Спорт жаттықтырушысының кәсіби білімі мен дағдылары

Кіріспе

Спортшыларды бағыттап, оқытып, жаттықтырумен айналысатын адам.

Спорттық жаттықтырушы – спорт командасын немесе жеке спортшыны бағыттап, оқытып, жаттықтырумен айналысатын адам.

Тарих

Коуч сөзінің бастапқы мағынасы жылқыға жегілген карета, және бұл атау алғаш рет мұндай көліктер жасалған Венгрияның Коч қаласынан шыққан. 19 ғасырдың басында Оксфорд университетінің студенттері бұл сөзді нашар оқушыны емтиханға дайындау үшін жеке репетиторды білдіру үшін сленг ретінде қолданды, дәл атты айдағандай. 19 ғасырда Ұлыбритания спорттың мәртебесін арттыруда жетекшілік етті. Спорттың кәсіби деңгейге көтерілуі үшін "коуч" институты қалыптасуы керек болды. Ол Виктория дәуірінде біртіндеп кәсібиленді, ал 1914 жылға қарай бұл рөл толыққанды қалыптасты. Бірінші дүниежүзілік соғыста әскери бөлімдер дене шынықтыруды бақылау және командалық рухты арттыру үшін коучтарды іздеді.

Тиімділігі

Джон Вудэннің жаттықтыру философиясы жоспарлауға, ұйымдастыруға және түсінуге бағытталған еді, ал білім маңызды болғанымен, тиімді жаттықтырушы болу үшін ол жеткіліксіз. Дәстүрлі түрде жаттықтырушының салауаттылығы немесе тиімділігі жеңіс-жеңіліс көрсеткіштерімен, ойыншылардың қанағаттану деңгейімен немесе жаттықтыру тәжірибесінің ұзақтығымен өлшенетін. Бірақ, мұғалімнің салауаттылығы сияқты, бұл көрсеткіштер де өте күдікті. Жаттықтырушының салауаттылығы немесе тиімділігі – жақсы жаттықтырушылықты сипаттайды, ол жаттықтырушының мінез-құлқы, қабілеттері, білімі, тәжірибесі және білімін қамтиды. Тиімді жаттықтырушылықтың кеңінен қолданылатын анықтамасы: "белгілі бір жаттықтыру контексінде спортшылардың қабілетін, сенімділігін, байланысын және мінез-құлқын жақсарту үшін біріктірілген кәсіби, жеке және ішкі білімді тұрақты қолдану".

Білім

Коучтарға коучингтің барлық аспектілеріне қатысты сипаттамалық және процестік білімдер қажет, ал тәжірибелі коучтар жасырын білімді еркін қолданады. Мұғалімдердің білімі, коучтардың білімі сияқты, түрлі терминдермен жіктеледі. Мұндай терминдер ойыншылар мен спортшыларға коуч нені істеуге тырысатынын түсінуге көмектеседі. Жаңартылған кері байланыс – бұл қолданылатын терминдердің бірі, ол коучтың бағалауды берудің әртүрлі тәсілдерін білдіреді. Мазмұнды білім, педагогикалық білім және педагогикалық мазмұнды білім сияқты көптеген санаттар бар. Басқалармен және спортшылармен қарым-қатынас орнату қажеттілігін ескере отырып, тұлғааралық білім енгізілген, ал рефлексивті тәжірибе қолданылғанда интраперсоналды білім де қосылады. Кәсіби спортта бұрынғы кәсіби ойыншыны жалдамау сирек кездеседі, бірақ ойыншы және коучтың білім базасы әртүрлі. Кәсіби, тұлғааралық және интраперсоналды білімнің үйлесімі жақсы ойлау дағдыларын, жетілуді, даналықты және ақылға қонымды шешімдер қабылдау қабілетін дамытуға әкелуі мүмкін. Бұған спорттық психология, спорттық биомеханика, спорттық тамақтану, жаттығу физиологиясы, қозғалыс бақылау, сыншыл ойлау, социология, күштік жаттығулар және кондиционирлеу, спорттық тактика және олармен байланысты барлық білім салалары кіреді. Бұл білім категориясы коучтарды даярлаудың көп бөлігіне бағытталған, бірақ тиімді коуч болу үшін мұның ғана жеткіліксіз. Коучинг – тек спортқа қатысты дағдылар мен білім беру туралы емес, әсіресе холистикалық көзқараспен қарағанда. Спортшыларды қауіпсіз және салауатты ұстау, сондай-ақ салыстырмалы жас әсері сияқты әлеуметтік факторларды ескеру – коучтың жауапкершілігі.

Жеке тұлғалық қарым-қатынас

Жаттықтырушының жұмысының көп бөлігі ойыншылармен, команда мүшелерімен, қоғамдықпен, қарсыластармен және жастар спортында отбасы мүшелерімен әрекеттесуден тұрады. Ал кәсіби спортта – қаржылық қолдау алудан. Тиімді жаттықтырушылардың барлық әлеуметтік жағдайларда жағдайды ең жақсы етуге көмектесетін білімі болады, оның ішінде жаттықтырушы мен спортшы арақатынасы ең маңыздысы болып табылады. Жақсы коммуникация дағдылары жаттықтырушыларға спортшыларын қажетті дағдылармен, біліммен, сондай-ақ ақыл-ой және тактикалық қабілеттермен қамтамасыз ету үшін өте қажет.

Жеке тұлғалық

Коучтың өз ісін жетілдіру қабілеті үздіксіз оқу және кәсіби дамуға негізделеді, ол бағалау мен ой-өрісін дамытудың үйлесімін қолданады. Олардың жеке этикалық көзқарастарын және мінез-құлқын тану да ішкі тұлғалық білімнің бір бөлігі болып табылады. Коуч әрбір өзгеріп отыратын жағдайда мақсатты жаттығуларды қолдануы керек. Коучинг саладағы шеберлікке осы білім мұғалімдерге ұқсас талаптар қояды. Коучтың рөлінің ішкі және сыртқы жағдайлары оның ойлануына әсер ете алады, бұл перспективаның шектеулері болуы мүмкін, сондықтан кері байланыс алу үшін коучтар қауымдастығын құру идеясын қолдау қажет.

Спортшылардың нәтижелері

Коучингтік мінез-құлықты бағалау жүйесі коучингтік білім мен мінез-құлықтың қатысушылардың психологиялық профиліне, оның ішінде өзіне сену деңгейіне, мотивацияға, қанағаттануға, көзқарастарына елеулі әсер ететінін көрсету үшін қолданылды, ал тәжірибелі коучтар осы әсерді ұзақ мерзімге сақтап қалуға қабілетті. Кейіннен бұл модель мінез-құлық және мейірімділік ұғымдарын біріктіре отырып, 4 С моделіне дейін қысқартылды. Коучинг контекстінде бұл модель спорттық команданың және қоғамның дербес мүшесі болуға бағытталған, жастардың позитивті дамуын қолдайтын ортаны құруға негізделген. Өзін-өзі анықтау теориясы дербес шешім қабылдауды қолдайтын ортаның құзыреттілікті, сенімділікті және басқалармен байланысты дамытуға, соның ішінде мотивацияны арттыруға көмектесетінін көрсетеді. Сондықтан тиімді коучтар қолдаушы ортаны қалыптастырып, олармен жақсы қарым-қатынас орнатады.

Қосымша персонал

Кәсіби спортта жаттықтырушыны әдетте бір немесе бірнеше көмекші жаттықтырушылар және спорт ғылымдарымен айналысатын мамандар тобы қолдайды. Бұл командаға координаторлар, күштік және дене шынықтыру жаттықтырушысы, спорт психологы, физиотерапевт, диетолог, биомеханик немесе спорт аналитігі кіруі мүмкін.

Контекст

Спорт, орта және жаттықтыру контексі оқыту сияқты үнемі өзгеріп отырады. Спорттың рекреациялық, дамыту және элиталық деңгейлері арасындағы айырмашылықты түсіну өте маңызды, олар үш категорияға бөлінеді. Ұсынылған қатысу және орындау контексттерін жас ерекшеліктерімен байланыстырғанда, жаттықтыру контексінің 4 категориясы ұсынылады. Балалармен жұмыс істейтін қатысуға бағытталған жаттықтырушылардың бастапқы жылдары. Жасөспірімдер мен ересектерге арналған қатысуға бағытталған жылдар. Жасөспірімдерге арналған орындауға бағытталған мамандыққа дайындалу жылдары. Содан кейін, ересек жасөспірімдер мен ересектерге арналған инвестициялық жылдар.

Қауымдастық футболы

Қауымдастық футболында жаттықтырушының рөлі олардың жаттықтырушылық деңгейіне, кәсіби деңгейіне және басқа да факторларға байланысты әртүрлі болуы мүмкін. Жастар футболында жаттықтырушының басты міндеті – техникалық дағдыларды дамытуға көмектесу. Жас ойыншылардың дамуы үшін маңызды қосымша дағдылар – моторлық дағдылар, төзімділік және ойынды дұрыс оқу қабілеті. Жас ойыншылардың берік тактикалық санасы болуы қажет, себебі олар ересектер деңгейіне (18 жастан асқан) жеткен кезде ойынның тактикалық негіздерін білуі керек. Сондықтан жастар жаттықтырушылары ойын тактикасын жақсы білуі керек, осылайша олар педагог ретінде ойыншылардың тактикалық деңгейде де өсуіне көмектесе алады. Кәсіби футболда жаттықтырушының рөлі клубтың бірінші командасын даярлау және дамытуға бағытталған. Бұл бас жаттықтырушының бірінші команда стратегиясы, дамуы, жаттығу кестесі және ойыншыларды дамытуға жауапты екенін білдіреді. Бас жаттықтырушымен бір немесе бірнеше көмекші жаттықтырушылар, сондай-ақ медициналық персонал мен спорттық жаттықтырушылар жұмыс істейді. Кәсіби деңгейдегі бірінші команда жаттықтырушысы ойыншылардың футболдың (жалпы) тактикасын жақсы білгенін күтеді, осылайша ол командаға футбол тактикасының (ойын стилі) өзінің нұсқасын енгізуге назар аудара алады. Ағылшын футболында кәсіби футбол командасының директорына әдетте менеджер лауазымы беріледі, бұл жаттықтырушы және спорттық директордың міндеттерін біріктіретін рөл. Футбол командаларының барлық жаттықтырушылары ойынның тактикасы мен стратегиясын таңдағанда, жаттығуларда өз командаларының тактикалық қабілеті мен шеберлік деңгейін мұқият қарастыруы керек.

Мұз үстіндегі хоккей

Мұз хоккейіндегі жаттықтырушы – ойындар мен жаттығулар барысында команданы басқаратын, стратегия әзірлейтін және қандай ойыншылар ойынға қатысатынын шешетін адам.

Ұлыбритания

Ұлыбританиядағы спорттық жаттықтырушылық принцип бойынша жоғары құрылымдалған жүйеге сәйкес келеді, бірақ оны көбінесе еріктілерден құралған жұмыс күші іске асырады. Спортқа қатысуды және спорттық нәтижелерді арттыруда жаттықтырушылардың маңызды рөлін мойындаған Ұлыбританияның әрбір құрама елдерінің спорт кеңестері өздерінің жалпы стратегиясына сәйкес жаттықтырушылық стратегиясын құрады. 2008 жылдың маусым айында Спорт кеңестері ұлттық спортты басқару органдарымен (NGB) бірлесіп Ковентриде өткен Ұлыбританияның жаттықтырушылар саммитінде Ұлыбританияның жаттықтырушылық аясын ресми түрде қабылдады. Тридцатьтан астам спорт түрінің жаттықтырушыларды даярлау бағдарламалары Ұлыбританияның жаттықтырушы сертификатының (UKCC) стандарттарына сай екендігі расталды, бұл сапаны қамтамасыз етудің көрсеткіші болып табылады. Әдетте, мұндай бағдарламалар жаттықтырушыларды 1-4 деңгейге бөледі, ал 2-деңгей – біреудің жекебасқа жаттықтыруы үшін ең төменгі талап. Жаттықтырушыларды оқыту бағдарламаларын әдетте NGB ұйымдастырады, бірақ олар ерікті жаттықтырушылардың қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін жергілікті деңгейде жүзеге асырылады. Спорттың нақты түрінде жаттықтырушы болғысы келгендер үшін NGB сайты қосымша ақпарат алу үшін алғашқы байланыс нүктесі болып табылады. Англиядағы әр округтің Sport England қаржыландыратын округтік спорт серіктестігі (CSP) бар, ол әртүрлі спорт түрлерінен келген жаттықтырушыларды біріктіріп, тәжірибе алмасу және үздіксіз кәсіби даму (CPD) алу үшін жергілікті жаттықтырушылар желілерін қолдайды. Осыған ұқсас жүйе Солтүстік Ирландия, Шотландия және Уэльсте де бар. Спортта балалардың қауіпсіздігі мен қорғалуы спорттық жаттықтырушы UK және NSPCC үшін көп жылдар бойы басты назарда болды. Спорттық жаттықтырушы UK ұйымдастырған және CSP желісі арқылы өткізілген барлық CPD сессияларының ішінде балалардың қауіпсіздігі бойынша өткізілетін қысқа семинарлар ең танымал. Ұлыбритания үкіметі DCMS арқылы спорттық жаттықтырушылық жүйесін жан-жақты зерттеу қажеттігін атап өтті. Осының нәтижесінде ауқымды зерттеулер жүргізілді. Олардың мәліметтері бойынша, төрт жаттықтырушының үшеуі – еріктілер, олар әдетте аптасына үш сағат жаттықтыруға жұмсайды. Ұлыбританиядағы жаттықтырушылардың 5%-дан азы толық уақытты мамандар, бұл АҚШ-тағы жағдайдан мүлдем өзгеше.

Sports coaching in the UK follows a highly structured pattern in principle, but is delivered by a workforce which is largely volunteer based. Recognising the pivotal role played by coaches in increasing participation and performance in sport, each of the UK's Home Country Sports Councils has a coaching strategy aligned to their overall strategy. In June 2008, the Sports Councils together with the national governing bodies of sport (NGBs) formally adopted the UK Coaching Framework at the UK Coaching Summit in Coventry. More than thirty sports have their coach education programmes endorsed as meeting the standards of the UK Coaching Certificate (UKCC) as an indication of quality assurance. Typically, such programmes classify coaches within Levels 1–4, with Level 2 being the minimum standard for someone to coach unaccompanied. Coach education programmes are usually organised centrally by the NGBs but delivered locally to meet the needs of volunteer coaches. For anyone wanting to become a coach in a particular sport, the NGB website provides the first point of contact for further information. Each of the counties in England has a County Sports Partnership (CSP) funded by Sport England which supports local coaching networks to bring coaches from different sports together to share best practice and gain further continuing professional development (CPD). Similar arrangements exist across Northern Ireland, Scotland and Wales. The safeguarding and protection of children in sport has been a major focus for sports coach UK and the NSPCC for many years. Short workshops on safeguarding are the most popular of all CPD sessions organised by sports coach UK and delivered across the CSP network. The UK government, through DCMS, highlighted the need for detailed research into sports coaching patterns. As a result, major tracking studies have been completed. These confirm that three in every four coaches are volunteers, typically giving up three hours a week to coach their sport. Fewer than 5% of coaches in the UK are full time professionals, in stark contrast to the USA.

Крикет

Тренерлер крикет матчтарында басқа спорт түрлеріне қарағанда әлдеқайда аз рөл атқарады, стратегиялық шешімдерді көбінесе команда капитаны қабылдайды. Ойын барысында крикет тренерлері көбінесе командаға хабарламалар мен кері байланыс жіберуге, әсіресе ойын үзілістерінде, мысалы, тайм-ауттар кезінде шоғырланады. Әйтпесе, көптеген тренерлердің рөлі ойыншылардың жаттығуларына көмектесумен шектеледі, олардың әрқайсысы ойыншылардың соққы беру және доп тастау дағдыларын жақсартуға маманданған. Соңғы жылдары алаңдағы ойынға қатысушы тренерлерге көбірек мән берілуде, себебі ойынның қысқа форматтарында жақсы алаңдағы ойын маңыздырақ атанды.

Америка Құрама Штаттары

Барлық ірі АҚШ колледждік спорт түрлерінде жаттықтырушылардың кәсіби дамуға қатысуы үшін қауымдастықтар бар, бірақ кейбір спорт түрлеріндегі кәсіби жаттықтырушылардың қауымдастықтары аз ресми, және көптеген лигалардағы спортшыларға ұқсас одаққа айналмаған. АҚШ колледждеріндегі жаттықтырушылық келісімшарттарында, егер жаттықтырушы белгіленген ережелерді, әдетте ойыншыларды тарту немесе ұстау арқылы әуесқой статусын бұзуды ауыр түрде бұзса, ешқандай өтемақы төлемей келісімшартты тоқтату қарастырылады. NFL бас жаттықтырушылары NFL Coaches Association (NFLCA) деп аталатын қауымдастыққа мүше, онда «Нью-Ингленд Патриотс» командасының бас жаттықтырушысы Билл Беличик басқа барлық жаттықтырушылармен бірге кіреді. Көптеген жаттықтырушылық келісімшарттар жаттықтырушыны ешқандай себеп көрсетілмей, қысқа мерзімде тоқтатуға мүмкіндік береді, әсіресе жоғары деңгейдегі жаттықтырушылар үшін қаржылық өтемақы төленеді. Жаттықтыру – өте тұрақсыз мамандық, команданың жағдайы өзгергенде, өткен жылғы «Жыл жаттықтырушысы» келесі жылы жұмыс іздеуге мәжбүр болады. Көптеген жаттықтырушылар бұрынғы спортшылар, ал кәсіби спорт командаларының жаттықтырушылары кейде зейнеткерлікке шыққан ойыншылар болады. Кейбір командаларда бас жаттықтырушы ойын тактикасы немесе ойын алаңында ойыншыларды орналастыру сияқты егжей-тегжейлі мәселелермен айналыспайды, бұл жұмысты көмекшілерге жүктейді, ал ол рекрутинг және ұйымдық даму сияқты маңызды мәселелерге назар аударады. Сәтті жаттықтырушылар көбінесе өздері баптаған спортшылардан да танымал болады, және соңғы жылдары олардың жалақысы өте жоғары, өз келісімшарттарын келісу үшін агенттерді жалдайды. Көп жағдайда танымал команданың бас жаттықтырушысының өзіндік радио және телебағдарламалары болады және ол команданың «беті» болып саналады. Колледж және кәсіби деңгейдегі жаттықтырушылардың жылдық келісімшарттары миллиондаған долларды құрауы мүмкін. Кәсіби деңгейдегі бас жаттықтырушы тактика мен ойын жоспарларын жасауға көбірек уақыт бөледі, оларды көбінесе колледж деңгейінен жоғары жалақы алатын мамандар зерделейді. Кәсіби деңгейдегі бас жаттықтырушының жұмысы, көп сапарлар мен ұзақ жұмыс сағаттарының салдарынан, өте стрессті. Жоғары деңгейде жақсы жалақы болғандықтан, көптеген жаттықтырушылар елу жасқа келгенде зейнеткерлікке шығады. Сонымен қатар, кәсіби командалардың штатындағы көмекшілердің саны шектеулі емес, ал NCAA I FBS командаларында он толық уақытты көмекші жаттықтырушыға рұқсат етіледі. NFL жаттықтырушыларының келісімшарттарында көптеген факторлар қарастырылады. Бұл Солтүстік Америкадағы ең табысты спорт түрі ретінде NFL-дің 11 миллиард долларын қамтиды, бұл MLB-нің 7 миллиард долларынан жоғары, сонымен қатар MLB-де жоқ салық төлеуден босатылған құқыққа ие. Салықтан босатылған миллиардтаған долларлық корпорация және салықтан босатылған монополия ретінде, командаларды бір қаладан екінші қалаға көшіру мүмкіндігі, кейде қалалардың салықсыз қарыз алу арқылы салған стадиондарымен үйлеседі, бұл барлық американдық салық төлеушілер мемлекеттік субсидиялар арқылы төлейді. NFL жаттықтырушылары Forbes журналының ең жоғары жалақы алатын спорт жаттықтырушылары тізіміндегі ең жоғары жалақы алатын кәсіби жаттықтырушылар болып табылады, ал кәсіби футбол тізімде бірінші орында тұрады. Билл Беличик екінші жыл қатарынан бірінші орынды иеленді, ал MLB немесе Ұлттық хоккей лигасының жаттықтырушылары тізімге енбеді. NFL жаттықтырушыларының келісімшарттарының тағы бір маңызды элементі – жаттықтырушылар, командалар және меншік иелері арасында келісілген, жаттықтырушылардың еңбек келісімшарттарында талап етілетін ережелер, олар лига операциялары тоқтатылған кезде (мысалы, жұмыстан босату немесе теледидар келісімшарты туралы келіссөздер кезінде) жаттықтырушының жалақысының бір бөлігін ұстап қалуға NFL командаларына рұқсат береді.

All major U. S. collegiate sports have associations for their coaches to engage in professional development activities, but some sports' professional coaches have less formal associations, without developing into a group resembling a union in the way that athletic players in many leagues have. U. S. collegiate coaching contracts require termination without the payment of a settlement if the coach is found to be in serious violation of named rules, usually with regard to the recruiting or retention of players in violation of amateur status. The NFL head coaches have an association, called NFL Coaches Association (NFLCA), which includes all the coaches in the NFL, except New England Patriots head coach Bill Belichick. Many coaching contracts allow the termination of the coach with little notice and without specific cause, usually in the case of high profile coaches with the payment of a financial settlement. Coaching is a very fickle profession, and a reversal of the team's fortune often finds last year's "Coach of the Year" to be seeking employment in the next. Many coaches are former players of the sport themselves, and coaches of professional sports teams are sometimes retired players. On some teams, the principal coach (usually referred to as the head coach) has little to do with the development of details such as techniques of play or placement of players on the playing surface, leaving this to assistants while concentrating on larger issues such as recruitment and organizational development. Successful coaches often become as well or even better known than the athletes they coach, and in recent years have come to command high salaries and have agents of their own to negotiate their contracts with the teams. Often the head coach of a well known team has his or her own radio and television programs and becomes the primary "face" associated with the team. Both the collegiate and professional level coaches may have contracts for millions of dollars a year. The head coach at the professional level has more time to devote to tactics and playbooks, which are combed over by staff that are usually paid more than at the college level. The pro level head coaching, due to the extensive time on the road and long hours, is a very stressful job. Since the money is good at high levels, many coaches retire in their early fifties. Also, professional staffs are not limited in the number of assistants which can be hired, NCAA Division I FBS teams are limited to ten full time assistant coaches. Many factors are part of NFL coaches' contracts. These involve the NFL's $11 billion as the highest revenue sport in North America, topping Major League Baseball's (MLB) $7 billion, while holding a non taxpaying exemption that the MLB does not. The unusual distinction of being a tax exempt multibillion dollar corporation and a tax exempt monopoly that can move teams from one city to another, is combined with stadiums sometimes built through tax free borrowing by the cities, which every American taxpayer pays for in public subsidies. The NFL's coaches are the highest paid professional coaches with professional football topping the list in Forbes' highest paid sports coaches. Bill Belichick was in the top spot for the second year in a row with no MLB or National Hockey League coaches making the list. Another major element of NFL coaches' contracts, negotiated between coaches, teams and owners, are NFL demanded provisions in the coaches' employment contracts, that authorize the employing NFL teams to withhold part of a coach's salary when league operations are suspended, such as during lockouts or television contract negotiations.

Американдық бейсбол

Солтүстік Америкадағы бейсболдың кәсіби деңгейінде жаттықтырушылар штабын басқаратын адам "бас жаттықтырушы" емес, "алаң менеджері" деп аталады. Осы деңгейдегі бейсбол "тренерлері" – менеджердің жалпы бақылауындағы жаттықтырушылар штабының мүшелері, әр тренердің өзіндік мамандығы болады. Бейсбол алаңдарының менеджері басқа американдық кәсіби спорт лигаларындағы бас жаттықтырушыға эквивалентті; ойыншылармен жасалатын мәмілелер бас менеджердің құзырында болады. Ешқандай қосымша түсіндірмесіз қолданылған "менеджер" термині көбінесе алаң менеджерін білдіреді, ал бас менеджерді жиі GM деп атайды. Әуесқой деңгейінде терминология басқа спорт түрлеріне көбірек ұқсас. Кәсіби лигаларда "менеджер" деп аталатын адам әуесқой лигаларда "бас жаттықтырушы" деп аталады; бұл терминология АҚШ колледж бейсболында қалыпты қолданылады.

Американдық футбол

Америка футболында, көптеген басқа спорт түрлері сияқты, көптеген жаттықтырушылар мен көмекші жаттықтырушылар болады. Американдық футболға бас жаттықтырушы, көмекші бас жаттықтырушы, шабуыл координаторы, қорғаныс координаторы, арнайы командалар координаторы, позиция жаттықтырушылары, сондай-ақ, өткізу ойыны координаторы, жүгіру ойыны координаторы және кеңесшілер сияқты басқа да көмекші жаттықтырушылар кіреді. Оларға күш және кондиция жаттықтырушысы, сапаны бақылаушы, талдаушы және жаңа ойыншыларды іздеу жөніндегі жаттықтырушылар сияқты қолдау персоналы да кіреді.