Соломон аралдары шайқасы: Тынық мұхитындағы ІІ дүниежүзілік соғыстың маңызды кезеңі
Solomon Islands campaign
Соломон аралдары шайқасы – 2-ші дүниежүзілік соғыстың Тынық мұхитындағы маңызды шайқасы. Жапонияның басып алуы, одақтастардың қарсы шабуылы, Гуадалканал және басқа аралдар үшін күрес.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Екінші дүниежүзілік соғыстың Тынық мұхитындағы маңызды науқан
Major campaign of the Pacific War of World War II
Соломон аралдары науқаны – Екінші дүниежүзілік соғыстың Тынық мұхитындағы маңызды науқан болды. Науқан 1942 жылдың алғашқы алты айында жапондықтардың Британдық Соломон аралдарында және Жаңа Гвинея территориясындағы Бугенвиллдің бірнеше аудандарын басып алуымен және жаулап алуымен басталды. Жапондықтар осы аймақтарды басып алып, Жаңа Гвинеядағы жапондық шабуылдың қанатын қорғау, Жаңа Британиядағы Рабаулдағы маңызды жапондық базаның қауіпсіздігін қамтамасыз ету және Америка Құрама Штаттары, Австралия және Жаңа Зеландия сияқты одақтас елдер арасындағы жабдықтау желілерін қиындату мақсатында бірнеше әскери-теңіз және әуе базаларын салуға кірісті. Одақтастар Оңтүстік Тынық мұхитындағы байланыс және жабдықтау желілерін қорғау үшін Жаңа Гвинеяда қарсы шабуылды қолдады, Рабаулдағы жапондық базаны оқшаулады және 1942 жылдың 7 тамызында Гуадалканалға және оған жақын кішкентай аралдарға шабуыл жасап, жапондықтарға қарсы шабуылдады. Бұл шабуылдар екі тараптың арасында біріктірілген қарулы шайқастардың тізбегін бастады, Гуадалканалға түсуден басталып, орталық және солтүстік Соломон аралдарында, Жаңа Джорджия аралы мен оның төңірегінде, сондай-ақ Бугенвилл аралында бірнеше шайқастарға дейін жалғасты. Құрлықта, теңізде және әуеде жүргізілген тозу соғысында одақтастар жапондықтарды әлсіретіп, жапондық әскери күштеріне қайта ортуға келмейтін зиян келтірді. Одақтастар Соломон аралдарының бір бөлігін қайтарып алды (бірақ соғыс аяқталғанға дейін қарсылық жалғасты), сонымен қатар кейбір жапондық позицияларын оқшаулап, бейтараптандырды, олар кейіннен айналып өтілді. Соломон аралдарындағы науқан ақырында Жаңа Гвинеядағы науқанмен бірікті.
The Solomon Islands campaign was a major campaign of the Pacific War of World War II. The campaign began with Japanese landings and capture of several areas in the British Solomon Islands and Bougainville, in the Territory of New Guinea, during the first six months of 1942. The Japanese occupied these locations and began the construction of several naval and air bases with the goals of protecting the flank of the Japanese offensive in New Guinea, establishing a security barrier for the major Japanese base at Rabaul on New Britain, and providing bases for interdicting supply lines between the Allied powers of the United States and Australia and New Zealand. The Allies, to defend their communication and supply lines in the South Pacific, supported a counteroffensive in New Guinea, isolated the Japanese base at Rabaul, and counterattacked the Japanese in the Solomons with landings on Guadalcanal (see Guadalcanal campaign) and small neighboring islands on 7 August 1942. These landings initiated a series of combined arms battles between the two adversaries, beginning with the Guadalcanal landing and continuing with several battles in the central and northern Solomons, on and around New Georgia Island, and Bougainville Island. In a campaign of attrition fought on land, at sea, and in the air, the Allies wore the Japanese down, inflicting irreplaceable losses on Japanese military assets. The Allies retook some of the Solomon Islands (although resistance continued until the end of the war), and they also isolated and neutralized some Japanese positions, which were then bypassed. The Solomon Islands campaign then converged with the New Guinea campaign.
Стратегиялық негіз
1941 жылғы 7 желтоқсанда Қытай мен Француз Индокитайындағы Жапонияның әрекеттеріне байланысты АҚШ-пен туындаған дауды шеше алмағаннан кейін, жапондықтар Гавайи штатындағы Пёрл-Харборда АҚШ Тынық мұхиты флотына шабуыл жасады. Күтпеген шабуыл АҚШ Тынық мұхиты флотының көптеген соғыс кемелерін қиратты және екі ел арасында соғыс басталды. Тынық мұхитындағы Британ империясының иеліктеріне жасалған шабуылдар, Пёрл-Харборға жасалған шабуылмен шамалас уақытта Гонконгқа шабуыл жасаудан басталды, бұл Ұлыбритания, Австралия және Жаңа Зеландияны қақтығысқа тартты. Жапондықтар АҚШ және Корольдік теңіз күштерін бейтараптандыруға, табиғи ресурстарға бай аймақтарды басып алуға және алыс империяларын қорғау үшін стратегиялық әскери базаларды иеленуге тырысты. 1941 жылғы 1 қарашадағы Жапон теңіз күштерінің Біріккен Флотының Құпия Бұйрығы №1-де жақында басталатын соғыстағы жапондықтардың алғашқы науқандарының мақсаты «Нидерланд Индиясы мен Филиппиндерден британдық және американдық күштерді ығыстыру, [және] автономды өзін-өзі қамтамасыз ету және экономикалық тәуелсіздік саясатын орнату» деп көрсетілген. Жапон империясы соғыстың алғашқы алты айында өзінің бастапқы стратегиялық мақсаттарына жетті, Гонконг, Филиппин, Таиланд, Малайя, Сингапур, Голланд Шығыс Индиясы, Уэйк аралы, Жаңа Британия, солтүстік Гилберт аралдары және Гуамды басып алды. Жапондықтардың мақсаты – батыста Британ Үндістанынан, оңтүстікте Голланд Шығыс Индиясы арқылы, оңтүстік және орталық Тынық мұхитындағы аралдық базаларға дейін тиімді қорғаныс периметрін құру болды. Оңтүстік Тынық мұхитындағы қорғаныс позицияларын нығайту үшін Жапонияның негізгі армиясы мен теңіз күштерінің базасы Рабаул (Жаңа Британия) болды, ол 1942 жылғы қаңтарда австралиялықтардан басып алынған еді. Наурыз және сәуір айларында жапондық әскерлер Бугенвильдің солтүстігіндегі Букада әуежайды, сондай-ақ Бугенвильдің оңтүстігіндегі Буинде әуежай мен теңіз базасын құрылысқа кірісті.
On December 7, 1941, after failing to resolve a dispute with the United States over Japan's actions in China and French Indochina, the Japanese attacked the US Pacific fleet at Pearl Harbor, Hawaii. The surprise attack crippled most of the U. S. Pacific Fleet's battleships and started a war between the two nations. Attacks on British Empire possessions in the Pacific, beginning with an attack on Hong Kong almost simultaneously with the Pearl Harbor attack, brought the United Kingdom, Australia and New Zealand into the conflict. The Japanese sought to neutralize the U. S. and Royal navies, seize possessions rich in natural resources, and obtain strategic military bases to defend their far flung empire. In the words of the Japanese Navy's Combined Fleet Secret Order Number One, dated November 1, 1941, the goals of the initial Japanese campaigns in the impending war were to "[eject] British and American strength from the Netherlands Indies and the Philippines, [and] to establish a policy of autonomous self sufficiency and economic independence." The Empire of Japan accomplished its initial strategic objectives in the first six months of the war, capturing Hong Kong, the Philippines, Thailand, Malaya, Singapore, the Dutch East Indies, Wake Island, New Britain, the northern Gilbert Islands, and Guam. A Japanese goal was to establish an effective defensive perimeter from British India on the west, through the Dutch East Indies on the south, and to island bases in the south and central Pacific as its southeastern line of defense. Anchoring its defensive positions in the South Pacific was the major Japanese army and navy base at Rabaul, New Britain, which had been captured from the Australians in January 1942. In March and April, Japanese forces occupied and began constructing an airfield at Buka in northern Bougainville, as well as an airfield and naval base at Buin, in southern Bougainville.
Жапондықтар Соломон аралдарына басып кіреді
1942 жылдың сәуір айында Жапон армиясы мен әскери-теңіз күштері бірлесіп «Мо» операциясын бастады, ол Жаңа Гвинеядағы Порт-Морсбиді басып алуға бағытталған ортақ жоспар еді. Жоспарға Оңтүстік Соломон аралдарындағы Тулагиді басып алуға арналған әскери-теңіз операциясы да кірді. Операцияның мақсаты – жапондықтардың оңтүстік шекарасын кеңейту және Науру, Оушен аралы, Жаңа Каледония, Фиджи және Самоаға болашақтағы шабуылдарды қолдау үшін базалар құру, соның ішінде Австралия мен АҚШ арасындағы жабдықтау жолдарын үзу, Австралияны Оңтүстік Тынық мұхитындағы жапондықтардың позицияларына қауіп ретінде азайту немесе толығымен жою еді. Жапон әскери-теңіз күштері Австралияға болашақта шабуыл жасауды ұсынды, бірақ армияның жауабында мұндай операцияны қолдауға жеткілікті әскер жоқ екені айтылды. Жапондық әскери-теңіз күштері Тулагиді басып алды, бірақ Порт-Морсбиге жасалған шабуыл Коралл теңізі шайқасында тойтарылды. Содан кейін жапондық әскери-теңіз күштері Соломон аралдарының солтүстік және орталық бөліктерінде шағын гарнизондар құрды. Бір айдан соң, Мидуэй шайқасында жапондық әскери-теңіз флоты төрт әскери-теңіз ұшақ тасымалдағышын жоғалтты. Одақтастар Австралияға төнген қауіпке қарсы әскерлер мен ұшақтарды жинақтап, Филиппинге жақындау және оны қайтарып алу жоспарларын іске асыруға тырысты. 1942 жылдың наурыз айында АҚШ флотының бас қолбасшысы адмирал Эрнест Кинг Жаңа Гебридтерден Соломон аралдары арқылы Бисмарк архипелагына шабуыл жасауды ұсынды. Мидуэй шайқасындағы жеңістен кейін Оңтүстік-Батыс Тынық мұхиты аймағының қолбасшысы болған генерал Дуглас Макартур жапондықтар бекініп, операциялық база ретінде пайдаланып жатқан Рабаулды қайтарып алу үшін жылдам шабуыл жасауды ұсынды. АҚШ әскери-теңіз күштері Жаңа Гвинеядан Соломон аралдары тізбегі бойына бірте-бірте жылжуды ұсынды. Бұл қарама-қарсы ұсыныстар адмирал Кинг пен АҚШ армиясының штаб бастығы генерал Джордж Маршалл тарапынан шешілді, олар үш міндеттен тұратын жоспарды қабылдады. Бірінші міндет – Соломон аралдарындағы Тулаги аралын басып алу. Екінші міндет – Жаңа Гвинея жағалауындағы шабуыл. Үшінші міндет – Рабаулды басып алу. Бірінші міндет 1942 жылдың 2 шілдесіндегі Бірлескен штабтар директивасымен іске асырылды және бастапқы шабуылдар «Күзет мұнарасы» операциясы деп аталды, ол Соломон аралдары науқаны болды.
In April 1942, the Japanese Army and Navy together initiated Operation Mo, a joint plan to capture Port Moresby in New Guinea. Also part of the plan was a Navy operation to capture Tulagi in the southern Solomons. The objective of the operation was for the Japanese to extend their southern perimeter and to establish bases to support possible future advances to seize Nauru, Ocean Island, New Caledonia, Fiji, and Samoa and thereby cut the supply lines between Australia and the United States, with the goal of reducing or eliminating Australia as a threat to Japanese positions in the South Pacific. The Japanese Navy also proposed a future invasion of Australia, but the Army answered that it currently lacked enough troops to support such an operation. Japanese naval forces captured Tulagi but its invasion of Port Moresby was repulsed at the Battle of the Coral Sea. Shortly thereafter, the Japanese Navy established small garrisons on the other northern and central Solomon Islands. One month later, the Japanese Combined Fleet lost four of its fleet aircraft carriers at the Battle of Midway. The Allies countered the threats to Australia by a build up of troops and aircraft, with the aim of implementing plans to approach and reconquer the Philippines. In March 1942 Admiral Ernest King, then Commander in Chief of the U. S. Fleet, had advocated an offense from New Hebrides through the Solomon Islands to the Bismarck Archipelago. Following the victory at Midway, General Douglas MacArthur, who had taken command of the South West Pacific Area, proposed a lightning offense to retake Rabaul, which the Japanese were fortifying and using as a base of operations. The United States Navy advocated a more gradual approach from New Guinea and up the Solomon Island chain. These competing proposals were resolved by Admiral King and U. S. Army Chief of Staff General George C. Marshall, who adopted a three task plan. Task One was the capture of the island of Tulagi in the Solomons. Task Two was an advance along the New Guinea coast. Task Three was the capture of Rabaul. Task One, implemented by a directive of the Joint Chiefs of Staff on 2 July 1942 and named the initial attacks Operation Watchtower, became the Solomon Islands campaign.
Үгіт-жаттығу барысы
1942 жылдың 7 тамызында АҚШ теңіз жаяу әскері Гуадалканалға түсіріліп, Гуадалканал науқанын бастады. Одақтас елдер күндізгі уақытта әуеде басымдық орнату үшін «Кактус» әуе күштері деп аталған біріккен әуе күштерін құрды. Жапондықтар кейіннен «Шыбық тасымалы» деп аталатын түнгі қайта жабдықтау миссияларын жүзеге асырды (одақтастар оны «Токио экспресі» деп атады) Жаңа Джорджия бұғазы (ә.к.а. «Слот») арқылы. Жапондықтардың жабдықтауларын тоқтату үшін көптеген қаһарлы шайқастар болды. Гуадалканал науқанында екі тарап та көптеген кемелерді жоғалтты, соның салдарынан Жаңа Джорджия бұғазының оңтүстік жағындағы, бұрын Саво бұғазы деп аталған, Гуадалканалдың солтүстігіндегі аймақ «Темір түбі бұғазы» деп аталды. Одақтастардың Соломон аралдарындағы табысы Жапонияның Австралия мен Жаңа Зеландияны АҚШ-тан оқшаулауына кедері келтірді. 1943 жылдың 30 маусымында басталған «Картул» операциясы – Соломон аралдары мен Жаңа Гвинеядағы одақтастардың стратегиялық жоспары – Рабаулды оқшаулап, бейтараптандырды және Жапонияның теңіз және әуе үстемдігінің көп бөлігін жойды. Бұл одақтас күштерге Филиппин аралдарын қайтарып алуға және Жапонияны Голландияның Шығыс Индиясындағы маңызды ресурстық аймақтарынан бөліп тастауға мүмкіндік берді. Соломон науқаны Бугенвиль науқанының қатал шайқастарымен аяқталды, ол соғыс аяқталғанға дейін жалғасты.
On 7 August 1942 U. S. Marines landed on Guadalcanal, beginning the Guadalcanal Campaign. The Allies created a combined air formation, the Cactus Air Force, establishing air superiority during daylight hours. The Japanese then resorted to nightly resupply missions which they called "Rat Transportation" (and the Allies called "the Tokyo Express") through New Georgia Sound (a. k. a. "The Slot"). Many pitched battles were fought trying to stop Japanese supplies from getting through. So many ships were lost by both sides during the Guadalcanal campaign that the southern end of New Georgia Sound, the area north of Guadalcanal previously called Savo Sound, became known as "Ironbottom Sound". Allied success in the Solomon Islands campaign prevented the Japanese from cutting Australia and New Zealand off from the United States. Operation Cartwheel—the Allied grand strategy for the Solomons and New Guinea campaigns—launched on June 30, 1943, isolated and neutralized Rabaul and destroyed much of Japan's sea and air supremacy. This opened the way for Allied forces to recapture the Philippines and cut off Japan from its crucial resource areas in the Netherlands East Indies. The Solomons campaign culminated in the often bitter fighting of the Bougainville campaign, which continued until the end of the war.