Кіріспе

Араб-израиль қақтығысына БҰҰ тобының араласуы

Біріккен Ұлттар Ұйымының Палестинаны татуластыру жөніндегі комиссиясы (БҰҰТКК) немесе Палестинаны татуластыру комиссиясы (ПТК) 1948 жылғы 11 желтоқсандағы БҰҰ 194 қарарымен араб-израиль қақтығысын татуластыру мақсатында құрылды. Комиссия Франция, Түркия және АҚШ-тан тұрды, ал оның ресми штаб-пәтері 1949 жылғы 24 қаңтарда Иерусалимде орналасты. Комиссия 1949 жылдың 12-25 ақпанында Израиль және араб үкіметтерімен, Бас босқындар конгресінің (GRC) өкілі Мұхаммед Нимр әл Хаваримен және палестиналық босқындар делегациясымен 21 наурызда Бейрутта, ал 7 сәуірде Тель-Авивте Израиль премьер-министрі Дэвид Бен-Гурионмен жеке-жеке кездесті. Одан кейін ол 1949 жылғы Лозанна конференциясын ұсынды. Осы конференция сәтсіз аяқталғаннан кейін татуластыру комиссиясы бірнеше жыл бойы жұмысын жалғастырды, бірақ маңызды нәтижелерге қол жеткізе алмады. Бұл комиссия БҰҰ төрешісі граф Фолке Бернадоттінің қазасынан кейін құрылды.

Ұйым

Келісу комиссиясы өзінің штаб-пәтері мен кеңселерiн 1949 жылғы 24 қаңтарда Иерусалимнің бейтарап демилитаризацияланған аймағындағы "Үкімет үйінде" орналастырды. Алғашқы мүшелерi: Клод де Буасангер (Франция), Марк Ф. Этридж (АҚШ) және Хусейн К. Яльцин (Түркия). Жалпы мәселелер "Жалпы комитет" құрамында талқыланды. Комиссия Иерусалим аумағы үшін тұрақты халықаралық режимді әзірлеу мақсатында "Иерусалим жөніндегі комитет" ("Арнайы комитет") құрды. Ол 1949 жылғы 8 ақпанда үш мүшеден тұратын: Филипп Бенуа (Франция); М. Енисей (келiн шамада Орхан Эралппен алмастырылды) (Түркия); және М. Холдеман (келiн шамада Джеймс В. Баркомен алмастырылды) (АҚШ). 1949 жылғы 23 тамызда Комиссия "Палестинадағы соңғы қақтығыстардан зардап шеккен елдердiң экономикалық жағдайын зерттеу және Комиссияға ұсыныстар беру" мақсатымен "Орта Шығыс бойынша Біріккен Ұлттар Ұйымының экономикалық сараптама миссиясы" деген қосалқы орган құрды. Миссияның алғашқы баяндамасында палестиналық босқындар "басты саяси мәселенiң символы" ретiнде танылды және олардың жағдайын жеңiлдету үшiн мүмкiн болатын кең әдістер қарастырылды. БҰҰ-ның Орта Шығыстағы экономикалық сараптама миссиясы сондай-ақ "Клапп миссиясы" деп аталды, оның төрағасы Гордон Р. Клапптың құрметiне берiлген атау, ол сол кезде Теннесси алқабының басқармасының төрағасы болды. Миссияның қорытынды есебі бастапқы есептен гөрі толыққандырақ мәлiметтердi қамтыды және 1949 жылғы 28 желтоқсанда жарияланды.

Есептер кестесі

Дата Номер Тақырыбы 15 03 1949 А/819 БІРІНШІ ІЛГЕРІЛЕУ ЕСЕБІ 19 04 1949 А/838 ЕКІНШІ ІЛГЕРІЛЕУ ЕСЕБІ 21 06 1949 А/927 ҮШІНШІ ІЛГЕРІЛЕУ ЕСЕБІ (Лозанна хаттамасымен) 22 09 1949 А/992 ТӨРТІНШІ ІЛГЕРІЛЕУ ЕСЕБІ 9 маусымнан 15 қыркүйекке дейін 1949 18 07 1949 А/АК.25/W/17 ПАЛЕСТИНА ЖӘНЕ ТРАНСЖОРДАНДАҒЫ ВАЛЮТА ЖӘНЕ БАНК ІСІ ТУРАЛЫ ЕСКЕРТУ 30 07 1949 А/АК.25/W/19 Жұмыс қағазы 1937 жылғы ұсыныстарды зерттеу 14 12 1949 А/1252 БЕСІНШІ ІЛГЕРІЛЕУ ЕСЕБІ 16 қыркүйектен 9 желтоқсанға дейін 1949 23 10 1950 А/1367/Rev.1 ЖАЛПЫ ІЛГЕРІЛЕУ ЕСЕБІ ЖӘНЕ ҚОСЫМША ЕСЕБІ 1949 жылғы 11 желтоқсаннан 1950 жылғы 23 қазанға дейін 20 11 1951 А/1985 ІЛГЕРІЛЕУ ЕСЕБІ 1951 жылғы 23 қаңтардан 19 қарашаға дейін

Алдыңғы медиатордың есептері

Дата № 28.06.1948 S/863 1948 жылғы 28 маусымда БҰҰ-ның Палестина жөніндегі арадашысы екі тарапқа ұсынған ұсыныстардың мәтіні. Алғашқы ұсыныстар 12.07.1948 S/888 ҚАУІПСІЗДІК КЕҢЕСІНЕ ЕСЕП 16.09.1948 S/1025 Палестинадағы келісімнің сақталуын бақылау жөніндегі есеп 1948 жылғы 11 маусымнан 9 шілдеге дейін 16.09.1948 A/648 Жалпы прогресс есебі 1948 жылғы 14 мамырдан 16 қыркүйекке дейін (өлімінен бір күн бұрын жіберілді!) 18.10.1948 A/689 Палестина жөніндегі әрекетші арадашының Бас хатшыға БҰҰ мүшелеріне жіберу үшін ұсынған прогресс есебі (А/648 (3-бөлім) құжатының қосымшасы). Араб босқындары (қосымша ақпарат http://unispal.un.org/UNISPAL.NSF/0/1F37F42455295188852574C20073000C мекенжайында) 19.10.48 A/689/Add.1 А/689 құжатының қосымшалары. Босқындардың саны; қажеттіліктері; жабдықталуы.