Константин Данил: Сербия суретшісінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Сербия суретшісі Константин Даниль (Constantin Dănilă, 1798–1873) – 19 ғасырдағы сербиялық суретші. Ол ең әйгілі портреттерімен және діни суреттерімен танымал. Даниль Бидермейер кезеңінің ең маңызды серб суретшісі деп есептеледі.

Өмірбаян

Феликс Каництің айтуынша, ол серб отбасында Данило Петрович ретінде дүниеге келген. Басқа деректерде оның тегі мен туған жері белгісіз екені айтылады. Ол Лугой немесе Эчкада туған. Он үш жасында Лугойдан Тимишоараға кетіп, Арсений Теодорович мектебіне қабылдануына мүмкіндік берген сурет салды. Теодорович сурет салу мектебінің директоры болды және ол арқылы жас суретшілердің жаңа буынына, тіпті оған бәсекелес болған бірнеше суретшілерге де ықпал етті. Олардың бірі Константин Даниль болды. Константин Даниль онда бірнеше жыл оқып, басқа жұмыстармен қатар, көп назар аударған қасиетті Саваның суретін жасады. Серб шебері келесі төрт жыл бойы жас Константин Данильге жан-жақты көмектесті. Сол кезде суретшілер Константин Даниль Григоровичті, ол сурет және табиғат нысандарын үздіксіз салған, әкесінің атымен – Даниль деп атады. Константин Даниль, осы кезде сурет салу техникасын толық меңгерген, оның туындыларын Теодоровичтің өзінен ажырату қиын болды. Он жеті жасында Теодоровичтен кетіп, сол кезде Темишварда жұмыс істеген үш веналық академиктің бірінің ательесіне орналасты. Даниль сондай-ақ көшпенді портретшілерден сабақ алды, кейін Вена мен Мюнхендегі өнер академиясына студент болып түсті. Вена мен Мюнхенде ол классицизм неміс суретшілері Асмус Якоб Карстенс, Иоахим Кристиан Рейнхарт, Петер Фенди, Жозеф Антон Кох, Готлиб Шик және Бонавентура Дженеллидің туындыларынан әсер алды. Ол сонымен қатар Банат және Трансильвания (Эрдельж) аймалдарын аралап, суреттер салды. Даниль портрет, пейзаж, гүлдер, қазіргі заман өмірінен көріністер және фигуралы суреттер сияқты барлық жанрларда өнер талантын сынап көрді. Мюнхеннен Даниль Нагибэкскерекке (қазіргі Зреньянин) оралды, онда Теодорович стилін қайта жаңғыртты, ал көп ұзамай Велики Бечкерек оның тұрақты мекеніне айналды. Даниль жергілікті дворян Караксонидің портретін салды, ал Караксони Банат вице-королі болғанда Данильдің танымалдығы арта түсті. Әскери шекарада көп уақыт өткізген және австриялық әскермен нақты соғыста болғандықтан, ол әскери шекара офицерлері мен шекарашыларды бейнелеуде шеберлік танытты. Одан бөлек, ол Ескі Ұстаздың тарихын бейнелейтін бірқатар эскиздер жасады. 1834 жылдан 1873 жылға дейін Даниль Бидермейер стиліне және Веналық Назарет мектебіне негізделген сакральдық сурет салуға белсенді түрде кірісіп, оның аймақтық жетекшісінің біріне айналды. Ол 37-ші Цар Душан көшесіндегі жеке ательесінде жұмыс істеді, соның ішінде ақын-суретші Дюра Яшич те осы ательеде болды.

According to Felix Kanitz he was born to a Serbian family as Danilo Petrović. Other sources state that his origin and birthplace is unclear. He was born either in Lugoj or Ečka. At the age of thirteen he left Lugoj for Timișoara, where he executed a drawing which procured his admission to the school of Arsenije Teodorović. Teodorović was a principal of a drawing school, and through it he influenced a whole new generation of younger artists, including a few that rivaled him. One of them was Konstantin Danil. Here Konstantin Danil studied for several years, and produced, among other works, a figure of Saint Sava which attracted much attention. The Serbian master gave every encouragement to the young Konstantin Danil for the next four years. Artists had then already started to call Konstantin Danil Grigorović, who was perpetually sketching all sorts of objects in art and in nature, by his father's name Danil. Konstantin Danil, who had by this time acquired so much mastery over the painting technique that his performances were barely distinguishable from Teodorović's own. At the age of seventeen, he left Teodorović and went to the atelier of one of three Viennese academicians, then working in Temișvar. Danil also took lessons from itinerant portrait painters and afterward entered as a student in the Academy of Arts in Vienna and in Munich. It was in Vienna and Munich, where he became influenced for a while by the works of classicist German painters Asmus Jacob Carstens, Joachim Christian Reinhart, Peter Fendi, Joseph Anton Koch, Gottlieb Schick and Bonaventura Genelli. He also took time to travel and paint throughout Banat and Erdelj (Transylvania). Danil had tried his skill in every genre, including portraiture, landscape, flower painting, scenes of modern life and figure subjects. From Munich, Danil returned to Nagybecskerek (modern day Zrenjanin), where he resumed the style of Teodorović, and shortly afterward Veliki Bečkerek became his permanent residence. Danil painted local nobleman Karacsony, and when Karacsony became a Viceroy of Banat, Danil's popularity grew. Having spent much time in the military frontier, and having been with the Austrian troops in actual warfare, he made a specialty of rendering the Military Frontier officers and border men. At the same time, he produced a series of designs illustrative of Old Testament history. From 1834 to 1873 Danil threw himself into the Biedermeier and the sacral painting based on the school of Vienna Nazarene movement, and became one of its regional leaders. He worked in his own atelier at 37 Tsar Dušan Street including poet painter Đura Jakšić

Даниль серб православие дінін ұстанған. Даниль бай Ягодич отбасының бірнеше портретін салды. Капитан Клюнович пен оның әйелінің портреті серб православие дінінің қызметкері Арсеновичке үлкен әсер етті, ол Данильді Панчево қаласындағы жаңа серб православие шіркеуінің қабырғаларын, күмбезін және иконостасын әулиелердің бейнелерімен безендіруге таңдады. 1833 жылы тапсырмасын (иконостас) аяқтағаннан кейін Даниль 4000 күміс флорин сыйақы алды.