Хольберг сыйлығы: гуманитарлық ғылымдар мен әлеуметтік салалардағы марапат
Holberg Prize
Хольберг сыйлығы – Норвегия үкіметінің өнер, гуманитарлық ғылымдар және құқық саласындағы көрнекті ғалымдарға берілетін халықаралық сыйлығы. 6 млн NOK көлемінде!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Холберг сыйлығы – Норвегия үкіметінің жыл сайын өнер, гуманитарлық ғылымдар, әлеуметтік ғылымдар, құқық және теология салаларындағы көрнекті ғалымдарға, сондай-ақ осы салалардың бірінде немесе пәнаралық зерттеулер арқылы жасалған еңбектері үшін табыс ететін халықаралық сыйлық. Бұл сыйлық даниялық-норвегиялық жазушы және ғалым Людвиг Холбергтің (1684–1754) құрметіне аталған. Холберг сыйлығымен бірге 6 миллион норвегиялық кронасынан (NOK) тұратын ақшалай сыйлық беріледі (шамамен 750 000 доллар немесе 660 000 евро), ол сыйлық иесінің ғылыми зерттеулерін одан әрі дамытуға жұмсалады. Сыйлықтың иегері наурыз айында жарияланады, ал марапаттау рәсімі әр жылғы маусым айында Норвегияның Берген қаласында өтеді. 2018 жылы өткізілген беделділік сауалнамасы бойынша Холберг сыйлығы әлеуметтік ғылымдардағы ең беделді пәнаралық сыйлық болып табылады (Стайн Роккан салыстырмалы әлеуметтік ғылымдар зерттеулері сыйлығымен бірге).
The Holberg Prize is an international prize awarded annually by the government of Norway to outstanding scholars for work in the arts, humanities, social sciences, law and theology, either within one of these fields or through interdisciplinary work. The prize is named after the Danish Norwegian writer and academic Ludvig Holberg (1684–1754). The Holberg Prize comes with a monetary award of 6 million Norwegian kroner (NOK) (approximately $750 000 or €660 000), which are intended to be used to further the research of the recipient. The winner of the Holberg Prize is announced in March, and the award ceremony takes place every June in Bergen, Norway. According to a reputation survey conducted in 2018, the Holberg Prize is the most prestigious interdisciplinary award in the social sciences (jointly with the Stein Rokkan Prize for Comparative Social Science Research).
Тарих
Бұл сыйлық 2003 жылы Людвиг Холбергтің құрметіне Норвегия Парламентімен құрылды және математика саласындағы туысқан сыйлығы – Абель сыйлығымен толықтырылады. Сыйлықта қамтылған барлық салаларда өте жақсы жетістіктерге қол жеткізген Людвиг Холберг, Нұрлы дәуірді Солтүстік елдерге әкелуде маңызды рөл атқарды, сонымен қатар ол драматург және автор ретінде де белгілі. Сыйлықтың мақсаты – өнер, гуманитарлық ғылымдар, әлеуметтік ғылымдар, құқық және теология салаларындағы академиялық еңбектердің құндылығын арттыру. Ол өнер, гуманитарлық ғылымдар, әлеуметтік ғылымдар, құқық және теология салалары үшін берілетін "Нобель сыйлығы" деп аталады.
The prize was established by the Parliament of Norway in honor of Ludvig Holberg in 2003 and complements its sister prize in mathematics, the Abel Prize. Ludvig Holberg, who excelled in all the disciplines covered by the award, played an important part in bringing the Enlightenment to the Nordic countries and is also well known as a playwright and author. The objective of the prize was to increase awareness of the value of academic scholarship in the arts, humanities, social sciences, law and theology. It has been described as the "Nobel Prize" for the arts and humanities, social sciences, law and theology.
Таңдау критерийлері
Холберг сыйлығы жыл сайын «өнер және гуманитарлық ғылымдар, әлеуметтік ғылымдар, құқық немесе теология саласындағы зерттеулерге ерекше үлес қосқан» ғалымдарға табыс етіледі. Университеттер мен басқа да ғылыми-зерттеу мекемелерінде, оның ішінде академияларда қызмет ететін ғалымдар Холберг сыйлығы мен Нильс Клим сыйлығына үміткерлерді ұсынуға құқылы. Өзін-өзі ұсынуға рұқсат жоқ. Холберг кеңесі, Холберг комитетінің ұсынысы бойынша сыйлықты тағайындайды. Холберг комитеті жылына екі рет жиналады. Алғашқы отырыста, күздің басында, ұсынылған үміткерлердің ішіндегілердің қысқа тізімін анықтайды. Содан кейін комитет, қысқа тізімдегі үміткерлер туралы халықаралық деңгейде танылған ғалымдардан бағалаулар жинап, Басқармаға соңғы ұсынысын береді.
The Holberg Prize is awarded annually to scholars who have made "outstanding contributions to research in the arts and humanities, social sciences, law or theology." Scholars holding positions at universities and other research institutions, including academies, are eligible to nominate candidates to the Holberg Prize and the Nils Klim Prize. Self nominations are not permitted. The Holberg Board awards the prize at the recommendation of the Holberg Committee. The Holberg Committee meets twice. At the first meeting, in early fall, they choose a shortlist from the nominations. The Committee then gather assessments on the short list candidates from internationally recognized scholars before giving their final recommendation to the Board.
Ұйым
Холберг сыйлығы Норвегия үкіметінің бюджетінен тікелей қаржыландырылады. Оны Білім және ғылым министрлігінің атынан Берген университеті басқарады. Берген университеті Холберг сыйлығының атқарушы кеңесін тағайындайды. Холберг кеңесі төраға мен бес мүшеден тұрады. Кеңес мүшелері әртүрлі мекемелерде жұмыс істеуі тиіс, және кем дегенде бір мүше университеттер мен жоғары оқу орындарынан тыс жерде жұмыс істеуі керек. Кеңес мүшелері төрт жылға тағайындалады және бір рет қайта тағайындалуы мүмкін. Қазіргі Холберг кеңесінің құрамына: Кьерсти Флоттум (Берген университетінің төрағасы), Кнут Олав Омас (Fritt Ord), Лизе Рай (Норвегия ғылым және технология университеті), Ханс Петтер Гравер (Осло университеті), Сив Эллен Крафт (Тромсё университеті) және Торкильд Ховде Лингстад (Осло университеті) кіреді. Холберг сыйлығы өнер, гуманитарлық ғылымдар, әлеуметтік ғылымдар, құқық және теология салаларындағы бес көрнекті ғалымнан тұратын Холберг комитетінің ұсынысы бойынша табыс етіледі. Қазіргі Холберг сыйлығының академиялық комитеті: Грейм Тернер (Комитет төрағасы, Квинсленд университеті), Мэри Бирд (Кембридж университеті), Дэвид Ниренберг (Чикаго университеті), Хайке Кригер (Берлин еркін университеті), Морис Крул (Амстердам еркін университеті) және Цуй Чжиюань (Цинхуа университеті) кіреді. Холберг комитетінің бұрынғы мүшелері: Мэри Джейкобс (Кембридж университеті), Хельга Новотни (ETH Цюрих), Кваме Энтони Аппиа (Нью-Йорк университеті), Торил Мои (Дьюк университеті), Штайн Кунле (Норвегия ғылым және әдебиет академиясы), Йохан П. Олсен (Берген университеті) және Пратап Бхану Мехта (саяси зерттеулер орталығы).
The Holberg Prize is funded through a direct allocation from the Norwegian government's budget. It is administered by the University of Bergen on behalf of the Ministry of Education and Research. The University of Bergen appoints the executive board of the Holberg Prize. The Holberg Board consists of the board chair and five board members. The board members must work in different institutions, and at least one board member must work outside the university and university college sector. Board members are appointed for a period of four years and may be reappointed once. The current Holberg Board is composed of: Kjersti Fløttum (Chair, University of Bergen), Knut Olav Åmås (Fritt Ord), Lise Rye (Norwegian University of Science and Technology), Hans Petter Graver (University of Oslo), Siv Ellen Kraft (University of Tromsø) and Torkild Hovde Lyngstad (University of Oslo). The Holberg Board awards the prize at the recommendation of the Holberg Committee who consists of five outstanding researchers in the arts and humanities, social sciences, law and theology. The current Holberg Prize Academic Committee is composed of: Graeme Turner (Committee chairman, The University of Queensland), Mary Beard (University of Cambridge), David Nirenberg (University of Chicago), Heike Krieger (Free University of Berlin), Maurice Crul (Vrije Universiteit Amsterdam) and Cui Zhiyuan (Tsinghua University.) Previous members of the Holberg Committee are among others: Mary Jacobus (University of Cambridge), Helga Nowotny (ETH Zurich), Kwame Anthony Appiah (New York University), Toril Moi (Duke University), Stein Kuhnle (The Norwegian Academy og Science and Letters), Johan P. Olsen (University of Bergen), and Pratap Bhanu Mehta (Center for policy research).
Лауреаттар
Жыл Сурет Лауреат(і) Ел Тіл(дері) Цитата Саласы 2004 (т. 1941) болгар, француз және ағылшын тілдері "тіл, мәдениет және әдебиеттің қиылысуы туралы мәселелерді жаңаша зерттегені үшін, бұл зерттеулер дүние жүзіндегі гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдардағы зерттеулерге ықпал етті және феминистік теорияға елеулі әсер етті" тіл философиясы, семиотика, әдеби сын, психоанализ, феминизм 2005 (т. 1929) неміс және ағылшын "дискурс және коммуникативтік әрекет теориясын дамытып, құқық пен демократияға жаңа көзқарас ұсынғаны үшін" эпистемология, әлеуметтік теория, саяси теория, құқық философиясы, рационализация, прагматика, прагматизм 2006 (1923–2010) поляк, ағылшын және иврит "әлеуметтік өзгерістер мен жаңғыру, сондай-ақ мәдениет, сенім жүйелері мен саяси институттар арасындағы қарым-қатынас туралы ерекше сапалы және түпнұсқалық салыстырмалы білімді дамытқаны үшін" әлеуметтік антропология, әлеуметтік тарих, саяси ғылым 2007 (1931–2013) ағылшын "моральға негізделген, абстрактті философиялық идеялар мен аргументтерді заң, адамгершілік және саясат салаларындағы нақты мәселелермен байланыстыратын бірегей қабілетімен сипатталатын түпнұсқа және өте ықпалды заң теориясын дамытқаны үшін" әлеуметтік әділдік, құқықтық теория, саяси философия 2008 (т. 1934) ағылшын "әлеуметтік формациялар мен мәдени формалар арасындағы қарым-қатынасты түсінуге қосқан үлкен үлесі үшін, оны өзі «әлеуметтік формалар поэтикасы» деп сипаттайды" постмодернизм, герменевтика, мәдени зерттеулер, диалектикалық әдіс, тарих 2009 (1936–2023) ағылшын "қатаң философиялық және тарихи талдауды біріктіргені үшін, бұл ғылыми тәжірибелер және нақты әлеуметтік және институционалдық контексттердегі негізгі ұғымдардың қалай пайда болатынын түсінуді терең өзгертті" ғылым философиясы, статистика философиясы 2010 (1928–2023) ағылшын және француз "жаңа заманауи Еуропаны салыстырмалы тарихтың жаңа салаларымен байланыстырып, мәдени, географиялық және діни алмасуды зерттегені үшін" әлеуметтік тарих, мәдени тарих, әлеуметтік антропология, этнография, әдебиет теориясы 2011 (т. 1941) неміс және ағылшын "неміс тарихнамасында парадигмалық өзгеріс жасағаны үшін, оны байланысты әлеуметтік ғылымдарға ашып, ұлттық салыстырмалы тәсілдердің маңыздылығын белгіледі" әлеуметтік тарих, герменевтика, тарихнама 2012 (т. 1942) испан, француз және ағылшын "желілік қоғамдағы қалалық және жаһандық экономиканың саяси динамикасын түсінуге үлкен үлес қосқаны үшін" коммуникациялық зерттеулер, ұйымдық зерттеулер, желілік қоғам, қалалық әлеуметтану, мәдениет әлеуметтану, саяси экономика 2013 (1947–2022) француз және ағылшын "жаңғыруды жаңаша талдап, түсіндіргені үшін және табиғат пен қоғам, адам мен адам емес сияқты негізгі ұғымдарды сынға алғаны үшін" постмодернизм, әлеуметтік конструкционизм, актерлік желі теориясы, метафизика, әлеуметтік антропология 2014 (т. 1940) ағылшын "Османдық зерттеулер, ерте исламдық саясаттың пайда болуы, уахабилер қозғалысының тарихы және исламдық заң, этика және теология салаларын қайта құрғаны үшін" шығыс зерттеулері, дін тарихы 2015 (т. 1946) ағылшын "хикаялар мен аңыздарды талдап, олардың өз уақытын және орнын қалай көрсететінін түсіндіргені үшін" мифография, феминизм, ауызша дәстүр 2016 (т. 1943) ағылшын "өз ұрпағының ең маңызды Шекспир ғалымдарының бірі" саналады. жаңа тарихилық, Ренессанс зерттеулері, Жаңа сын 2017 (т. 1941) ағылшын "әдептік және саяси философиядағы ықпалды рөлі үшін" саяси философия, этика 2018 (т. 1954) ағылшын "заманауи реттеуші мемлекет пен конституциялық құқық арасындағы қарым-қатынасты түсінуді қайта құрғаны үшін" құқықтық теория, конституциялық құқық, экологиялық құқық, әкімшілік құқық, мінез-құлықтық экономика, әлеуметтік теория 2019 (т. 1956) ағылшын "расалық зерттеулерге, постколониализмге және осымен байланысты салаларға қосқан үлесі үшін" мәдени саясат, мәдени тарих, әлеуметтік антропология 2020 (т. 1949) ағылшын "феминистік өнер тарихы мен мәдени зерттеулерге қосқан үлкен үлесі үшін" феминистік теория, феминизм, өнер тарихы, гендерлік зерттеулер 2021 (т. 1947) ағылшын "философия, құқық және осымен байланысты салалардағы зерттеулерге қосқан үлесі үшін" либералдық теория, саяси философия, феминизм, этика, әлеуметтік либерализм 2022 (т. 1944) ағылшын "ғылым және технология саласындағы жаңашыл зерттеулері үшін" ғылым және технология, саяси әлеуметтану, қоғамдық ақыл, әлеуметтану 2023 Joan Martinez Alier (т. 1939) каталон, испан және ағылшын "экологиялық экономика, саяси экология және қоршаған ортаның әділдігі саласындағы зерттеулері үшін" экологиялық экономика, саяси экология, кедейлердің қоршаған ортаны қорғауы 2024 Achille Mbembe (т. 1957) француз және ағылшын "африка тарихы, постколониализм, гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдар саласындағы төрт онжылдық зерттеулері үшін" африка тарихы, саясат, постколониализм, әлеуметтік ғылымдар
Year Image Laureate(s) Country Language(s) Citation Field(s) 2004 (b. 1941) Bulgarian, French, and English "for innovative explorations of questions on the intersection of language, culture and literature which inspired research across the humanities and the social sciences throughout the world and have also had a significant impact on feminist theory" philosophy of language, semiotics, literary criticism, psychoanalysis, feminism 2005 (b. 1929) German and English "for developing path breaking theories of discourse and communicative action and thereby providing new perspectives on law and democracy" epistemology, social theory political theory, philosophy of law, Rationalization, pragmatics, pragmatism 2006 (1923–2010) Polish, English, and Hebrew "for developing comparative knowledge of exceptional quality and originality concerning social change and modernization, and concerning relations between culture, belief systems and political institutions" social anthropology, social history, political science 2007 (1931–2013) English "for developing an original and highly influential legal theory grounding law in morality, characterized by a unique ability to tie together abstract philosophical ideas and arguments with concrete everyday concerns in law, morals, and politics" social justice, legal theory, political philosophy 2008 (b. 1934) English "for outstanding contributions to the understanding of the relation between social formations and cultural forms in a project he himself describes as the 'poetics of social forms postmodernism, hermeneutics, cultural studies, dialectical method, history 2009 (1936 2023) English "for his combination of rigorous philosophical and historical analysis which has profoundly altered our understanding of the ways in which key concepts emerge through scientific practices and in specific social and institutional contexts" philosophy of science, philosophy of statistics 2010 (1928 2023) English and French for "connecting early modern Europe with new areas of comparative history, exploring cultural, geographical and religious interchange" social history, cultural history, social anthropology, ethnography, literary theory 2011 (b. 1941) German and English "for effecting a paradigm shift in German historiography by opening it up to related social sciences and establishing the importance of cross national comparative approaches" social history, hermeneutics, historiography 2012 (b. 1942) Spanish, French, and English for shaping "our understanding of the political dynamics of urban and global economies in the network society" communication studies, organization studies, network society, urban sociology, sociology of culture, political economy 2013 (1947–2022) French and English for having "undertaken an ambitious analysis and reinterpretation of modernity, and [having] challenged fundamental concepts such as the distinction between modern and pre modern, nature and society, human and non human" postmodernism, social constructionism, actor–network theory, metaphysics, social anthropology 2014 (b. 1940) English for having "reshaped fields that span Ottoman studies, the genesis of early Islamic polity, the history of the Wahhabiyya movement, and Islamic law, ethics, and theology" oriental studies, history of religion 2015 (b. 1946) English for her "analysis of stories and myths and how they reflect their time and place." mythography, feminism, oral tradition 2016 (b. 1943) English for being "one of the most important Shakespeare scholars of his generation" new historicism, Renaissance studies, New Criticism 2017 (b. 1941) English for "her influential role in ethical and political philosophy" political philosophy, ethics 2018 (b. 1954) English for having "reshaped our understanding of the relationship between the modern regulatory state and constitutional law." legal theory, constitutional law, environmental law, administrative law, behavioral economics, social theory 2019 (b. 1956) English "for his contributions to critical race studies, post colonialism and related fields" cultural politics, cultural history, social anthropology 2020 (b. 1949) English "for her groundbreaking contributions to feminist art history and cultural studies." feminist theory, feminism, art history, gender studies 2021 (b. 1947) English "for her groundbreaking contribution to research in philosophy, law and related fields." liberal theory, political philosophy, feminism, ethics, social liberalism 2022 (b. 1944) English "for her groundbreaking research in science and technology studies" science and technology studies, political sociology, public reason, capacity building 2023 Joan Martinez Alier (b. 1939) Catalan, Spanish, and English"for his research in ecological economics, political ecology and environmental justice." ecological economics, political ecology, environmentalism of the poor 2024 Achille Mbembe (b. 1957) French, and English"for his pioneering research in African history, postcolonial studies, humanities, and social science over four decades." African history, politics, postcolonial studies, social science
Холберг аптасы
Маусым айындағы "Холберг апталығы" барысында "Холберг" сыйлығы "Холберг" және "Нилс Клим" лауреаттарының құрметіне дәрістер, талқылаулар және басқа да шаралар ұйымдастырылады. Шараларға лауреаттармен қатар, әлемдік танымал ғалымдар да қатысады. Бағдарламаға, басқалармен бірге, Холберг симпозиумы, Нильс Клим семинары және Холберг лекциясы кіреді. "Холберг апталығы" аясындағы барлық шаралар, марапаттау салтанаты мен үкіметтік банкеттен басқа, барлығына ашық және кіру тегін. Көптеген шаралар тікелей эфирде көрсетіліп, халықаралық көрермендерге қолжетімді.
During The Holberg Week in June, The Holberg Prize hosts a series of lectures, discussions and other events in honor of the Holberg Laureate and the Nils Klim Laureate. The events feature the laureates, as well as other high profile international scholars. The program feature, among other things, the Holberg Symposium, the Nils Klim Seminar and the Holberg Lecture. All events during the Holberg week, with the exception of the award ceremony and government banquet, are open to all and have free entrance. Several of the events are also livestreamed, and available to an international audience.
Холберг пікірталасы
Холберг пікірталасы – Холберг сыйлығының ұйымдастыруымен жыл сайын өткізілетін шара. Пікірталас Людвиг Холбергтің ағартушылық идеяларынан шабыттанды және қазіргі заманның маңызды мәселелерін зерттеуге бағытталған. Холберг пікірталасы алғаш рет 2016 жылы ұйымдастырылды және содан бері жыл сайын желтоқсанның бірінші сенбісінде өткізіліп келеді. Мақсаты – маңызды ойлардың қазіргі заманның өзекті мәселелерін талқылауын қамтамасыз ету және Холберг сыйлығының қамтитын академиялық салаларының маңыздылығын көрсету: гуманитарлық ғылымдар, әлеуметтік ғылымдар, құқық және теология. Осылайша, Холберг пікірталасы университет қауымдастығы мен жалпы қоғамды қызықтыруға тырысады және академиктер, журналистер, жазушылар, кинорежиссерлер мен белсенділерді қоса алғанда, түрлі салалардағы белгілі ойшылдарды шақыруға ұмтылады. Холберг пікірталасының бұрынғы қатысушылары: Славой Жижек, Тимоти Гартон Эш, Йоштейн Грипсруд, Джонатан Хьювуд, Джон Пилгер және Джулиан Ассанж.
The Holberg Debate is an annual event organised by the Holberg Prize. The debate is inspired by Ludvig Holberg's Enlightenment ideas and aims to explore pressing issues of our time. The Holberg Debate was organised for the first time in 2016 and has since been held annually, on the first Saturday in December. The aim is both to see important voices debate pressing issues of our time and to highlight the relevance of the academic fields covered by the Holberg Prize: the humanities, social sciences, law and theology. Thus, the Holberg Debate seeks to engage both the university community and the public at large, and seeks to invite well known thinkers with a diverse background, including academics, journalists, authors, film makers and activists. Former participants in the Holberg Debate are Slavoj Žižek, Timothy Garton Ash, Jostein Gripsrud, Jonathan Heawood, John Pilger and Julian Assange.