Кіріспе

Нью-Йорк қаласындағы көпір кешені

Роберт Ф. Кеннеди көпірі (РФК көпірі; бұрынғы атауы Триборо көпірі, қазір де солай аталады) – көпірлер мен биік орналасқан эстакадалық тас жолдардың күрделі кешені.

Гарлем өзені арқылы салынып, әлемдегі ең ірі тік көпір, Манхэттен аралын Рэндалл аралымен (екеуі де Манхэттенге қарасты) байланыстырады.
Бронкс Килл арқылы салынған фермалы көпір, Рэндалл аралын Бронкспен байланыстырады.
Хелл Гейт (Шығыс өзенінің бұғазы) арқылы салынған аспалы көпір, Уордс аралын Куинс қаласындағы Асториямен байланыстырады.

Бұл үш көпір Рэндалл және Уордс аралдары арқылы салынған эстакадалық тас жолмен және 23 километрлік (14 миль) қосымша жолдармен байланысқан. Эстакада бұрын Рэндалл мен Уордс аралдарын бөліп тұрған Кішкентай Хелл Гейт орнынан да өтеді. Кешенге сондай-ақ Рэндалл аралындағы T-тәрізді жол айырысы да кіреді, ол жүргізушілердің жол ақысын тек бір қабылдау пункінде төлеуін қамтамасыз ететін трафик ағынын реттейді. Қабылдау пункттері алынып тасталған, қазір барлық жол ақысы әр көпірге жақындағанда электрондық түрде жиналады. Көпір кешенін Оллстон Дана, Отмар Амманн және сәулетші Аймар Эмбери II бірлесіп жобалаған, және ол "көпір емес, көліктің машинасы, ең ірісі" деп аталған. Америка инженерлік-құрылыс қоғамы 1986 жылы Триборо көпірі жобасын Ұлттық тарихи инженерлік-құрылыс ескерткіші деп таныды. Көпірге MTA Bridges and Tunnels (ресми түрде Триборо көпірлері мен туннельдер басқармасы немесе TBTA) иелік етеді және басқарады, ол Метрополитен көлік басқармасының еншілес компаниясы.

Сипаттама

RFK көпірі төрт сегменттен тұрады. Үш негізгі құрылым Шығыс өзені арқылы Куинсқа, Харлем өзені арқылы Манхэттенге және Бронкс Килл арқылы Бронксқа өтеді, ал төртіншісі – Т әріпі пішіндес виадук, ол Рэндалл аралындағы үш негізгі құрылым арасындағы алмасу алаңына жетелейді. Виадуктың Куинсқа қарайтын бөлігі бұрын Рэндалл аралының солтүстігінде және Уордс аралының оңтүстігінде орналасқан шағын бұғаз – Little Hell Gate арқылы өтіп, жалғасып жатқан. Көпірдің жобасын негізінен бас инженер Отмар Х. Амман және сәулетші Аймар Эмбери II жасаған.

Шығу тізімі

NY 900G ресми түрде солтүстік-оңтүстік бағыты ретінде тіркелген, көбінесе шығыстан батысқа қарай жүргеніне қарамастан.

Бронкс-Килл өткелі (I-278)

Бронкс Килл – Бронксты Рэндалл аралымен байланыстыратын фермалы көпір. Ол I 278 тас жолының сегіз қатарын, сондай-ақ екі жаяу жолын, әр жағында бір-бірден алып өтеді. Бұл көпір Бронкстағы Мотт-Хейвендегі Мейджор Диган тас жолымен (I 87) және Брукнер тас жолымен (I 278) қосылады. Рэндалл және Уордс аралдарына батысқа қарай I 278 тас жолына кіру және шығу арқылы; батысқа қарай көтерілетін көпір виадугынан; шығысқа қарай I 278 тас жолына және шығысқа қарай көтерілетін көпір виадугынан қол жеткізуге болады. I 278 тас жолындағы шығыс бағытындағы қозғалыс аралға ең алдымен көтерілетін көпір виадугына шығып, кіреді. Ауысу алаңы су үстінен 4 шақырымнан асатын үш тіректі бетон виадук арқылы жалғасады. Виадуктың сегменттері болат арқалықтардың үстіне орналасқан, ал олар өз кезегінде арақашықтығы сақталған бетон тіректері арасында перпендикуляр орналасқан. Әр тірек үш сегізбұрышты бағанадан тұрады. Виадуктың ені көбінесе сегіз қатарлы, бірақ бұрынғы жол төлем алаңдарының орнында кеңейеді. Бұл виадук бір кезде Рэндалл аралын солтүстікке, ал Уордс аралын оңтүстікке бөліп тұрған Кішкентай тозақ қақпасы деп аталатын шағын арнадан өтетін; кейіннен бұл су жолы толтырылды. Виадук Кішкентай тозақ қақпасының орташа су деңгейінен 19 метр биікке көтеріледі. Келесі жылы Гарлем сауда және коммерция кеңестері мен Гарлем түскі ас ассоциациясы мұндай көпірді қолдайтындарын жариялады, оның құны 10 миллион долларға бағаланды. "Три-Боро көпірі" деп аталған бұл көпір Манхэттендегі 125-ші көшені, Бронкстағы Сент-Анн даңғылын және Куинстегі әлі анықталмаған жерді байланыстыруы тиіс еді. Ол Хелл Гейт көпірімен қатар жүретін, Куинс пен Бронксты Рэндалл және Уордс аралдары арқылы байланыстыратын теміржол көпірі болатын. Три-Боро көпірінің жоспарлары 1919 жылы Манхэттендегі Йорквилл мен Куинстегі Астория арасындағы паромның жабылуымен нығайтылды. Көпірді салу туралы заң жобасы 1920 жылы Нью-Йорк штатының заң шығарушы органында ұсынылды. Хелл Гейт көпірін жобалаған Густав Линдентал Три-Боро жоспарын "қажетсіз" деп сынады, өйткені жаңа Три-Боро көпірі қазіргі Хелл Гейт көпіріне параллель болар еді. Ол Хелл Гейт көпірін көлік және жаяу жүргіншілер үшін жоғарғы деңгеймен жабдықтауға болатынын айтты. Куинс округінің президенті Морис К. Коннолли да көпірге қарсы болды, Куинс пен Бронкстың арасында сұраныс аз болғандықтан арақашықтық жасаудың қажеті жоқ деп мәлімдеді. Коннолли сондай-ақ Куинс пен Манхэттен арасындағы көпірдің су ағысының төменгі жағында, Куинсборо көпіріне жақын салынуы керек екенін айтты, ол сол кезде екі округ арасындағы жалғыз көпір болатын. Нью-Йорк портының басқармасы 1921 жылы Нью-Йорк штатының заң шығарушы органына ұсынған есебінде жоспарланған Три-Боро көпірін қамтыды. Келесі жылы жоспарланған көпір қала әкімі Джон Фрэнсис Хайлан жариялаған "транзит жоспарына" енгізілді, ол қалалық тәуелсіз метро жүйесінің бөлігі ретінде Три-Боро көпірін салуды талап етті. 1923 жылдың наурыз айында суреттеулер мен сынақ бұрғылауларын жүргізуге, сондай-ақ Три-Боро көпірінің құрылымдық жоспарларын жасауға қаражат бөлу туралы дауыс берілді. Манхэттен мен Бронкстың округ басшылары қаражатты бөлуге дауыс берді, ал Куинс пен Стейтен-Айлендтің президенттері Хайланмен келісті, ол Три-Боро көпірінің орнына жаңа метро жүйесін салуды жөн көрді. Көпірге қаражат бөлу ақыры мақұлданбады. 1924 жылы қаржы алуға жасалған тағы бір әрекет сәтсіз аяқталды, бірақ сатып алынған бағалау жоспарларына сүйене отырып, көпір салынуы мүмкін еді.

Қаржыландыру

Три-Боро көпірі жобасы ақыры 1925 жылдың маусым айында қаржыландырылды, қала зерттеулер, сынақ бұрғылау және құрылымдық жоспарлар үшін 50 000 доллар бөлді. Көпірдің жобалау жұмыстары басталды. 1926 жылдың желтоқсанына қарай 50 000 доллар бөлінген қаражат бұрғылауларға жұмсалды. Сол уақытта "Адамдар қақпасы" көпірін қайта құру туралы ұсыныс қайтадан пайда болды. Зауыт және құрылымдар комиссары Альберт Голдман сол кезде Три-Боро көпірінің алдын ала есебін аяқтаған болатын, алайда ол қаланың ұсынылған бюджеті қайта ұйымдастырылғандықтан, Нью-Йорк қаласының бағалау кеңесіне дереу ұсынылмады. Голдман ақыры 1927 жылдың наурыз айында көпірдің құны 24,6 миллион доллар деп бағаланғанын мәлімдеген баяндаманы жариялады. Ол "Адамдар қақпасы" көпірінің бес қатарлы жолға ғана жеткілікті кеңістігі бар екенін түсіндірді, сондықтан оған параллель жаңа көпір салу керек. Екі қала әкімі комитеттері Три-Боро жоспарын, сондай-ақ бірнеше саудагерлер қауымдастығын қолдағанмен, қаржы жетіспеушілігіне байланысты құрылыс бір жылға кейінге қалдырылды. 1927 жылы мамыр айында Бағалау кеңесі алдын ала бұрғылау мен сондау үшін 150 000 доллар бекітті. Сол жылдың қыркүйек айында кәсіпкерлер тобы көпірді жеке қаржыландыруды ұсынды. Бұл жоспар бойынша көпірдің құрылысы ақы төлеу көпірі ретінде жүргізілетін болады, ал көпірдің құны төленгеннен кейін меншік құқығы қалаға беріледі. 1928 жылдың тамызында қала әкімі Джимми Уокер Лонг-Айленд сауда кеңесінен 32 миллион доллар жеке капиталға Три-Боро көпірін салу туралы ұқсас ұсыныс алды. Квинс сауда палатасы да көпірдің құрылысын төлеу үшін жол ақысын төлеуді қолдады. Тағы бір жоспарда көпірді облигациялардың шығарылымынан түскен ақшамен қаржыландыру қарастырылған, бұл жоба сондай-ақ Куинс-Мидтаун туннеліне төленеді. Три-Боро көпірі Бруклин-Квинс автожолымен бірлесіп жоспарланып отырды, бұл Бронкс пен Бруклиннің арасында үздіксіз автомобиль жолын құрайтын, ал оңтүстікке қарай The Narrows арқылы Стейтен аралына дейін кеңейтетін. 1929 жылдың қаңтар айында Нью-Йорк қаласының әкім президенті Джозеф В. Макки көпірдің құрылысын қолдап, жедел жолдың бағытындағы төрт ұсынылған көпірдің біреуін салуға жеткілікті қаржы бар екенін айтты. Куинстің жаңадан сайланған округ президенті Джордж Харви де көпірді қолдады, сонымен қатар Бруклин сауда палатасының басшысы Джордж Винсент Маклафлин де. Кәсіпкерлік топтар мэр Уокерге көпір құрылысын бастауды өтінді. Айдың соңында Уокер келісті, ол Три-Боро көпірін де, Нарроустың астындағы туннельді де өзінің 10 жылдық жол қозғалысы бағдарламасына енгізді. Алдын ала бұрғылау жұмыстары 1929 жылдың ақпан айының соңында аяқталды. Алдын ала бұрғылау нәтижелері бойынша, жобаланған көпірдің астындағы жер астындағы жыныстар негізін ұстауға жеткілікті болды. Наурыз айының басында сметалық кеңес қаржыландыру алынғалы көпiр мен Тар жол туннельiнiң құрылысын бастауға дауыс берді. Сол айда басқарма көпірдің құрылысына 3 миллион доллар бөлді. Екіншіден, ЭСК екі жол өткелінен де жол ақысын төлеуге өкілеттік беру туралы шешім қабылдады. 1929 жылы сәуірде Нью-Йорк штатының заң шығарушы органы салық жылында кезекке тұру алдында Три-Боро көпірін, сондай-ақ Райкерс аралында түрме салуды мақұлдады. Сол айда Нью-Йорк штатының губернаторы Франклин Д. Рузвельт Уордс аралындағы психикалық ауруханадағы 700 төсектің көшірілуін мақұлдаған заң жобасына қол қойды, олар Квинске ұсынылып отырған көпірдің аспалы аралығына кедергі болды. Нью-Йорк штатының заң шығарушы органы кейінірек Куинс аралының Уордс аралының батысына 1100 фут (335 м) батысқа қарай көшіруді көздейтін заң жобасын мақұлдады, осылайша аурухана ғимараттарын бұзудан сақтады. Шілде айында қыркүйекке жер қазу жоспарланды. Алдын ала Триборо көпірінің ұсынысы төрт көпірден тұрады: Ист-Риверден Куинске дейінгі аспалы аралық; Бронкс-Киллден Бронкске дейінгі трасс аралығы; Харлем өзенінен Манхэттенге дейінгі тұрақты аралық; және Рэндалл мен Уордс аралдары арасындағы енді жоқ Кішкентай тозақ қақпасы арқылы болат аркалы виадукт. Теңізде жүзуге рұқсат беру туралы шағымдар болғандықтан, Соғыс департаменті Харлем өзенінің тұрақты көпірінің биіктігін 17 метрге дейін көбейтуге, сондай-ақ "Адамдар қақпасы" аспалы көпірінің негізгі аралық ұзындығын көбейтуге рұқсат берді. Қала әкімі Уолкер көпірдің алғашқы топырағын 10 мың келушінің алдында тапсырды. Ескерткіштің іргетасын қалау рәсімінен кейін, құрылыстың жалғасуы кейінге қалдырылды, өйткені алғашқы тіректерді салуға шартты Albert A. Volk Company компаниясы шартты орындаудан бас тартты. Желтоқсан айының басында тіректерді салуға арналған шарт McMullen Company компаниясына қайта тапсырылды. Сонымен қатар, Басқарма көпірдің жақындау жолдарының бағытындағы жерді иемденіп алды. Алайда, бұл процесс те кейінге қалдырылды, өйткені үй иелері өз мүліктерін қалаға тым жоғары бағамен сатуға ниеттенді. Соғыс департаменті Бронкс-Килл, Ист-Ривер және Кішкентай тозақ қақпасы аралықтарына сәуірдің соңында 1930 жылы мақұлдау берді, көпірдің құрылысы Ист-Риверден Куинске дейінгі аспалы аралыққа басталғаннан кейін. Бір аптадан кейін Соғыс департаменті Харлем өзені аралығына да мақұлдау берді, тағы бір түзетумен: аралық енді көліктік кемелердің өтуіне мүмкіндік беру үшін көтерілетін көпірге айналды. Содан кейін, қала әкімінің арнайы комитеті Триборо жобасына 5 миллион доллар жұмсауға рұқсат берді, ал 1930 жылдың шілде айында Триборо көпірінің құрылысын қаржыландыру үшін 5 миллион долларлық облигациялар шығарылды. Көпірдің Куинс жағына қосылатын экспресс-жол жоспарлары да 1930 жылдың шілде айында тіркелді. Бұл кейіннен Гранд Сентрал Паркуэй арқылы көпірге қосылған Бруклин-Квинс экспресс-жолына айналды. Бронкс жағына қосылатын экспресс-жол жоспарлары да Созерн Бульвар бойында қарастырылды. Лонг-Айленд мемлекеттік саябақтар комиссары Роберт Мозес Гранд Сентрал Паркуэйді сол кездегі батыс шегінен, Куинс штатындағы Кью-Гардендегі Юнион Тернпайктан, жоспарланған көпірге солтүстік-батысқа қарай кеңейтуді қалады. Куинс жағынан көпірге Куинс бульварына, Куинс штатындағы Вудсайдқа дейін жететін Бруклин-Квинс экспресс-жолының ұсынысы да қарастырылды. Уордс аралындағы аспалы тіректі салуға арналған келісімшарт 1931 жылдың қаңтар айында жасалды. Сол кезде көпірге жақындау жолдарының құрылысы қарқынды жүріп жатты, және Триборо көпірінің барлық кешені 1934 жылы аяқталады деп күтілді. 1931 жылдың тамыз айында Уордс аралындағы тірек 33% аяқталғаны, ал Куинс жағындағы сәйкес тірек 15% аяқталғаны хабарланды. Дренаждық бөгеттердің құрылысы, сондай-ақ көпірге жақындау тіректеріне арналған келісімшарттар да жүріп жатты. Келесі айдағы есепте жобаның жалпы аяқталған бөлігі 6% құрады және келесі жыл ішінде тағы 2,45 миллион долларлық келісімшарттар жасалмақ. Қазан айында көпір тіректерін салуға арналған келісімшарттар жарияланды. 1931 жылдың желтоқсан айына қарай жоба 15% аяқталды, ал қала Куинс аралығының аспалы мұнараларының жобаларын қабылдады. Ист-Ривердің әр жағасындағы судың астындағы гранит негіздері, аспалы мұнараларды қолдайтын, 1932 жылдың басында немесе ортасында аяқталды. Сол кезде алты қосымша тіректі Рэндалл аралында және біреуін Кішкентай тозақ қақпасында салуға қаражат болмады, сондай-ақ аспалы мұнараларды салуға да қаражат болмады. Алайда, шілде айына қарай Нью-Йорк қаласының үкіметінде ақша таусылып қалды. Триборо жобасының перспективасы жақын арада нашарлай бастады. Бас инженер Отмар Амман жобаны басқаруға көмектесу үшін шақырылды, бірақ Таммани Холлдың жемқорлығы, қор биржасының құлауы және одан кейін болған Ұлы депрессия жобаны дерлік тоқтатты. Инвесторлар облигацияларды сатып алудан тартынды...

Құрылыс қайта басталды

Қала 1933 жылдың қыркүйегінде Триборо көпірінің бағытында жер сатып алды, ал Триборо көпірінің құрылысы сол жылдың қарашасында қайта басталды. Осы келісімшарттардың бірі көпірдің тіректерін салуды қамтиды. Сол жылдың ақпан айында ТБА Куинс аралығының 16 қатарлы, екі қабатты жолын 8 қатарлы, бір қабатты жолға айналдыруды, сондай-ақ аспалы мұнаралардың дизайнын қарапайымдастыруды қарастырды, бұл 5 миллион доллар үнемдеуге мүмкіндік береді. Агенттік мәлімдемесіне сәйкес, көпірдің барлық 16 қатарына жететін трафик деңгейіне жету үшін 40 жыл қажет болады. Сәуір айында көпірдің құнын 51 миллион доллардан 42 миллион долларға дейін төмендетуге бағытталған жаңа жоспар бекітілді. Бас инженер Амман бастапқы жобадағы екі қабатты жолды бір қабатқа біріктіруге шешім қабылдады, бұл жеңіл мұнаралар мен жеңіл тіректеріне қажеттілік тудырды. Мұнараларды құрастырушы болат компаниясы ТБА-ның шешіміне апелляциялық сотта шағымданып, бірақ сот ТБА-ның пайдасына шешім шығарды.

1934 жылдағы жетістіктер

1934 жылдың қаңтарында ТБА-да дау-жанжал болды: ТБА комиссарларының бірі отставкаға кетті, ал Нью-Йорк қаласының мэрі Фиорелло Х. Ла Гвардия тағы бір ТБА комиссарын, Джон Страттон О’Лириді сыбайлас жемқорлық үшін сотқа берді. ТБА-ның бас кеңесшісі де қызметінен кетті. Осының салдарынан, Мемлекеттік жұмыс басқармасының (PWA) әкімшісі Харольд Л. Айкес қолданыстағы қаражаттың есебі берілгенге дейін RFC грантының қалған бөлігін бөлуден бас тартты. Айкес ТБА-ға қатысты саяси даулар шешілмесе, RFC грантын тоқтатуға дайын екенін ескертті. О’Лири қызметтен алынғаннан кейін, Ла Гвардия Мозесті О’Лиридің орнына тағайындады, ал Айкес көпір құрылысына 1,5 миллион доллар көмектесетінін уәде берді, осы қаражатты қала наурыз айында алды. Мозес 1934 жылдың сәуір айында ТБА төрағасы болды, осыған дейін бірнеше уақытша төрағалар осы лауазымды атқарған еді. Мозес штатта да, қалада да лауазымды болғандықтан, жобаны жылдамдатуға тырысты. 1934 жылдың сәуір айында көпірдің құрылыс жолағындағы жерді тазалау жөніндегі келісімшарт жасалды және сол айда жұмыс басталды. 300-ден астам ғимаратты бұзу қажет болды. Көпірге жақын жерде тұратын отбасылар оларға берілген шығару туралы хабарламаға қарсылық білдірді. Манхэттенге кедергі келтірген Бірінші авенюдегі Гарлем базары Бронкс терминалдық базарына көшірілуге тиіс болды. Кішкентай тозақ қақпасы арқылы Триборо көпірін салу Рэндалл және Уордс аралдарындағы аурухана ғимараттарын бұзуды талап етті. Нью-Йорк қаласының ауруханалар департаменті Триборо көпірі салдарынан орын ауысқан ауруханаларға орналасу үшін Стейтен аралында Сейвиу ауруханасын салуға қаражат сұрады. Асториядағы үйлер мен ағаштан жасалған доктар да көпірге орын ашу үшін бұзылды. Мозес көпірмен байланысты жаңа жолдар мен эстрадаларды салуды жалғастырды, олар біріккен эстрадалық жүйеге кіретін еді. Жол кешеніне Куинстегі Гранд Сентрал Парквей және Астория бульвары; 125-ші көше, Ист-Ривер драйвы (қазіргі FDR драйвы) және Манхэттендегі Гарлем Ривер драйвы; сондай-ақ Бронкстағы Уитлок авенюі және Шығыс бульвары (қазіргі Брукнер экспресс-жолы) кірді. Бұл жолдардың біріншісі – Гранд Сентрал Парквей – 1934 жылдың басында салына бастау жоспарланған. Сол шілдеде Соғыс департаменті Бронкс Килл аралығын тұрақты фермалық аралық ретінде бекітті, өйткені Бронкс Килл кеме жүретін су жолы емес еді; қажет болған жағдайда аралықты көтеруге болатын көпірмен алмастыруға болады. Сол айда қала 125-ші көшедегі Триборо көпіріне дейінгі Ист-Ривер драйвының бірінші бөлігін, Йорк авенюі мен 92-ші көшенің қиылысынан бастап мақұлдады. Бронкс жағындағы көпірге жақын жол да аяқталды, ол Оңтүстік және Шығыс бульварларымен өтеді.

Азаматтық топтар Батыс Бронкстан келетін жол құрылысын қолдады, ал Бронкс округінің әкімі Джеймс Джей Лайонс Батыс Бронкстан келетін жол да мақұлдалмаса, Манхэттенге келетін жол құрылысын бекітуге қарсы болды. Осыған қарамастан, 1934 жылдың қазан айында Бағалау кеңесі Ист-Ривер драйвын мақұлдады, ал Батыс Бронкс жолын қабылдамады. Реформаторлар Мозестің эстрадалық жүйені кеңейту жоспарларын қолдады, бірақ штат және қалалық шенеуніктер олардың ауқымына таң қалды және осы кең жүйеге қаржы табу үшін баяу әрекет етті. Қаржының бір бөлігі Триборо көпір басқармасы шығарған пайыздық облигациялардан түсті, олар болашақ жол ақысы есебінен қамтамасыз етілуге тиіс болды.

1935 жылдағы жетістіктер

PWA-мен қаржылық даулар күрделі саяси тартыстарға әкелді. 1935 жылғы қаңтарда Айкс ПВА-ның ТБА-ны қаржыландыруын тиімсіз ететін ереже қабылдағанда даулар өршіп, Мозес ТБА төрағасы немесе Нью-Йорк қалалық саябақтар басқармасының комиссары лауазымынан кетуі керек болды. Бұл Мозестің ПВА сияқты «Жаңа кезең» қаржыландыру бағдарламаларының қаражатты тым баяу жұмсайтыны туралы айтқан сындық пікірлерінің нәтижесі болды. Айкс ТБА қызметкерлерінің жалақысын тоқтатумен де қорқытты. Ла Гуардия Мозесті қолдағанмен, тіпті Рузвельттен көмек сұрады, бірақ егер бұл көпірді қаржыландыруға ықпал етсе, ТБА төрағасын алмастыруға дайын болды. Наурыздың ортасында Айкс күтпеген жерден талабынан бас тарды; Мозеске екі лауазымын сақтап қалуға рұқсат берілді және ПВА ТБА-ға төлемдерін қайта бастады. Ла Гуардия сол жылы Мозесті ТБА-ға қайта тағайындады. Ал 1935 жылғы ақпанда ТБА Харлем өзенінің көтергіш құрылысы үшін тіреулерді салуға келісімшарт жасады. Мозес пен Айкс арасындағы дауға байланысты қаражат жетіспесе де, ТБА көпірдің болат конструкциясына конкурс жариялауға ниетті екенін мәлімдеді. Наурыз айына қарай Ист-Ривердің Куинсқа дейінгі аспалы мұнаралары аяқталуға жақын болды, ал Рэндалл және Уордс аралдарындағы тіреулерде жұмыс айтарлықтай ілгеріледі. Бір аптадан соң, аспалы құрылыстың екі мұнарасы арасында алғашқы уақытша сымдар тартылды. Негізгі кабельдердегі сымдар осы уақытша сымдармен жүретін машиналар арқылы орнатылды, ал келесі айда «Бронкс Килл» трассасының құрылысына келісімшарт жасалды. Негізгі құрылымның аспалы кабельдерін илеу жұмысы 1935 жылдың шілдесінде аяқталды. Ол кезде федералдық гранттың 41 миллион долларының жартысы құрылысқа жұмсалды және көпірдің келесі жылы ашылуы күтілді. Көпірдің жақын маңдағы тас жолдардағы қозғалысты жеңілдетуі және 1939 жылы Куинсте өтетін Нью-Йорк әлемдік көрмесіне Флашинг Медоус-Корона паркіне жаңа бағыт ашуы күтілді. Бронксқа жақындау жолының құрылысы қалалық корпорация кеңесінің федералдық қаражатты пайдалану арқылы жақындау жолын салу мүмкін емес екенін анықтағаннан кейін кейінге шегерілді. 1935 жылдың қазанында Куинс жақындау жолы және Рэндалл және Уордс аралдарындағы көпөлшекті құрылысы дерлік аяқталды. Куинс аспалы құрылысының негізгі кабельдерінен тік аспалы кабельдер ілінді, ал құрылымның жол жабынын қолдау үшін болат плиталар орнатылып жатты. Бронкс құрылымын ұстап тұрған бетон тіреулер әлі салынып жатқан еді, ал Манхэттен құрылысының орны тек оның іргетасымен белгіленді. Келесі айда Куинс аспалы құрылысының жол жабысы аяқталды. Жұмыс қауіпті болды, өйткені кейбір жұмысшылар аспалы құрылысты салу үшін орнатылған мұржадан құлап түсті, ал басқалары қорғасынмен уланып қайтыс болды. Американдық болат өндірушілер келісімшартқа қарсылық білдіргенімен, PWA оған келісті, өйткені неміс болат келісімшарты американдық өндірушілердің ұсынған барлық бағасынан арзан болды. Мозес те бұл шешімді қолдады, өйткені ол ақшаны үнемдеуге мүмкіндік береді, ал ТБА федералдық ережелер агенттікті неміс өндірушісіне жүгінуге мәжбүр еткенін мәлімдеді. Ла Гуардия келісімді тоқтатып, «Гитлер елінен [Германиядан] алатын жалғыз тауар – жеккөрушілік, ал біз оны өз елімізде қаламаймыз» деп жазды, ал Айкс PWA жобаларында импортталған материалдарды пайдалануға тыйым салды. Содан кейін ТБА келісімшартты Джонс және Лафлин Steel Company компаниясына қайта тапсырды.

1936 жылдағы жетістіктер

1936 жылдың ақпанына қарай ТБА Бронкс Килл және Ист-Ривер аралықтарын жабуға, сондай-ақ көпірдің жанында ТБА үшін бірнеше әкімшілік ғимараттар салуға келісімшарттар берді. Лионс Мозестің Бронксқа көпірге жақындау жоспарларына қарсылық білдіруін жалғастырды. Мозес Триборо көпірінің құрылысын жылдамдатып, 1936 жылдың 11 шілдесіне дейін аяқтауды қалады. Айкес Мұсаға Татлдің толыққанды көмектесетініне кепілдік берді. 300х84 футтік Гарлем өзені арқылы көтерілетін бөлігінің металл конструкциясы Уихокенде, Нью-Джерси штатында құрастырылды. 1936 жылдың сәуір айында ол Триборо көпірінің құрылыс алаңына солтүстікке қарай иіріліп жеткізілді. Келесі айдың басында 200 тонналық негізгі көтерілетін бөлік Гарлем өзенінің үстіне он алты минутқа созылған процесте орнатылды. Сонымен қатар, қала Нью-Йорк қалалық автобус корпорациясына жаз айларында Триборо көпірінде автобус бағыттарын іске қосуға уақытша рұқсат берді, бұл көпірдің екі шетіндегі автобус аялдамаларын байланыстырды. Мозес Икеске құрылысшылардың жұмыс аптасын 30 сағаттан 40 сағатқа дейін ұзартуды сұрады, осылайша көпір уақытында ашылуы мүмкін болар еді, бірақ бастапқыда қабылданбады. Сол маусымда 40 сағаттық жұмыс аптасы бекітілді. Көпірдің ашылуына бір күн қалғанда, яғни 11 шілдеде, жұмысшылар көпір мен оны қоршаған тас жолдарды аяқтау жұмыстарын аяқтады. Триборо жобасының қосалқы нәтижесі көпірлер мен жақындаулардың астындағы жерлерде саябақтар мен ойын алаңдарын салу болды, соның ішінде 1935 жылдың ортасында құрылысы басталған Олимпиада стандартындағы жүгіру жолы бар Даунинг стадионы да бар еді; стадион көпір ашылған кезде толыққанды аяқталмаған еді. Астория мен Манхэттенде де кішкентай саябақтар салынды. ТБА-ның соңғы деректері бойынша, жобаның құны 60,3 миллион долларға жетті (қазіргі шақта миллиард долларға тең). Қай жағдайда болсын, Триборо көпірі Ұлы депрессия кезеңіндегі ең ірі мемлекеттік жобалардың бірі болды, Гувер бөгетінен де қымбат болды. Оның 16 миллионы қаладан, ал 9 миллионы PWA-дан түсті. Соңғысы сондай-ақ 35 миллион долларлық ТБА облигацияларын сатып алды, олар кейіннен қайта сатып алынып, халыққа қайта сатылды, ал Қайта құру қаржы корпорациясы сол шілдеде ТБА-ның қалған қаражатын сатты. Қосымша кіріс жол ақысынан түсті: бастапқыда жол ақысы жеңіл автомобильдер үшін 25 цент, мотоциклдер үшін арзан, ал жүк көліктері үшін қымбат болды.

Ашылу

Көпірдің жол ақысы 1936 жылдың наурыз айында белгіленді. Мамыр айында Триборо көпірінің және Даунинг стадионының ашылу салтанаты 11 шілдеге жоспарланды. Салтанат Манхэттендегі көтеру бөлімінде өтуі тиіс болды, бірақ бұл Бронкс және Куинс әкімдерінің наразылығын тудырды. Президент Рузвельт пен Роберт Мозес арасындағы бұрынғы келіспеушіліктерге байланысты, ол салтанатқа қатысатыны екі апта бұрын ғана белгілі болды. PWA әкімшісі Айкестің қатысуы төрт күн бұрын расталды. "Нью-Йорк Таймс" газеті бұл құрылымды "Y пішіндес аспан жолы" деп сипаттады. Триборо көпірінің салтанаты алмасу алаңында өтті, оған Рузвельт, Ла Гардия, Леман, Айкс және пошта бас директоры Джеймс А. Фарли қатысты, олар сөз сөйледі. Роберт Мозес салтанатты шаралардың жүргізушісі болды. Салтанатты шаралар радио арқылы бүкіл елге таратылды, сондай-ақ көпірдің ашылуын тойлау үшін Манхэттендегі 125-ші көшеде шеру өтті. Ресми шарадан шетте қалған Куинс тұрғындары Асторияда бейресми жиын өткізді. Түн ортасына дейін шамамен 200 000 адам көпірді аралады. 13 шілдеде, аптаның алғашқы күндерінде, сағатына 1000-ға жуық көлік өтті. ТБА көпірдің алғашқы аптасында 242 000, алғашқы айда 953 100 және алғашқы үш айда 2,7 миллион көлік тіркелді. Көпір ашылғаннан кейін Куинстің бір азаматтық тобы көпірдің Куинсте және жалпы Лонг-Айлендте жылжымайтын мүліктің құнын арттыратынын болжады. Жаңа Триборо көпірі Нью-Йорквилл (Манхэттен) және Астория (Куинс) арасындағы паромды қажетсіз етті, ал қала 1936 жылдың шілде айының соңында паромды жапты. Триборо көпірі ашылғаннан кейін Манхэттен мен Куинсті байланыстыратын Куинсборо көпіріндегі қозғалыс азайды, бірақ қалалық шенеуніктер күткендей емес. 1937 жылы, көпірдің жұмыс істеген алғашқы толық жылында, 11,18 миллион көліктен 2,85 миллион доллар (қазіргі шақта миллион долларға тең) табыс түсті. Бұл ТБА шенеуніктері күткен 8 миллионнан әлдеқайда көп. Американдық болат конструкциялар институты Триборо көпірін 1936 жылы салынған "ең әдемі" болат көпір деп жариялады. 1994 жылы "Ньюсдей" газеті былай деп жазды: "Триборо Нью-Йорк қаласының аудандарын басқа ешқандай құрылым сияқты біріктірген жоқ". Бастапқыда Куинс аралынан Уордс аралына тікелей жол болмаған, бірақ 1937 жылдың қарашасында Мозес Куинс аралынан аралға түсетін пандус салуды жариялады. Келесі жылы Уордс аралдарының екі жер иесі сотқа шағымданып, Триборо көпірі олардың жерлерінің бір бөлігінде салынғанын мәлімдеді. Олар әрқайсысы 1 доллардан номиналды өтемақы алды. Бронкс аралығы 135-ші көше мен Сайпресс даңғылының қиылысында жергілікті қозғалыспен аяқталды және оның бір бөлігін PWA қаржыландырды. Бұл тас жол 138-ші көше мен Гранд Конкорс қиылысына дейін пандустардан тұрады, ол 1939 жылдың сәуірінде ашылды және кейіннен Майор Диган тас жолының (87-ші мемлекетаралық) бөлігі болды. Бронкстегі тағы бір жаңа тас жол, қазіргі Брукнер бульвары, 1938 жылы мақұлданды және Брукнер алмасуына дейін шығысқа қарай созылды. Бронкстегі екі жаңа тас жол да 1939 жылғы Нью-Йорк әлемдік көрмесіне дейін аяқталды, ол Куинсте өтті, сондай-ақ Бронкстегі Брукнер тас жолы. Екі тас жол да 1960 жылдары I 278 шоссесінің бөлігі болды, сондай-ақ Триборо көпірінің Куинс және Бронкс аралықтары да. 1950 жылдары Триборо көпірінің Манхэттен аралығы мен ешқашан салынбаған 125-ші көшедегі Гудзон өзенінің көпірі арасында тас жол салу жоспарланған, бұл Нью-Джерсидің ақылы автожолына тікелей қол жеткізуге мүмкіндік берер еді.

Көпірдегі көлік қозғалысы және оның өзгеруі

Триборо көпірінің бас кеңсесі Манхэттен аралығының төлемақы алаңымен іргелес әкімшілік ғимаратта орналасқан болатын, және 1940 жылға қарай, ол Нью-Йорк қаласының ішінде толығымен орналасқан барлық төлемақы көпірлерінің жұмысын бақылап отырды. Триборо көпірінде бастапқыда көлік қозғалысының төмендеуі байқалған жоқ, мүмкін, себебі екі аралық та Дүниежүзілік көрменің кезінде тым көп пайдаланылды. Бірақ, Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін автокөліктерге енгізілген шектеулер ТБА басқаратын өткелдерде, соның ішінде Триборо көпірінде де, көлік қозғалысының азаюына себеп болды. Дегенмен, 1940 жылға қарай Триборо көпірі ТБА басқаратын ең табысты өткел болып табылды. "Нью-Йорк Таймс" газеті көпірді "инженерлік шеберліктің ескерткіші ретінде жалпы мойындалған" деп сипаттап, оның танымал болуын үш аралығының дизайнымен байланыстырды. 1941 жылы бір автокөлік жүргізушісі зақымдағаннан кейін көтерілетін аралықтың бастапқы қақпаларының бірі алынып тасталды. Соғыс кезінде көлік қозғалысы айтарлықтай төмендеді, 1943 жылы 5,1 миллион көлікке дейін жетті, бірақ содан кейін қайтадан артты. 1946 жылы ТБА Триборо көпірі және туннельдер басқармасы (TBTA) болып қайта аталды, бірақ TBTA операциялары Триборо көпірінен басқарыла берді. Көпір алғаш рет 1946 жылдың қыркүйегінде 600 000 долларға қайта боялды. Көпір жұмыс іле бастаған алғашқы он жылдығында 100 миллионнан астам көлік тіркелді. TBTA 1952 жылдың басында бұл көпірдің әлемдегі ең жұқ жүретін төлемақы жолы екенін мәлімдеді.

1960 жылдардың соңы мен 1990 жылдар

1968 жылы Триборо көпірі 31 жылдық тарихында алғашқы ірі жөндеуден өтті. Жеті жол төлемі қабылдау пункты қосылды, үшеуі Манхэттен аралығының жол төлемі алаңында, төртеуі Куинс/Бронкс аралығының жол төлемі алаңында, ал бірнеше пандустар 20 миллион долларға кеңейтілді. Жоба аясында Манхэттен аралығынан Шығыс Харлемдегі Екінші авенюдің оңтүстік бағытындағы қадамға тікелей пандус салынды. Осы жоба кезінде TBTA әкімшілік ғимараты да кеңейтілді. ХХ ғасырда көпірде «Шабуыл болған жағдайда, көпірден түсіңіз» деген ескерту орналасқан. New York Times газетінің редакторы Уильям Сафирдің айтуынша, бұл «сәл қорқынышты жазу» миллиондаған жүргіншілерге «жеңіл күлімдеу сыйлаған» болуы керек. TBTA 1989 жылы Триборо көпіріндегілерді қоса, барлық жол төлемі қабылдау пункттеріндегі жылжымалы шлагбаумдарды жаңартты. Сол жылы көпірден бетон сынықтары түсіп, құлау қаупі туды. 1990 жылдардың басында көпірден тәулігіне шамамен 160 000 көлік өтіп, TBTA онда 140 жол төлемі жинаушыны жұмысқа алған. Осы онжылдықта TBTA көпірдің Куинс жағында қорғасынның жоғары концентрациясын анықтады, нәтижесінде агенттік қорғасынды алып тастауға мәжбүр болды. TBTA 1992 жылы көпірдің жол төлемі алаңдарындағы жолақтарды қайта құрастырды. Триборо көпірі 1990 жылдары TBTA-ның ең жұмысты нысаны болып, тәулігіне 200 000-нан астам көлік өткізіп тұрды. 1997 жылы көпірді қайта жаңарту жоспары жарияланды. Жоба үш кезеңнен тұрды. Бірінші кезеңде Куинс аралығы мен пандустарды жөндеу, сондай-ақ аспалы кабельдерді ауыстыру көзделді. Куинс аралығының бекіткіштеріндегі жұмыстар 1997 жылдың ақпанында басталды. 1999 жылдың басында көпірде 500-ден астам шұңқыр пайда болды, оларды жабу үшін жұмысшылар бетон мен асфальт қолданды. 2000 жылы Куинс аралығының аспалы кабельдерін ауыстыру және Куинс аспалы аралығына ортотроптық жабын қосу жұмыстары басталды. Жабынды ауыстыруға кеткен шығын 125 миллион долларға бағаланды.

2000-шы жылдардан бүгінгі күнге дейін

2008 жылдың қаңтар айында губернатор Элиот Спитцер бұл көпірге 1968 жылы президенттік сайлау кезінде қаза тапқан бұрынғы АҚШ сенаторы Роберт Ф. Кеннедидің есімін беруді ұсынды. Кеннеди отбасы атын өзгертуді қолдағанмен, Нью-Йорк штатының заң шығару органы сол маусымда бұл заң жобасын бекітті, ал Триборо көпірі 2008 жылдың 19 қарашасында ресми түрде Кеннедидің есімімен аталатын болды. MTA 2008 жылы Триборо көпірінің жаңару жұмыстарын жалғастыратынын хабарлады; жұмысқа жол төлемі алатын жерлердегі жолдарды ауыстыру, сондай-ақ түрлі пандустарды күрделі жөндеу және жаңа сервистік ғимаратты салу кірді. 2015 жылы MTA көпір кешенін жаңартуға арналған 15 жылдық 1 миллиард долларлық бағдарлама аясында көпірдің әртүрлі бөліктерінде екі реконструкциялық жобаны бастады. MTA Куинс және Бронкс арасындағы 1930 жылдардағы жол төлемі алатын жерді 213 миллион долларға күрделі жөндеуден өткізді, бұл жолдың және оның астындағы тіреу құрылымын қайта жаңартуды қамтыды. Жаңа жол төлемі алатын жердің құрылысы 2019 жылы аяқталды, бұл жүргізушілерге E ZPass немесе Toll by Mail арқылы жол төлемін электронды түрде төлеуге, тоқтаусыз мүмкіндік берді. Манхэттен аралығынан солтүстік Harlem River Drive-ға дейін 68,3 миллион долларға пандус салынып, 2017 жылдың желтоқсанына дейін аяқталуы жоспарланған; 2020 жылдың ақпан айында солтүстік Harlem River Drive пандусының аяқталуы 2021 жылға белгіленді, бірақ пандус ақыры 2020 жылдың қарашасында пайдалануға берілді. Жобаның құны 72,6 миллион долларды құрады және Harlem River Drive-дың екі қатарлы жолының арасына жаңа эстакада салуды қамтыды. Harlem River-дің көтергіш бөлігі де 2020 жылға дейін күрделі жөндеуден өтті.

Қолданылуы

RFK көпірінен түсетін жол ақысы Нью-Йорк қаласының көлік басқармасы мен қала маңындағы теміржолдарды қаржыландырудың бір бөлігін қамтамасыз етеді. 2014 жылы көпірде күніне орташа 164 116 көлік өткен. Сол жылы жол ақысын төлеген көліктердің саны 2,9%-ға артып, 59,9 миллионға жетті, бұл орташа жол ақысы 6,57 доллар болғанда 393,6 миллион долларлық кіріс әкелді.

Жаяу жүргіншілер мен велосипедшілер үшін жаяу жүргіншілер жолдары

Көпірдің барлық үш құрылымында жаяу жолдар бар, онда TBTA қауіпсіздік алаңдауларына байланысты велосипедшілерге велосипедтерін итеріп алып өтуді ресми түрде талап етеді. Дегенмен, осы талапты көрсететін белгілерге велосипедшілер көбінесе немқұрайды қараған, ал Нью-Йорк қалалық әкімдігі TBTA-ға осындай велосипед теруді қайта қарауды ұсынды. Бронкс құрылымының екі жаяу жолы Рэндалл аралының соңындағы бір ұзын және ирек пандусқа жалғасқан, бірақ 2015 жылдың қараша айында Рэндалл аралы мен Бронкстің Порт-Моррис ауданы арасында RFK көпірінен шығысқа қарай тағы бір жаяу жол көпірі ашылды.

Қоғамдық көліктер

RFK көпірі MTA New York City Transit компаниясы басқаратын автобус бағыттарын, сондай-ақ MTA Bus компаниясы басқаратын бірнеше экспресс автобус бағыттарын пайдаланады: M35 Манхэттеннен Рэндаллз және Уордс аралдарына қатынайды (X80 арнайы шаралар кезінде де жұмыс істейді), ал M60 SBS Манхэттен мен Куинс арасында, ал MTA Bus экспресс бағыттары Манхэттен мен Бронкс арасында жүреді. M60 көпірі 1990 жылдардың басынан бері пайдаланылып келеді. 1920 жылдары Джон Ф. Хайлан Триборо көпірін жоспарлаған тәуелсіз метро жүйесінің бір бөлігі ретінде салуды ұсынды. Бұл ұсыныс Нью-Йорк метросының BMT Astoria желісін қазіргі Триборо бағытымен ұзартуды көздеген. Ол 125-ші көше бойындағы қалалық метро желісін, сондай-ақ Бронкстегі Сент-Эннс авенюінің астындағы жаңа метро желісін құруға мүмкіндік берген болар еді.