Кіріспе

Фрэнсис Вонг – американдық джаз саксофонисі, флейташы және эру ойнаушы. Вонгтың тегі – қытай, әкесі Шанхайдан, ал анасы кантондық. Ол еркін джаз бен азиялық музыканы біріктіруде маман, және азиялық америкалық джаз қозғалысының маңызды мүшесі. Гленн Хоручи, Джон Чжан, Джон Чикай, Джеймс Ньютон, Сесил Тейлор, Энтони Браун және Лю Цы Чао сияқты музыканттармен бірге жұмыс істеді. 1987 жылы Джон Чжанмен бірге Asian Improv Records (қазір Asian Improv Arts) лейблін құрды, және екеуі де осы лейбл үшін альбомдар жазды. Чарли Паркер, Джон Колтрейн, Сонни Роллинз, кейіннен Чикаго арт-ансамблі, Сесил Тейлор және Орнет Коулман музыкасындағы өзін-өзі тану және рух көтеру сапалары оны орындаушы және композитор ретінде қалыптастырды. Азиялық америкалық музыканттар африкалық америкалық музыка контекстінде өздерінің мұраларын зерттеуге мүмкіндік алды, себебі 1968 жылы Нат Дженнинг кантондық опера музыканттарымен бірге өнер көрсеткен, ал 1973 жылы Джон Хенди Али Акбар Ханмен серіктестік құрған. Музыканттар әріптестерімен болатын «сәт сайынғы өзара әрекеттесулерді» байытатын, музыкалық диалогты жаңа дыбыстық кеңістіктерге кеңейтетін деп тапты. Азиялық америкалық музыканттар африкалық америкалық джаз әріптестерінің музыканың адамгершілік пен мәдениетті нығайту қабілетіне ұмтылысын қабылдады. Азиялық америкалық музыканттар үшін бұл джаз негізіндегі музыкаға азиялық музыкалық аспаптарды, формаларды, гаммаларды, ырғақтарды және эстетикалық ұғымдарды енгізуді білдірді. Вонгтың мәдениеттер аралық зерттеулерге бейімделуінің бір бөлігі – Шығармашылық музыканы дамыту қауымдастығының (AACM) импровизацияны мәдениеттер аралық байланыс құралы ретінде қарастыруынан туындады. Вонгтың альбомдары, 1999 жылғы Гленн Хоручи мен Джозеф Джарманмен бірге жазылған Pachinko Dreamtrack 10 және 2008 жылғы Уильям Ропер мен Бобби Брэдфордпен бірге жазылған Mo’ Betta Butta, оның түрлі нәсілдік және мәдени серіктестіктерін көрсетеді, сондай-ақ 2012 жылдың 23 мамырында Мәдениет сарайында, Африкалық америкалық өнер және мәдениет орталығында өткен Уэйн Уоллес латындық джаз квартеті мен Фрэнсис Вонгтың арнайы квартетінің 4X4 бірлескен өнері де осыған дәлел. Вонгтың «Көрнеулік жобаның табандылығы» атты мәдениеттер аралық қосылысы Тацу Аоки, Эллиотт Хамберто Кави, Джон Чжан, Джон Карлос Перея және Хафез Модирзаде сияқты таланттарды, сондай-ақ ақындар Лоусон Фусао Инада мен Дженни Лимді біріктірді. Бұл туынды 2007 жылдың қыркүйек айында Asian Improv Arts ұйымының 20 жылдығына арналған салтанатты шарада орындалды. Сан-Франциско шығанағындағы азиялық америкалық шығармашылық музыка сахнасының алғашқы мүшесі ретінде Вонгтың басқа азиялық америкалық суретшілермен бірлескен жұмысы I қонақ үйіндегі (Халықаралық қонақ үйіндегі) қоғамдық қызметтен туындады. Қалай болғанда да, бұл жобаға қатысушылар өздерінің жеке бастамаларын жүзеге асыру үшін, сондай-ақ, қонақ үйді жаңартуды қамтамасыз ету үшін, жергілікті қауымның бірігуімен, азиялық америкалық галерея суретшілерімен, ақындармен, бишілермен, фреска суретшілерімен, саясаткерлермен, колледж студенттерімен және филиппиндік тұрғындарымен бірікті. 1970 жылдардағы азиялық америкалық қозғалысы саяси, әлеуметтік, мәдени және көркем идеяларды біріктірді. Көптеген суретшілер қоғамдық белсенділік пен қозғалысқа серпін алып, жаңа туындылар жасады. Бұл Вонг пен көптеген азиялық америкалық суретшілерге үлгі болды, нәтижесінде Asian Improv Arts ұйымы тарапынан қолдау көрсетілген және өндірілген салааралық жұмыстар жасалды. 2010 жылдың сәуірінде орындалған «Диаспора әңгімелері #2: 1969» – Фрэнсис Вонг тобының музыкасы, А. К. Блэк сөздері, Ленора Лидің биі және Оливия Тингтің медиа дизайны бар салааралық туынды. Жоба Оукленд Азия мәдени орталығының тапсырмасы бойынша, Шығыс шығанақ қорының Шығыс шығанақ суретшілері қорының грантымен жүзеге асырылды. AIR ұйымында тәлімгерлік еткен жас суретшілердің арасында Виджай Айер, Мия Масаока және Джен Шю бар. Шамамен үш онжылдық бойы ол Кулартс (1991-2020) ұйымымен байланыста болды, бұл ұйым Сан-Францискода дәстүрлі және заманауи филиппин өнерін насихаттайды, алдымен менеджер ретінде, кейін ұзақ жылдар бойы Басқарма төрағасы болып қызмет етті. Вонг сондай-ақ Оукленд Азия мәдени орталығының бұрынғы директоры (2000-2001) болды.

Академиялық маман ретінде

Вонг ұзақ жылдар бойы жоғары оқу орнында оқытушы ретінде белсенді жұмыс істеп келеді. Ол 1996–1998 жылдары Сан-Франциско мемлекеттік университетінде джаз саксофоны және джаз ансамбльдерін оқытқан, сол кезде оның студенттерінің бірі Мескалеро апачи джаз композиторы және бассист Джон Карлос Переа болды. Сонымен қатар, ол 1996–2001 жылдары UC Santa Cruz университетінде "Азиялық американдық мәдениетінің қырлары" атты курсты оқытты. 2017 жылдан бері Сан-Франциско мемлекеттік университетінде Азиялық американдық зерттеулер бойынша лекция оқып келеді.

Жеке

Вонг Джули Юми Хаттаға үйленген.