Кіріспе

Монталбан-де-Кордова – Испанияның оңтүстігіндегі Андалусия автономдық облысындағы Кордова провинциясындағы қала. Қала провинция орталығы Кордовадан 42 шақырым қашықтықта жатыр. Монталбан-де-Кордова сарымсақ өсірумен әйгілі, ол Андалусиядағы ең көп сарымсақ өндіретін аймақ және Еуропалық Одақта тұтынылатын сарымсақтың 37 пайызын осы қала өндіреді.

Этимология

Қаланың атауы латын тіліндегі MONTE·ALBANVM деген сөзден шыққан, мағынасы "Ақ тау" – осы атау оның қазіргі түріне дейін өзгерген. Бұл атау қала тұрған ақ әктас тауынан бастау алған. Қала туралы алғашқы жазбалар 15 ғасырда "Монте-Альван" деген атпен кездеседі.

Тарих

Тарихқа дейінгі кезең: қаладан оңтүстікке қарай 4 км жерде керамика қалдықтары табылды. Қазіргі уақытта олар Кордованың археологиялық мұражайында сақтаулы. Б.з.д. III ғасыр: Монтальбанның жанында Сеговия деп аталған ежелгі рим қаласы болған. 210 ж.: Римдіктер мен карфагендіктер Екінші Пуника соғысында шайқасты. 45 ж.: Юлий Цезарь мен Помпей ұлдары Цезарьдің азамат соғысында шайқасты. Сеговия тарихи деректерден жоғалады. Біздің заманымыздың 4-5 ғасырлары: Тентекарретада, қаладан 2 км жерде қираған ғимараттар мен катакомбалар табылды. 1530 ж.: Кордовалық Фернандес Монтальбанды негіздеді. 1668 ж.: Монтальбанның халқы 1040 адамды құрады. 1808-1812 жж.: Француз басқыншылары Монтальбанның муниципалдық архивін өртеп жіберді, соның салдарынан қала тарихы жоғалып кетті. 1880 ж.: Монтальбанның халқы 3000 адамды құрады. 1910 ж.: Монтальбанның халқы 3300 адамды құрады. 1960 ж.: Монтальбанның халқы 4700 адамды құрады, бірақ эмиграцияға байланысты 3800-ге дейін азайды.

Эль Кальварио

Эль Кальварио Монтальбанның оңтүстік бөлігінде, қала шегінде орналасқан. Алғашқы Кальварио шіркеуі 17 ғасырдың бірінші жартысында салынды, ол Монтальбанның шетінде, ескі қамалдың қираған қалдықтарының жанындағы шағын ғимарат еді. Құрылыс материалдарының сапасы нашар болғандықтан, ол көп ұзамай қирауға айналды. Бірінші шіркеудің орнында жаңа шіркеудің құрылысы 1773 жылы басталды және 1776 жылы аяқталды. Бұл шіркеу бұрынғыдан берік болғанымен, өкінішке орай, сапасы төмен материалдардан салынды, сол себепті 1852 жылдың наурыз айының соңында шам мен күмбез құлады. Білікті құрылысшылармен кеңескеннен кейін екінші шіркеу бұзылып, қаланың жаңа жерінде қайтадан салынды. Жұмыс 1856 жылдың шілдесінде аяқталды, ал Нуэстро-Падре-Хесус-дель-Кальварионың бейнесі 25 тамызда жаңа шіркеуге қайтарылды, осыған орай елді мекендер қоңыраулармен, жарықтармен, уақытша жеңіс аркаларымен және ғимараттарға ілінген тулармен тойлады. Ғимарат неоклассикалық стильде безендірілген; оның сыртқы жағы ақ штукатуркамен жабылып, күмбез бен шатырдың фонарь куполы плиткамен қапталған. Шіркеу Нуэстро-Падре-Хесус-дель-Кальвариоға (Кальвария Әкесі Исаға) арналған; оның бейнесі Севилья стилінде жасалған алтарьда орналасқан. Ғимараттың жоспары грек кресінің пішіндес. Шіркеуде суретші Франсиско Суарес жасаған арка сақталған. 1866 жылы паломниктікке келгендерге арналған қонақ үй салынды. Сол жылы Сантеростар үйі (бейнешілер) қоршаумен және кіреберіс ауласының аркалы қақпаларымен бірге салынды. Жаңа шіркеуді Севилья сәулетімен байланыстырған Эсия майоры, Д. Корралес Хосе Мартинес бағыштады. Ғимарат соңғы жылдары аула кіреберісін, шатырды жөндеу және қонақ үй мен Сантеро үйін қалпына келтіру сияқты шағын жұмыстар арқылы күтіліп келеді.

Мадре де Диос Эрмитажы

Бұл шіркеу 1981 жылы тарихи-көркем ескерткіш деп жарияланды, ал 1996 жылы Андалусияның тарихи мұрасы ретінде танылды. Мадре-де-Диос көшесі мен Анча көшесінің қиылысында орналасқан бұл шіркеу үш бөліктен тұрады. 16 ғасырдан 1850 жылға дейін ол Nuestra Señora de los Remedios деп аталған. Қазіргі уақытта ғимарат жабық, бірақ кейде қасирет тойланады.

Санта-Мария-де-Грасия шіркеуі

Бұл - Андлусия алаңында, қала әкімдігіне қарама-қарсы орналасқан приход шіркеуі. Шіркеу кірпіштен салынған және овал пішіндес. Ішінде Таза ұғымға арналған кішкентай алтарь, барокко стиліндегі алтарь және 1964 жылы бұзылған ескі шіркеудің қирандылары бар. Ескі ғимараттан қалған металл өнер туындылары алтын приход айқышына, күміс монустрансқа және киелі орынның есігіне енгізілген. Шіркеу 14 ғасырдың готикалық сәулет стилінде салынған сияқты. Оның ұзындығы 25 метр, ені 17 метр, биіктігі 10 метр және үш бөлімі бар. Қабырғалары күмбезделген, ал орталық бөлімінде жиырмабұрышты төбе бар. Шіркеуде оннан астам алтарь бар; бас алтарь (1724 жыл) мүсінші Гаспар Лоренцо де лос Кобостың туындысы. Шіркеуге екі кіреберіс порталы бар, біреуі алдыңғы жағында, екіншісі артқы жағында, екеуі де сүйір аркалы. Сондай-ақ, төрт қоңырау бар сарай және құнды алтын әшекейлер қоры да бар.

Мәдениет үйі

Бұл ғимарат 1984 жылы Ла-Пас көшесінде демократиялық қалалық әкімдік келген кезде салынған. Оның екі қабаты бар, жалпы ауданы 250 м2. Жаңа әкімдік салынып біткенге дейін бұл ғимарат қала әкімдігі ретінде пайдаланылды. Мұнда мәдени шаралар – дәрістер, қоғамдық жиындар, ресми салтанаттар мен тұсаукесерлер сияқты іс-шаралар өткізіледі. Қазіргі таңда бірінші қабатта ересектерге арналған білім беру орталығы мен бас зал, ал екінші қабатта қалалық кітапхана орналасқан.

Кітапхана

Қазіргі қалалық кітапхана 1986 жылы салтанатты түрде ашылды. 1990 жылға дейін ол ескі медициналық орталықтың екінші қабатында орналасқан, қазір Жастар ақпараттық бюросы (Oficina de Información Juvenil). Сол кезде кітапхана қорында 1300 том кітап болды. 1990 жылы кітапхана Мәдениет үйінің екінші қабатына көшірілді; қазіргі күні кітапхана қорында 7000-нан астам том кітап бар.

Тентекаррета катакомбалары

Тентекаррета Монталбаннан 2 км қашықтықта орналасқан. Мұнда IV және V ғасырларда некрополь ретінде пайдаланылған үлкен жер асты галереялары табылды. Бұл галереялар Рим империясының көптеген аймақтарында сирек кездесетін катакомбаларды құрайды; Монтальбан катакомбалары Испаниядағы осындай жалғыз катакомбалар болып табылады. Тентекарретада екі галерея бар, олар бір-бірімен қиылысып, тараптарға бағытталған. Галереялар тар, бұралаң және ылғалдың, құлаудың және саздың көшкінінен қатты тозыққа ұшыраған. Оңтүстік галереяда бірнеше адам бірге жерленген.

Ел-Место

Место – Монталбаннан шамамен 7 км қашықтықта орналасқан мәңгі жасыл емен мен топырақ еменінің буданынан пайда болған ежелгі ағаш. VIII ғасырда ол шаруалар мен саяхатшыларға көлеңке, баспана және демалыс сыйлаған. Бұл ежелгі ағаштың айналасы 15 метрді құраған, бірақ біреу оның діңіндегі ойыққа от жаққаннан ол қатты зақымданды. 1980 жылы оны сақтап қалу үшін бірлестік құрылды, себебі Место ақындар, жазушылар мен суретшілерге ұзақ жылдар бойы шабыт көзі болып, табиғаттың сұлулығына деген ерекше сезімталдық пен құрметті оятқан. Место 1995 жылдың жазында жойылды, бірақ ол әлі де символ ретінде сақталып, осы сұлулыққа деген құрмет сезімін және терең мағынасы бар нәрсенің жоғалғанын еске түсіреді.

Тамыз жәрмеңкесі

Бұл жәрмеңке 6-8 тамыз аралығында Nuestro Padre Jesús del Calvario құрметіне тойланады; бұл аймақтағы шаруашылықтар үшін егін жинау маусымы және жалпы ауыл шаруашылығы үшін жылдың соңы.

Ромерия

Қажылық 15 мамырда Еңбекші Әулие Исидордың құрметіне тойланады. Қала тұрғындарының көбі бір шақырымдай қашықтықтағы Уэрта-Диосқа барады. Шамамен жарты таңнан бастап Әулие Исидордың ізбасарларының керуені басталатын шеру өтеді, одан кейін басқа керуендер, аттылар мен дәстүрлі костюм киген адамдар болады.