Кіріспе

Таяу Шығыстың бір бөлігіндегі Англикандық юрисдикция

Иерусалимнің Англикандық епархиясы (أبرشية القدس الأنغليكانية) – Израиль, Палестина, Иордания, Сирия және Ливан елдеріндегі Англикандық юрисдикция. Ол Иерусалим және Таяу Шығыс Епископтық шіркеуінің құрамына кіреді және Иерусалимдегі Киелі Георгий соборында епархиялық кеңселері орналасқан. Бүгінде Иерусалимдегі христиандардың көп бөлігі – англикандар. Епархия құрамында шамамен 7000 адам, 35 қызмет көрсету мекемесі, 29 приход, 1500 қызметкер, 200 аурухана төсегі және 6000 студент бар. Епархия епискобы 1976 жылдан 2014 жылға дейін және 1841 жылдан 1957 жылға дейін Иерусалим епископы, ал содан бері – Иерусалим архиепископы атанып келеді, бұл атау 1957 мен 1976 жылдар аралығында да қолданылған.

Тарих

Лорд Шафтсбери өзінің қайта жаңғыртылған және дінге қайтарылған Израиль туралы көзқарасын ресми үкімет саясатына айналдыруға тырысты. Оның жоспары Палестинаға еврейлерді қоныстандыру және Мунт-Зион тауында англикан шіркеуін құру болды. 1838 жылдың наурыз айында Иерусалимде консулдық ашылды және Палестинадағы "еврейлерді жалпы қорғау" үшін консулдың орынбасары тағайындалды. 1840 жылғы Дамаск оқиғасы Түркиядағы еврейлердің мәселесіне қатысты британдықтардың нақтырақ араласуына ықпал етті. Лорд Эшлидің ықпалымен Сыртқы істер министрі Лорд Палмерстон Портадан Еуропа мен Африканың барлық аймақтарынан еврейлердің Палестинаға қоныстануын жеңілдетуді талап етті, сондай-ақ Түрік империясында тұратын еврейлерге "британдық билік органдары арқылы Портаға түрік билігіне қарсы барлық шағымдарын жеткізуге" рұқсат беруді сұрады. Бұл талап 1841 жылдың ақпан айында Сұлтаннан қабылданды. Сәуір айында еврей азаматтарына тең құқық берілді. Британ үкіметі қиын жағдайдағы Осман империясын қолдауды көздеді, ал еврейлерді Палестинаға қабылдау және "олар әкелетін байлық Сұлтанның иеліктерінің ресурстарын арттырады" деп есептеді.

Иерусалимнің англикандық епископтығы

Иерусалимде Англикан епископтығын құру, яһудилер арасында христиандықты таратуды мақсат тұтқан Лондон қоғамының бір мақсаты болды. Епископтық Пруссияның протестант патшасы Фредерик Вильгельмнің қолдауына ие болды: оның Англияға тағайындалған елшісі, әсіресе лорд Эшлиге осы жобада көмектесу үшін жіберілді. Олардың бірлескен күш-жігерлері негізінен Англиядағы ағылшын-католик топтарының қарсылығын жеңуге бағытталды, Оксфорд қозғалысы Англия шіркеуін Риммен келісуге тырысты. Майкл Александр, дінін өзгерткен еврей және Король колледжінде еврей және араб тілдерінің профессоры, Палмерстонның (Эшлидің кеңесі бойынша) таңдауымен Иерусалимдегі алғашқы «Епископ» болды. Иерусалим епископтығын құру туралы заң парламентте қабылданды және 5 қазан күні патшалық бекітілуді алды. Алғашқыда епархия Пруссияның біріккен евангелистік шіркеуімен бірлесіп басқарылатын болды, ол англикандықтар ұстанатын апостолдық тізбектілік идеясын қабылдамады. Яһудилер қоғамының яһудилердің көпшілігін дінге көндірудегі жалпы сәтсіздігі сияқты, епархияның бастапқы нәтижелері де көңіл көншітпеді. Эллиот Уорбертон Иерусалимдегі Епископ Александрдың шіркеуіне барғанда, барлығы сегіз дінін өзгерткен еврей және бір-екі туристтен тұратын қауымды кездестірді.

XIX ғасыр

1849 жылы Яффо қақпасының жанындағы Иерусалимдегі Христос шіркеуі қаладағы алғашқы англикандық/лютерандық шіркеу болды, ал 1871 жылы Назареттегі Христос шіркеуі қасиеттендірілді. 1881 жылы Англо-Пруссия одағы қызметін тоқтатты және 1881 мен 1887 жылдар аралығында епископ тағайындалмады. 1887 жылдан бастап миссионерлік жұмыс тек англикандықтардың қолдауымен жалғасты. 1888 жылы Джордж Блайт Иерусалим және Шығыс миссиясын құрды, ол Таяу Шығыс аймағындағы жобалар мен миссияларды қаржыландыруда маңызды рөл атқарды. Георгий соборы 1898 жылы Иерусалимде дін аймағының орталық мекемесі ретінде салынды.

ХХ ғасыр

Епархия шетелдік миссионерлік ұйым ретінде басталып, бірақ тез арада палестиналық қауымның бір бөлігі ретінде орнықты. 1905 жылы Палестина жергілікті шіркеу кеңесі құрылды, ол жергілікті арабтарға шіркеутің басқару ісінде көбірек қатысу мүмкіндігін берді. Бұл епархияда қызмет ететін араб дін қызметкерлерінің санының өсуіне әкелді. 1920 жылы Иерусалим епархиясынан бөлек, Египет және Судан епархиясы құрылды, алғашқы епископы Льюэллин Гвинне болды. 1920 жылдары Иерусалимдегі Англикан епискобы жергілікті дін қызметкерлерін даярлайтын оқу семинариясы ретінде Санкт-Джордж колледжін ашты. 1957 жылы Иерусалим епискобы архиепископ дәрежесіне көтерілді, бірақ Кантерберий архиепискобының басшылығында болды. Иерусалим архиепискобы Суданды қоса алғанда, қазіргі провинцияның барлық аумағына (барлығы бес епархия) метрополитендік қадағалауды жүзеге асырды. Сол жылы Нажиб Кубаин Иордания, Ливан және Сирия епископы, Иерусалим архиепискобының көмекшісі болып тағайындалды – ол алғашқы араб епискобы еді. 1950 жылдары Египеттегі саяси жағдайдың тұрақсыздығы епархияны Иерусалим архиепискобының бақылауындағы төрт египеттік дін қызметкерлерінің қамқорлығында қалдырды. 1976 жылы аймақтағы Англикан шіркеуінің құрылымы жаңартылды, Иерусалим епархиясы қалыпты епископтыққа айналды және Иерусалим мен Таяу Шығыс Епископ шіркеуінің провинциясын құрайтын төрт епархияның бірі болды. Кантерберий архиепискобының епархияға қатысты метрополитендік билігі тоқтатылды, оның орнына провинцияның кезекті төрағасы және төрт епархиядан құралған Орталық Синод басшылық етті. Епископ 68 жасқа толғанда, 70 жасқа толғанға дейін епископпен бірге жұмыс істейтін көмекші епископ сайлануы тиіс болды. Оның жалғыз епискобы (аймақтың алғашқы араб епискобы) – Нажиб Кубаин еді; епархия 1976 жылғы провинциялық қайта ұйымдастыру кезінде қайтадан қосылды.

Епископтар мен архиепископтар

1957 жылдан 1976 жылға дейін ол Иерусалим архиепискобының атағы мен шеніне ие болды. 1976 жылы Иерусалим және Таяу Шығыс жаңа провинциясы құрылды, оған төрт епархия кірді және олардың арасынан басқарушы епископ сайланды. Бірақ Иерусалим епархиясының епискобы сонымен қатар Иерусалим епископы атағын алып, Англикан қауымдастығының Киелі жердегі өкілі болды. 2014 жылы Синод осы халықаралық өкілдік рөлін талқылап, архиепископтық мәртебені қайта орнатудың маңызды екенін шешті, сондай-ақ епископ Иерусалим архиепископы болып қайта аталды.

Даулар

Епархияның он төртінші епископы Сухеил Давани болды, ол 2007 жылдың 15 сәуірінде Иерусалимдегі Киелі Георгий соборында таққа отырғызылды, бұған дейін ол көмекші епископ болған. 2014 жылы архиепископтық қайта жаңғырылғаннан бастап Иерусалимде архиепископ болды. 2010 жылдың тамызында Израиль Давани мен оның отбасының тұруға рұқсатын жаңартудан бас тартты, епископтың Палестина билігі үшін алаяқтықпен жер саудасы жасағанын мәлімдеді. Епископ пен епархия бұл айыптауды күшпен жоққа шығарды. Сот процесі басталғаннан кейін және бірнеше христиан шіркеулері мен басшыларының қысымынан кейін, 2011 жылдың 26 қыркүйегінде рұқсаттар жаңартылды. Епархияның он үшінші епископы Рия Абу Эль Ассал болды, ол 2007 жылдың 31 наурызында 70 жасқа толғандықтан зейнеткерлікке шықты. Иерусалим епархиясы Рия зейнеткерлікке шыққаннан кейін, ол епископ болған кезде құрған Рия білім беру кампусының меншігі үшін оған қарсы заңдық шаралар қолдануға мәжбүр болды.