Кіріспе

Эдвард Уолтер "Моуз" Крауз (ағылш. Edward Walter "Moose" Krause; 2 ақпан 1913 – 11 желтоқсан 1992) – американдық футбол, баскетбол және бейсбол ойыншысы, жеңіл атлетикамен айналысушы, жаттықтырушы және жоғары оқу орнының спорттық әкімшісі. Нотр-Дам университетінде төрт түрлі спорт түрінен көзге түсіп, баскетболдан үш рет үздік американдық ойыншы (All American) атанды (1932–1934). Крауз 1934 жылдан 1939 жылға дейін Миннесота штатының Винона қаласындағы Сент-Мэри колледжінің (қазіргі Миннесота университетінің Сент-Мэри бөлімшесі) баскетбол командасын жаттықтырды, 1939 жылдан 1942 жылға дейін Святой Крест колледжінде, ал 1943 жылдан 1944 жылға дейін және 1946 жылдан 1951 жылға дейін Нотр-Дамда жұмыс істеді, мансабында колледж баскетболдан 155–114 есебімен жеңіс тіркеді. 1949 жылдан 1981 жылға дейін Нотр-Дамның спорт директоры қызметін атқарды. Крауз 1976 жылы Найсмит мемориалдық баскетбол даңқы залына, ал 2006 жылы жоғары оқу орнының баскетбол даңқы залына енгізілді.

Ерте өмір және ойыншы

Чикаго қаласында литвалық иммигранттардың отбасында Эдвард Уолтер Кряучиунас болып дүниеге келген Крауз, Таун-оф-Лейк аймағында өсті, бұл жер бұрын "Back of the Yards" деп белгілі болған. Оның ағасы Феликсас Кряучиунас 1937 жылы Литва ұлттық баскетбол құрамасының капитаны болды. Оның тегін оның жоғары мектептегі футбол жаттықтырушысы, Кряучиунасты дұрыс айта алмағандықтан, Краузе деп қысқартты.

Нотр-Дам университетінде Крауз жеңіл атлетика, бейсбол, футбол және баскетболмен айналысты, баскетбол және футболдан есімдері мәшһүр болған алғашқы Нотр-Дам ойыншысы атанды. Баскетболда ол 1932, 1933 және 1934 жылдары үш рет барлық американдықтардың бірауыздан мойындаған құрамына енді. Крауз Хунк Андерсон басқаруымен "Файтинг Ирланд" клубында футбол ойнады. Ол 1934 жылы журналистика мамандығы бойынша Нотр-Дам университетін үздік дипломмен бітірді.

Жаттықтырушылық мансап

Крауздың жаттықтырушылық мансабында Миннесота штатының Винона қаласындағы Сент-Мэри колледжінде (қазіргі Миннесота университеті) барлық спорт түрлерінің бас жаттықтырушысы ретінде бес жыл қызмет етті; он жыл бойы Қасиетті Крест колледжінде және Нотр-Дам университетінде футбол жаттықтырушысының көмекшісі болды; 1943 жылы және 1946 жылдан 1951 жылға дейін Нотр-Дам университетінде баскетбол командасын басқарды, осы кезеңде 98–48 (.671) есебімен жеңіс тіркеді. Нотр-Дам университетінің бас футбол жаттықтырушысы қызметін уақытша атқарып, ауырып қалған Фрэнк Лихиді ауыстырған Крауз үш ойында жеңіске жетті.

Әскери қызмет

Крауз Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Теңіз жаяу әскері қатарында қызмет етті, соның ішінде Оңтүстік Тынық мұхитында 14 ай бойы әуе шайқасы барлау офицері болып жұмыс істеді.

Әкімшілік мансап

Крауз 1948 жылы Нотр-Дам университетіндегі спорттық директордың көмекшісі болды. 1949 жылдың наурыз айында ол Фрэнк Лихиден кейін спорттық директор болып тағайындалды, Фрэнк Лихи бас футбол жаттықтырушы лауазымына толыққанды көшу үшін қызметтен бас тартқан болатын. Ол Индиана штатының Нотр-Дам қаласындағы Седар-Гроув зиратында жерленген.