Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Неміс еркін қауымдарының одағы, немесе неміс рационалистері. "Нұрдың достары" – неміс рационалистерінің бірлестігі болған.
German union of Free Congregations, or German rationalists
The Friends of the Light was an association of German rationalists.
Шығу тегі
Ол 1841 жылы Саксония провинциясында пайда болды. Олар протестанттық достар деп те аталды. Бұл оқиғаның тікелей себебі – еретик көзқарастар білдірген Магдебург уағызшысын тәртіпке салу әрекеті болды. Қозғалыстың алғашқы басшылары Лебрехт Ухлих пен Густав Адольф Вислиценус еді, екеуі де либералдық көзқарастарын білдіргені үшін Евангелиелік шіркеуден қуылды. Осыған ұқсас, бірнеше жерде тәуелсіз қауымдар пайда болды. 1847 жылы олар Құдайға деген қарапайым сенімді мойындау негізінде бірікті және «Еркін қауымдар» (нем. freie Gemeinden) деп аталды. Осы кезде олардың ашық ауада өткен жиналыстары екі мыңнан асып, Англия мен Америкадан келген делегаттарды да қамтыды. 1850 жылы олар неміс католиктерімен бірікті, сондай-ақ сол жылы және одан кейінгі жылдары АҚШ-та қырыққа жуық қауым құрылды, бірақ олар ұзаққа соқпады. 1848 жылғы төңкерістен кейін бірнеше неміс үкіметтері оларды, ішінен саяси себептермен тоқтатуға тырысты. Көптеген қауымдар таратылды. 1859 жылы әлі де бар болған, шамамен елуге жуық қауым, Ухлих басшылығымен, «Германиядағы еркін қауымдар одағын» құрды, ол жоғары рационалистік негізде болды. Мүшелерге толық еркіндік берілгендіктен, қауым мүшелері мен қауымдардың сенімдері әртүрлі болды. Олар радикалды еркін ойлауға бейімділік танытты, ал кейбіреулері тіпті жеке Құдайдың бар екенін жоққа шығарды. Бұл бірлестік Берлин, Бреслау және Магдебургте ең күшті болды. Олардың саны мен ықпалы біртіндеп азайды. Оның орнына Ескі католик шіркеуі келді.
It originated in the Province of Saxony, in 1841. The members were also called Protestant Friends. The immediate occasion was an attempt to discipline a Magdeburg preacher who had expressed heretical views. Early leaders in the movement were Leberecht Uhlich and Gustav Adolf Wislicenus, both of whom were forced out of the Evangelical Church for expressing liberal views. In like manner, independent congregations arose in a number of places. In 1847, a union was effected between them on the basis of a simple profession of faith in God and called Free Congregations (Ger. freie Gemeinden). By this time their gatherings, held symbolically in the open air, had come to number more than two thousand, including delegates from England and America. In 1850, they united with the German Catholics, and in the same year and the years immediately following some forty congregations were established in the United States, but had a short existence. After the Revolutions of 1848, several of the German governments undertook to suppress them, partly for political reasons. Many congregations were broken up. Those still in existence in 1859, about fifty in number, under Uhlich's leadership, formed a “Union of Free Congregations in Germany,” upon a highly rationalistic basis. Inasmuch as the fullest individual liberty was allowed, the belief of members and congregations varied greatly. There was a tendency toward radical free thought, and some even denied the existence of a personal God. The association was strongest in Berlin, Breslau, and Magdeburg. Its numbers and influence gradually diminished. It was superseded by the Old Catholic Church.