Кіріспе

Америка Құрама Штаттары Конституциясының салық салу және шығыстар бөлімі (жалпы әл-ауқат және біркелкілік ережелері деп белгілі), I баптың 8-тармағының 1-бөлімі, АҚШ федералды үкіметіне салық салу өкілеттігін береді. Конгреске салық салуға рұқсат берген бұл тармақ, салықтарды екі мақсатта ғана жинауға мүмкіндік береді: АҚШ-тың қарыздарын төлеу және АҚШ-тың жалпы қорғанысын және жалпы әл-ауқатын қамтамасыз ету. Бұл мақсаттардың жиынтығы федералды үкіметтің салық салу және шығыстар жасау өкілеттігін білдіреді және құрайды деп дәстүрлі түрде қабылданады.

Өмірбаян

Конфедерация мақалаларының ең көп айтылатын кемшіліктерінің бірі – орталық үкіметке салық салу және жинау құқығын бермеуі. Мақалаларға сәйкес, Конгресс мүше мемлекеттер үкіметтерінен талап етуге (реквизицияларға) жүгінуге мәжбүр болды. Өзінің кірісін дербес жинау құқығы болмағандықтан, Мақалалар Конгрессті жеке штаттардың еркіне тәуелді қалдырды – әр штат реквизицияны төлеу туралы өз шешімін қабылдады. Кейбір штаттар Конгресс сұраған қаражатты толық төлемей немесе Конгресс талабын мүлдем назарға алмау арқылы бермеді. Заңдарын және шарттарын орындауға, қарыздарын төлеуге қажетті кіріссіз және штаттарды төлеуге мәжбүрлейтін тетік болмағандықтан, Конфедерация іс жүзінде әлсіз қалды және тарап кету қаупі туды. Конгресс бұл шектеуді мойындады және оны жою мақсатында Мақалаларға түзетулер ұсынды. Салық салу құқығы уақыт өте келе кең салалы деп есептелді, бірақ кейде соттармен шектелді. "United States v. Butler" ісінде бұл баптың сондай-ақ Конгрестің басқа тізімделген өкілеттіктерімен байланысты шектеулерге бағынбаған "қаржыны бөлудің нақты құқығын" бергені айтылды.

Салық салу құқығының шектеулері

Конституцияның бірнеше ережелері Конгрестің салық салу және шығыстар жөніндегі өкілеттігін реттейді. Оларға тікелей салықтарды тарату қажеттілігі, жанама салықтардың біркелкі болуы, кіріс туралы заң жобаларының Өкілдер палатасынан басталуы, экспортқа салық салуға тыйым салу, жалпы әл-ауқат талабы, заңмен қарастырылған жағдайларды қоспағанда, қазынадан қаражатты шығаруға шектеу және Он алтыншы түзетудегі салықтарды таратудан босату сияқты талаптар кіреді. Бұған қоса, Конгресс пен әртүрлі штаттардың заң шығарушы органы Федералды сайлауда дауыс беру құқығын сайлау салығын немесе басқа да салық түрлерін төлеуге байланысты шектеуден тыйым салады, бұл талап Жиырма төртінші түзетуде бекітілген.

Бастапқыда пайда болған шарт

Конституцияда кіріс табуға бағытталған барлық заң жобалары Өкілдер палатасынан басталуы тиіс делінген. Бұл ереженің негізінде мына ой жатыр: Өкілдер палатасы Конгрестің ең көп мүшелі және халыққа ең жақын филиалы болғандықтан, олар өкілдік ететін адамдардың экономикалық жағдайларын ең жақсы біледі және үкіметтің жұмыс істеуі үшін кіріс табудың ең жеңіл жолдарын жақсырақ анықтай алады. Бұдан өзге, Өкілдер халық алдында ең жауапты деп есептеледі, сондықтан олар салық салу құқығын теріс немесе ойсыз пайдалануға бейім емес.

Тікелей салықтарды бөлу

Конституцияның басқа бөлімдеріндегі тіл де салық салу құқығын нақты шектейді. I баптың 9-тарауында осыған қатысты бірнеше тармақ бар. 4-тармақта былай делінген:

Егер санақ немесе бұрын жүргізілген халық санауына пропорционалды болмаса, ешқандай жеке басына салынатын салық немесе басқа да тікелей салық алына алмайды. Жалпы алғанда, тікелей салықтарды үлестіру қағидасы қолданылады, яғни салықтар әр штаттың халқына, сол штаттың жалпы ұлттық халыққа шаққан үлесіне пропорционалды түрде салынуы тиіс. Мысалы: 2000 жылғы халық санауы бойынша Калифорния штатында (CA) шамамен 34 миллион адам тұрды. Осы кезде ұлттық халық саны 281,5 миллион адамды құрады. Бұл КА-ның ұлттық халықтың шамамен 12 пайызын құрады. Егер Конгресс келесі халық санауынан бұрын 1 триллион доллар жинау үшін тікелей салық салса, Калифорния штатының салық төлеушілері жалпы соманың 12 пайызын, яғни 120 миллиард долларды төлеуге міндетті болады.

Табыс салығы және табыс салығы

1895 жылға дейін тікелей салықтар "жеке басына салынатын салық немесе бас салығы" (Хилтон АҚШ-қа қарсы) және "жерлер мен ғимараттарға салынатын салықтар, сондай-ақ жеке тұлғалардың барлық мүлкіне немесе олардың барлық жылжымайтын немесе жеке меншігіне қатысты жалпы бағалаулар" (Спрингер АҚШ-қа қарсы) деп түсінілді. Спрингер ісіндегі шешім барлық табыс салығының жанама салықтар екенін, немесе тіпті нақтырақ айтқанда, "акциздер немесе баж салығы санатына жататынын" жариялап, одан әрі барып, осыны мәлімдеді. 1894 жылғы заң бойынша салынған табыс салығы осылай бөлінбегендіктен, конституцияға қайшы деп танылды. Конституцияға қайшы болған табыс салығының өзі емес, оның тікелей салық ретінде бөліну ережесінің болмауы еді. Мүліктен алынған табысқа бөлінбей салынатын салықты тыйымдайтын сот шешімдері кейіннен 1913 жылы он алтыншы түзетуді ратификациялау арқылы күшін жойды. Түзетудің мәтіні өзінің мақсатын анық көрсетті: Конгресске кез келген көзден алынған табысқа салық салу және жинау құқығы беріледі, бұл салық штаттар арасында бөлінбеуі керек және қандай да бір санақ немесе тізімге қарамастан салынуы мүмкін. Одан көп ұзамай, 1916 жылы АҚШ Жоғарғы Соты Брушаберге қарсы «Юнион Пасифик Темір жолы» ісінде он алтыншы түзетуге сәйкес табыс салығының бөлінбеген жағдайда да конституциялық екенін шешті, дәл осылайша түзетуде көзделгендей. Келесі істерде соттар он алтыншы түзетуді және Брушабер шешімін «жалақыға, айлыққа, комиссияға және т.б. табысқа бөлінбей салық салуға рұқсат беретін ереже ретінде» түсіндірді.

Шығыстарды шектеу

Салық салу және шығындар туралы ережеге қойылған шектеулер мен одан туындайтын келесі өкілеттіктер салық салу құқығымен ғана шектелмейді.

Жасырын ережелер

Мұндай шешімдер қазіргі заманғы құқықтық жүйеде сирек кездеседі және олардың болуы ықтимал емес, бірақ Жоғарғы Сот бұрын Конгресс қаржыландыруына араласуға қабілетті екенін көрсеткен, егер оның салдары жеке іс-әрекеттерге жасырын реттеу саясатын жүзеге асырса. Бұл мәселені «АҚШ Бэтлерге қарсы» ісі көрсетеді.

Конституцияға қайшы шарттар

Регулятивтік шығындардың алдын алу бұрынғыдан оңайырақ болғанымен, конституциялық емес талаптар доктринасында тағы бір маңызды кедергі бар. Осы принцип бойынша, үкімет өзінің қаржылық мүмкіндіктерін пайдаланып, қаржыландырылатын азаматтардың конституциялық құқықтарын сатып ала алмайды. Сонымен қатар, конституциялық қорғалған құқықтарды бұзатын негіздермен жәрдемақыдан бас тартуға болмайды. Сот, әдетте, бұл қаржылық шектеулерді бірінші түзетуге қатысты құқықтарға ғана қолданады, егер таңдау шарттары негіссіз немесе белеңдеулі болса, немесе егер қаржы алушы шарттарды қабылдауға мәжбүр болса.

Шартты шығындар мен федерализм

1987 жылы «Оңтүстік Дакота штаты Дольге қарсы» ісіндегі шешім.