Кіріспе

Шиванасамудра шарлауығы – Үндістанның Карнатака штатындағы Малавалли, Мандия және Коллегала, Чамраджанагара аудандарының шекарасында, Кавери өзені бойында орналасқан шарлауықтар жиынтығы. Шарлауықтар Чамраджанагара және Мандия аудандары арасындағы шекараны құрайды. Коллегаладағы Барачукки шарлауығының биіктігі 69 метр, ал Малаваллидегі Гаганачукки шарлауығының биіктігі 90 метр. Бұл екі шарлауық бірлесіп Шиванасамудра шарлауығын құрайды. Шиванасамудра шарлауығы Азиядағы ең алғашқы гидроэлектр станцияларының біріне орналасқан, ол 1902 жылы салынған. Жоба Диван Сэр Шешадри Айер және бас инженер Сэр М. Вишвесвараямен жобаланған.

Су тасқыны

Шиванасамудра шарлауығы Кавери өзенінде орналасқан, өзен Декан үстіртінің тас пен шатқалдарынан өтіп, шарлауықтар құрайтын жерге құлайды. Шиванасамудра арал-қаласы өзенді екіге бөліп, егіз шарлауықтарды құрайды. Бұл өзен бойындағы төртінші ірі арал болып табылады. Мұнда ежелгі храмдар орналасқан, бұл жерде бұрын ауыл болған болуы мүмкін. Бұл сегменттелген шарлауық. Сегменттелген шарлауықтар су ағыны жартастан құлайтын алдында екі немесе одан көп арнаға бөлінген кезде пайда болады, нәтижесінде бір-біріне жапсарлас бірнеше шарлауықтар түзіледі. Оның орташа ені , биіктігі және орташа көлемі , ал ең жоғары көлемі - . Бұл жылдық шарлауық. Судың ең толық ағыны шілде мен қазан айлары аралығындағы муссон маусымында байқалады. Бұл шарлауықтар туралы жиі кездесетін жаңылыс пікір – сол жақ бөлігі Гаганачукки, ал оң жағы Барачукки деп есептеледі. Шындығында, Барачукки шарлауығы Гаганачукки шарлауығынан оңтүстік-батысқа қарай бірнеше шақырым жерде орналасқан. Бұл Кавери өзенінің оңтүстікке қарай бірнеше шақырым жерде батыс және шығыс салаларына бөлінуіне байланысты. Батыс саласы Гаганачуккидің егіз шарлауығын құрайды, ал шығыс саласы Барачукки шарлауығына апарады. Гаганачукки шарлауығын Шиванасамудра бақылау мұнарасынан көруге болады. Егіз шарлауықтарды бейнелейтін көптеген суреттер осы жерден түсірілген. Гаганачукки шарлауығына Дарга Хазрат Мардане Гайб (Имам Али) бағытынан да жол бар. Ескертулерге қарамастан, адамдар жартастан түсіп, шарлауықтың артқы жағынан немесе үстінен көруге тырысып, көптеген қайғылы оқиғаларға себеп болады. Ол Бангалор қаласынан шақырым қашықтықта орналасқан.

Электр энергиясын өндіру

Үндістанның алғашқы су электр станциясы осы сарқырамада орналасқан және қазірге дейін жұмыс істеп келеді. Бұл станция Майсур диуаны Сэр К. Сешадри Айердің тапсырысымен салынған. Мұнда өндірілген электр қуаты бастапқыда Колар алтын кендерінде қолданылды. Электр станциясына бару үшін Карнатака Энергетикалық Корпорациясы арқылы арнайы рұқсат алу қажет. Британдықтар салған жетекті лифтпен саяхаттау – ерекше тәжірибе.