралы ұсыныс экономикалық тұрғыдан тиімсіз деп танылды. Сонымен қатар, құрылыс барысында кіреберістерге және жақын маңдағы түйіскен жерлерге жақсартулар енгізілді. Оларға Нью-Джерси тас жолының 13-шы шығу орындағы ақы төлеу алаңы, Статен-Айленд ақы төлеу алаңы және 278/NY 440 тас жолдарының түйіскен жері кіреді. Бұған қоса, көпірді ауыстыру жобасынан бөлек, Нью-Джерси көлік департаменті 278 мемлекетаралық тас жолының және U.S. Route 1/9 тас жолының түйіскен жерінде толық қозғалыс жасауға мүмкіндік беретін құрылыстарды жүргізуді жоспарлап отыр. 2013 жылдың 24 сәуірінде Порт басқармасы 1,5 миллиард долларлық Гетелс көпірі жобасын мақұлдады. Ескі көпір 2017 жылдың 9 маусымында жабылды, ал шығысқа қарайғы жаңа көпірден қозғалыс 10 маусымда басталды, батысқа қарайғы қозғалыс келесі күні ашылды. Бастапқыда жаңа шығысқа қарайғы аралық әр бағытта 2 қатарлы қозғалысқа арналған, әр қатардың ені 11 фут болды, жаңа батысқа қарайғы аралық аяқталғанға дейін. Аяқталғаннан кейін жаңа батысқа қарайғы аралық жаяу және велосипед жолына қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Велосипед және жаяу жүргіншілерге арналған жол 2018 жылдың ортасына дейін ашылуы тиіс еді, бірақ кейін мерзімі белгісіз күшке ысырылды. Велосипед және жаяу жүргіншілерге арналған жол 2020 жылдың 4 наурызында ашылды. Гетелс көпірін ауыстыру жобасы аяқталғаннан кейін бірнеше марапаттарға ие болды. Тас жолдар/көпірлер санатында жоба ENR New York-тың үздік жобалары және қауіпсіздік саласындағы үздік сыйлығын жеңіп алды, сондай-ақ ENR New York-тың 2018 жылғы жобасы атағын алды. Жол ақысы тек шығысқа қарай қозғалыс үшін жиналады. Алғашқыда жол ақысы екі бағытта да жиналған. 1970 жылдың тамызында батысқа қарай жүретін жүргізушілер үшін жол ақысы алынып тасталды, ал шығысқа қарай жүретін жүргізушілер үшін жол ақысы екі есеге артты. Сол кезде Оутербридж көпірінен Рип Ван Винкл көпіріне дейінгі 130 миль (209 км) аралықтағы Нью-Йорк және Нью-Джерси арасындағы басқа он бір өткелдің жол ақысы оңтүстікке немесе шығысқа қарай ғана жиналатын болды. Ашық жолда қолма-қол ақшасыз жол ақысын төлеу 2019 жылдың 4 қыркүйегінде басталды. Жол ақысын төлеу орындары бұзылды және жүргізушілер енді көпірде қолма-қол ақшамен төлеуге мүмкіндігі жоқ. Оның орнына, Статен-Айленд жағында орналасқан жаңа порталдарға камералар орнатылған. E-ZPass жоқ көліктердің нөмірлік белгілерінің суреті түсіріліп, жол ақысы үшін шот оның иесіне жіберіледі. E-ZPass пайдаланушылары үшін сенсорлар олардың транспондерлерін сымсыз түрде анықтайды.